Kartki Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Czat Opowiadania Perełki
Kopę lat!

     Przysłowia, które przywoływałem w dwóch wcześniejszych odcinkach naszego cyklu, często zawierały różnorakie określenia odnoszące się do czasu - konkretnych dni lub pór roku. Upływ czasu i związane z nim różne okresu ludzkiego życia są tematem jeszcze wielu innych powiedzeń. Szczególnie często mówią one - niekiedy kontrastowo - o młodości i starości.

     Wszyscy znają np. porzekadło Czym skorupka za miodu nasiąknie, tym na starość trąci, które wyraża starą prawdę o tym, że różnorakie doświadczenia z młodości w jakiś sposób zawsze wpływają na późniejsze życie (gwoli wyjaśnienia dodam w tym miejscu, że „trącić" znaczy tu tyle, co 'pachnieć, wydzielać słaby zapach'). Bardzo podobną myśl ogólną wyrażają też dwa mniej znane przysłowia: Będziesz zbierał w starości, coś zasiał w młodości oraz Poznasz w starości, jakim kto byl w młodości. O tym, że pewnych rzeczy, zaniedbanych we wczesnym okresie życia, nie da się później nadrobić, mówi z kolei powiedzenie Co młodość uroni, tego starość nie dogoni. Jest też kilka porzekadeł, które nieco bardziej konkretyzują kwestię konsekwencji określonego sposobu życia w młodości. Powiedzenia Kto pracuje za młodu, nie dozna na starość głodu oraz Musi za młodu pracować, kto na starość chce próżnować zwracają uwagę na to, że dostatnia starość zależy od wcześniejszej pracy, z kolei frazy Kto za młodu bankietuje,na starość tego żałuje; Kto za młodu huła, skacze, ten na starość płacze oraz Za młodości zbytki - trzęsą się na starość łydki w różnoraki sposób obrazowo wskazują na przykre konsekwencje młodzieńczej nieodpowiedzialności.

     Pewne stereotypy związane z młodością i starością pojawiają się np. w powiedzeniach: Dla młodych taniec, dla starych różaniec; Młodość leniwa, starość płaczliwa; Ognia do ognia przydaje, kto młodemu wino daje czy Jak po kopie, to po chłopie. To ostatnie wymaga chyba zdania komentarza - zwłaszcza dla młodszych czytelników „Idziemy". Wyraz „kopa" znaczy tu tyle, co 'sześćdziesiąt', porzekadło wyraża zatem myśl, że po ukończeniu 60 lat mężczyzna nie jest już w pełni sił, wchodzi w schyłkowy okres życia, nie może podejmować różnorakich aktywności przypisywanych mężczyznom. Na marginesie warto dodać, że „kopa" przetrwała do dziś przede wszystkim w wyrażeniu Kopę łat!, choć nie aktualizuje się tam jej pierwotne znaczenie, a wyrażenie to znaczy po prostu 'długo'.

     Częstym tematem przysłów są także choroby i zdrowie. Niektóre powiedzenia z tej grupy zawierają dobre rady, np.: Chcesz być zdrów i młody, to pij dużo wody; Głowa chłodno, brzuch głodno, nogi ciepło - zdrowo (w innym wariancie: Grzej brzuch i nogi, głowę trzymaj chłodno, a będzie lekarzom głodno); Kto nie doje, nie dopije, ten mądrze i długo żyje; Po obiedzie spocznij chwilkę, po wieczerzy przejdź się milkę. Inne wyrażają pewne prawdy ogólne, np.: Choroba przybywa na koniu, odchodzi piechotą (czyli: 'zachorować można bardzo szybko, a do zdrowia wraca się powoli'); Chory niewiele potrzebuje, a wiele kosztuje; Choremu się poprawuje, gdy śmierć bliżej przystępuje czy wreszcie Chory się dowie, co jest warte zdrowie. Tę ostatnią myśl wszyscy lepiej znamy z jednej z fraszek Jana Kochanowskiego: Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz.


dr Tomasz Korpysz


Tekst pochodzi z Tygodnika

6 marca 2016


Rusz głową. Co trzeba wiedziec, żeby towarzyszyc dziecku w rozwoju i zachęcic je do nauki Rusz głową. Co trzeba wiedziec, żeby towarzyszyc dziecku w rozwoju i zachęcic je do nauki
Lucia Pelamatti
Dlaczego zdarza się tak, że ktoś przez lata przynosił ze szkoły słabe oceny, a później w życiu dokonuje wielkich rzeczy, podczas gdy ktoś inny, kto zapowiadał się na znakomitego naukowca, później boryka się z rozmaitymi problemami emocjonalnymi, społecznymi, zawodowymi?... » zobacz więcej


   


Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej