Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Ania z Anina

     Jakiś czas temu pisałem na tych lamach o paronimach, czyli wyrazach o podobnej formie (brzmieniowej i/lub graficznej), lecz odmiennym znaczeniu. W niektórych źródłach do tej charakterystyki dodaje się jeszcze informację, że słowa takie mają różne pochodzenie i nie mają wspólnych elementów znaczeniowych. Taki opis nie obejmuje jednak stosunkowo dużej liczby wyrazów pochodnych o wspólnej podstawie, np. platoński iplatoniczny, należy więc paronimy rozumieć szerzej.

     Wyrazy podobnie brzmiące niekiedy są w tekstach zestawiane świadomie, w celu osiągnięcia specyficznego efektu stylistycznego, czasem o charakterze komicznym. Taki zabieg w tradycyjnych stylistykach nosi nazwę paro-nomazji. Jest to zjawisko bardzo stare, notowane są jeszcze starożytne maksymy oparte na takiej grze językowej, np.: amantes amentes (czyli: 'zakochani są szaleni') czy dum spiro, spero (czyli: 'dopóki oddycham, mam nadzieję'; w jednej ze starszych polskich wersji: póki żywota, poty nadziei). Znacznie bardziej znane i wciąż używane jest powiedzenie pochodzące z języka angielskiego: last but not kast (czyli: 'ostatni w kolejności, ale nie najmniej ważny') czy popularne przed kilkunastu laty w Polsce: skóra, fura i komora. Na podobnej zasadzie skonstruowane są niektóre teksty służące do ćwiczeń dykcyjnych, np.: W czasie suszy szosa sucha, suchą szosą szedł Sasza czy Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego.

     Paronomazje często są wykorzystywane w tekstach kreatywnych: artystycznych czy reklamowych. Tych drugich ze względu na ryzyko posądzenia o kryptoreklamę przywoływać nie będę, z tych pierwszych przypomnę dwa. Pierwszy to fragment wiersza Juliana Tuwima "Lament aniński": Ma przyjechać do mnie Ania do Anina, / Ania z Manią, więc nie minie parę dni, a I Mania z Anią nie ominą mnie tu i na I Imieniny me przyjadą do Anina, IA gdzie Mania z Anią, tam i Nina, / A przy Ninie - mama Niny -i Manina I (Tj. mama Mani, bardzo miła pani, 11 mamina mama, czyli babka Mani). Drugim niech będzie pytanie Starszego Pana A z wieczoru "Niespodziewany koniec lata" niezapomnianego "Kabaretu Starszych Panów": Czy nie uchodzić uchodzi uchodźcom?

     W tekstach użytkowych wyrazy o podobnej formie, ale różnych znaczeniach często sprawiają problemy językowe. Niejednokrotnie osoba budująca jakąś wypowiedź zamiast właściwego w danym kontekście wyrazu używa słowa o podobnym brzmieniu. O pomyłkę szczególnie łatwo wtedy, gdy paronimy mają wspólne pochodzenie i wiążą się ze sobą znaczeniowo. Ale o takich parach wyrazów napiszę innym razem.


dr Tomasz Korpysz


Tekst pochodzi z Tygodnika

11 września 2011



   


Angielski bez błędów. Jakie błędy popełniają Polacy i jak ich unikać? Poradnik Angielski bez błędów. Jakie błędy popełniają Polacy i jak ich unikać? Poradnik
George Sliwa
Praktyczny przewodnik po błędach, które najczęściej popełniają Polacy uczący się angielskiego, czyli nieocenione vademecum dla maturzystów, studentów, osób zdających egzaminy Cambridge lub TOEFL, ale także dla tłumaczy, lektorów i nauczycieli... » zobacz więcej

Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej