Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Czy Polacy będą pierwsi?

     Długo oczekiwane przez wielu kibiców zimowe igrzyska olimpijskie powodują, że nie tylko w mediach, lecz także w rozmowach prywatnych często mówi się o wynikach i osiągnięciach, a przede wszystkim o kolejności zawodników na mecie czy miejscach na podium. Z oczywistych względów w takich wypowiedziach pojawiają się liczebniki porządkowe. Ich używanie często budzi różnego rodzaju wątpliwości, warto więc przypomnieć kilka podstawowych reguł.

     Liczebniki porządkowe, jako jedyna grupa tej części mowy, odmieniają się przez liczby. O ile jednak w rodzaju żeńskim odmiana ta jest regularna (trzecie, siódme, dziewiętnaste, sześćdziesiąte dziewiąte itp.), o tyle współcześnie używa się jedynie kilku form męskich: pierwsi, drudzy, trzeci i czwarci. Zdania typu *Polscy zawodnicy byli siódmi czy: *Bobsleiści ciągle są siedemnaści są w związku z tym uznawane za niezręczne lub wręcz błędne. Zaleca się używanie form opisowych, np. Polscy zawodnicy zajęli siódmą pozycję czy: Bobsleiści ciągle są na siedemnastym miejscu.

     Jeżeli mamy do czynienia z liczebnikiem wieloczłonowym, to zasadniczo formę liczebnika porządkowego przyjmują tylko nazwy jedności oraz dziesiątek i tylko one podlegają odmianie. Mówimy zatem np. Był to tysiąc dwieście sześćdziesiąty czwarty odcinek popularnego serialu czy: Przypomniał sobie o siedemnaście tysięcy sześćset czterdziestej osobie startującej w maratonie. Inaczej jest tylko wówczas, gdy w pozycji jedności i/lub dziesiątek występuje zero. W takich przypadkach formę liczebnika porządkowego mogą przybierać nazwy setek lub tysięcy, np. Do kompletu brakuje mu tylko tysiąc pięćsetnego egzemplarza tej książki czy: Dziś urodził się pięćdziesięciotysięczny mieszkaniec naszego miasta. Wystarczy jednak, by w pozycji jedności pojawił się choćby hczebnikjeden, aby np. ostatnie zdanie przyjęło postać: Dziś urodził się pięćdziesiąt tysięcy pierwszy mieszkaniec naszego miasta.

     Mam nadzieję, że po powyższych wyjaśnieniach jasne stanie się, że powszechnie używane zdania typu: * W roku dwutysięcznym czwartym otwarto pierwszą wystawę w naszym muzeum czy: *Most będzie gotowy w roku dwutysięcznym dwunastym są błędne. Forma dwutysięczny była zasadna tylko w roku 2000, w odniesieniu do lat następnych naszego stulecia należy używać wyłącznie formy w roku dwa tysiące czwartm czy dwa tysiące dwunastym. A Polakom, rzecz jasna, życzę, by jak najczęściej byli pierwsi.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

21 lutego 2010



   


Język niemiecki kieszonkowy w podróży Język niemiecki kieszonkowy w podróży
praca zbiorowa
Bogate słownictwo ułatwi ci porozumiewanie się, strony poświęcone specyfice kraju pozwolą stawić czoła niemal każdej sytuacji. Dzięki słowniczkowi zawierającemu użyteczne wyrazy i zwroty staniesz się wytrawnym rozmówcą... » zobacz więcej

Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej