Kartki Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Czat Opowiadania Perełki
Pisanki, kraszanki, drapanki

     Niedziela Męki Pańskiej, potocznie zwana Niedzielą Palmową, a dawniej Niedzielą Kwietną oraz Niedzielą Wierzbna, rozpoczyna Wielki Tydzień. Zbliżamy się do końca Wielkiego Postu, który rozpoczął się w Popielec, i do największego chrześcijańskiego święta, czyli Wielkanocy {Wielkiejnocy). Dorośli zastanawiają się, co przygotować do jedzenia na niedzielę wielkanocną, a dzieci na pewno już obmyślają, w jaki sposób obleją swoich rodziców, czyniąc tym samym zadość tradycji śmigusa-dyngusa.

     Jak się Państwo domyślają, początek dzisiejszego tekstu miał przypomnieć nie obserwacje związane z kalendarzem liturgicznym (nie do tego służy przecież ta rubryka), lecz zasadę ortograficzną, zgodnie z którą oficjalne i zwyczajowe nazwy świąt zapisujemy wielką literą (np. Niedziela Męki Pańskiej czy Niedziela Kwietna), natomiast określenia opisowe świąt oraz nazwy zabaw i zwyczajów świątecznych - małą literą (np. niedziela wielkanocna czy śmigus-dyngus).

     Przyjrzyjmy się teraz nazwom, które noszą tradycyjne elementy wielkanocnego stołu, czyli pisanki (na marginesie warto zaznaczyć, że zwyczaj zdobienia jajek jest znacznie starszy niż chrześcijaństwo, znano go m.in. w starożytnej Mezopotamii i w cesarstwie rzymskim). Najczęściej spotykane określenie, czyli właśnie pisanka, w gruncie rzeczy powinno być używane tylko do części z nich. Zgodnie z nazwą pisanki to 'jajka pisane', a więc takie, na których powierzchni wydrapuje się lub rysuje (zwykle woskiem) czy maluje jakieś wzory. W nazwie tej przetrwało stare znaczenie czasownika pisać, który, zanim zaczął być odnoszony do kreślenia liter, oznaczał ogólnie kreślenie wzorów, a także rysowanie, malowanie.

     Kraszanka ('jajko kraszone') to jajko pozbawione wzorów, barwione na jeden kolor. Nazwa odsyła do ciekawej rodziny słowotwórczej, z której do dziś przetrwały zarówno krasnoludek, krasomówca, jak i krasula, a z której pochodzą też takie współcześnie już raczej nieużywane słowa, jak np. krasny, pokraśnieć czy krasawica. Co je łączy? Otóż w dawnej polszczyźnie krasny miał kilka znaczeń, przede wszystkim: 'czerwony', 'kolorowy' i 'piękny'. Znaczenia te stały się podstawą utworzenia kilku rodzin, które reprezentują właśnie krasnoludek - 'ludzik w czerwonej czapce', krasomówca - 'człowiek, który pięknie mówi' czy wreszcie kraszanka (zwana też malowanką) - 'jajko malowane, barwne'. W niektórych regionach Polski kraszanki nazywane były (i są) byczkami. Nazwa ta wiąże się z pewną obserwacją - byki zwykle mają jednolite umaszczenie, w przeciwieństwie do krów (stąd też jajka wielokolorowe w tych regionach nazywano niekiedy jałówkami czy jaióweczkami). Warto jeszcze dodać, że kraszanki w kolorze czarnym to kruki lub też czarnulki, czarnuszki.

     Inne nazwy pisanek jednoznacznie wskazują na technikę ich wykonania. Są to: drapanki (skrobanki) - jajka, na których kolorowej powierzchni wydrapuje się wzór; oklejanki - jajka, które zdobi się, oklejając je słomą, liśćmi, płatkami kwiatów, papierem, włóczką, nićmi itp.; nalepianki (wycinanki) -jajka, na które nakleja się kolorowe wycinanki czy wreszcie ażurki - wykonywane z wydmuszek, w których nawierca się otwory, tworząc różnorakie wzory.

     Na koniec gorąco zachęcam Państwa do samodzielnego przygotowania pisanek - niezależnie od tego, jaką techniką je Państwo wykonają, będą one niewątpliwą ozdobą wielkanocnego stołu.


dr Tomasz Korpysz


Tekst pochodzi z Tygodnika

20 marca 2016


Jak szybko nauczyć się języków obcych Jak szybko nauczyć się języków obcych
Martyna Jacenko
Niektórzy z nas błyskawicznie przyswajają sobie języki obce, a inni z jakiegoś powodu nie są w stanie opanować tej cennej umiejętności. Godzinami ślęczą nad słówkami i gramatyką, a osiągany efekt jest ciągle mizerny. Czy Ty również należysz do osób, dla których poznawanie nowego języka nie jest przyjemnością, ale ciężką pracą? Spieszymy Cię poinformować, że ta sytuacja zmieni się już niedługo. O co chodzi? Autorka tej książki sama jest językowym antytalentem, a jednak nauczyła się biegle władać trzema obcymi językami. Niemożliwe? Ale to fakt.... » zobacz więcej


   


Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej