Kartki Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Czat Opowiadania Perełki
O pieniądzach i nazwach monet

     Słownictwo związane z szeroko rozumianą ekonomią jest w polszczyźnie bardzo różnorodne i bogate. Wiele takich wyrazów i wyrażeń powstało lub zostało przyswojonych z języków obcych w ciągu ostatnich 20-30 lat w związku z intensywnym rozwojem tej dziedziny, wiele jest też jednak takich, które funkcjonują od stuleci. Specyficzną grupę stanowią słowa bezpośrednio związane z pieniędzmi, a zwłaszcza ich nazwy.

     Samo słowo pieniądz jest zmodyfikowaną wersją niemieckiego rzeczownika Pfennig, o nie w pełni jasnej etymologii. Pierwotnie w polszczyźnie oznaczało ono drobną monetę, z czasem nabrało ogólniejszego znaczenia 'monety', a później z jednej strony zaczęto nim nazywać zarówno monety, jak i banknoty, z drugiej zaś zaczęło ono nabierać znaczenia ogólnego 'środek płatniczy'.

     Pochodzenie rzeczownika moneta, którego użyłem w poprzednim akapicie, budzi pewne spory. Najczęściej wiąże się go z łacińskim czasownikiem monere ('uprzedzać, ostrzegać') i rzymską boginią Junoną, która miała ostrzec Rzymian przed atakiem Galów i dlatego zyskała przydomek Moneta ('Doradczyni'). W poświęconej Junonie - Monecie świątyni na Kapitolu zaczęto bić pieniądze i w naturalny sposób przeniesiono na nie nazwę bogini. Niektórzy badacze wiążą jednak słowo moneta z językiem greckim i wywodzą je od wyrazu monas oznaczającego jednostkę. W dawnej polszczyźnie moneta to nie tylko, jak to ujmują słowniki: 'pieniądz metalowy w kształcie okrągłej płytki z wybitym na niej godłem państwowym lub wizerunkiem i napisem oznaczającym wartość', lecz także m.in. 'mennica', a także ogólnie: 'pieniądz'.

     Etymologia banknotu - czyli 'pieniądza papierowego' - jest znacznie prostsza: jest to zapożyczenie z języka niemieckiego, w którym słowo Banknote oznaczało tzw. noty bankowe, a więc znaki pieniężne emitowane przez określony bank.

     Po uwagach dotyczących słów ogólniejszych czas przejść do nazw poszczególnych monet i jednostek monetarnych. Zacznijmy od złotego. Jako oficjalna nazwa polskiej jednostki monetarnej został on wprowadzony w 1919 r., jednak był w polszczyźnie używany dużo wcześniej: już w XIV i XVI w. nazywano tak złote dukaty. Jak widać, sama nazwa związana jest z kruszcem, z którego pierwotnie bito monety. Z kolei rzeczownik grosz pochodzi z języka łacińskiego (grossus to 'gruby') i jest skróconą wersją wyrażenia denarius grossus ('duży/gruby denar').

     Inne nazwy można posegregować ze względu na ich motywację. Liczna jest np. grupa określeń utworzonych od liczebników, związanych z wartością danej monety. W dawnej Polsce używano np. monet, których nazwy informowały o ich wartości, a konkretnie o tym, ile groszy były one warte. Były to: półtorak (moneta o wartości półtora grosza), trojak (moneta o wartości trzech groszy), czworak i Szostak. Do tej grup należą też m.iń.: cent - od łacińskiego centum, czyli 'sto' (cent ma wartość jednej setnej dolara) oraz denar - od łacińskiego denarius 'zawierający dziesięć' (denar miał wartość 10 asów - podstawowej rzymskiej jednostki monetarnej).

     Można wyodrębnić także grupę nazw pochodzących od miejsc, gdzie bito dane monety, np. floren (od Florencji) czy halerz (od miasta Hall w Saksonii), od nazw osobowych, np. augustdor (od Augusta III), od koloru, np. czerwoniec/czerwieniec (złota moneta z domieszką miedzi), czy też od wyrazów związanych z mierzeniem i ważeniem, np. funt - pierwotnie nazwa monety o wartości funta srebra.


dr Tomasz Korpysz


Tekst pochodzi z Tygodnika

13 marca 2016


Pisanie listów i e-maili służbowych w języku angielskim Pisanie listów i e-maili służbowych w języku angielskim
Sheryl Lindsell-Roberts
Ta książka to cenne źródło wiedzy dla wszystkich, którym zdarza się prowadzić korespondencję w języku angielskim. Zawiera ona setki przykładowych listów i e-maili uporządkowanych według grup tematycznych... » zobacz więcej


   


Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej