Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Jak akcentować polskie czasowniki?

     Polszczyzna należy do języków, w których akcent wyrazowy jest stały. Większość wielosylabowych wyrazów polskich akcentuje się na drugiej sylabie od końca (taki akcent nazywa się paroksytoniczny). Mówimy zatem np. przeczytałem, podręcznik, fioletowy, suchutko itp. Od tej zasady istnieje jednak wiele wyjątków. Nietypowy akcent mają np. niektóre zapożyczenia, w których zachowuje się wymowę oryginalną. To dlatego w wielu wyrazach pochodzących z języka francuskiego akcent pada na sylabę ostatnią, np. atelier [atelje], attache [atasze], foyer [fuaje], puree [pire/pjure] itp. Czas jednak przejść do bardziej typowych przykładów, czyli do zapowiedzianych w tytule czasowników.

     Najczęściej spotykaną w wypowiedziach grupę wyrazów o akcencie innym niż paroksytoniczny stanowią czasowniki w 1. i 2. osobie liczby mnogiej czasu przeszłego. W ich przypadku norma wzorcowa nakazuje akcentowanie trzeciej sylaby od końca (a więc tzw. akcent proparoksytoniczny), np. biegaliśmy, czytaliście, zrobiłyście itp.

     Jeżeli do wymienionych wyżej czasowników w 1. i 2. osobie liczby mnogiej czasu przeszłego dodamy cząstkę by, a więc użyjemy ich w trybie przypuszczającym, to w normie wzorcowej powinniśmy akcentować czwartą sylabę od końca, np. biegalibyśmy, czytalibyście, zrobiłybyście itp.

     Tryb przypuszczający sprawia problemy akcentowe jeszcze w innych formach. Chodzi mianowicie o 1., 2. i 3. osobę liczby pojedynczej oraz 3. osobę liczby mnogiej. Także w nich należy stosować akcent proparoksytoniczny - na trzecią sylabę od końca, np. biegałbym, czytałbyś, zrobiłby, poczytałaby, wypisaliby itp.

     Do niedawna opisany wyżej sposób akcentowania był uznawany za jedyny poprawny, ale od czasu wprowadzenia rozróżnienia normy na poziom wzorcowy i poziom użytkowy, uznaje się, że akcentowanie regularne (tj. na drugiej sylabie od końca, a więc mówienie np. biegaliśmy, czytalibyście, zrobiłby) wszystkich wymienionych form czasowników jest dopuszczalne. Mówiący musi jednak pamiętać, że to złagodzenie normy dotyczy jedynie bardzo swobodnej, codziennej komunikacji, w oficjalnych wystąpieniach zawsze należy mówić biegaliśmy, czytalibyście, zrobiłby itp. Należy jednak podkreślić, że nawet w wypowiedziach nieoficjalnych zawsze warto stosować ten tradycyjny akcent.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

11 kwietnia 2010



   


Uczymy się uczyć Uczymy się uczyć
Mel Silberman
Nauczanie nie polega tylko na słownym przekazie wiedzy i jej objaśnianiu, a pobieranie wiedzy nie ogranicza się do bezrefleksyjnego zapamiętywania informacji. Proces ten wymaga od ucznia i nauczyciela umysłowego zaangażowania i działania... » zobacz więcej

Wasze komentarze:
 xd: 16.11.2017, 19:10
 xd
 Anonim: 16.11.2017, 16:04
  elo morda ja jestem rembol
 Nikt nie powiem: 10.10.2017, 22:17
 A ja nie rozumiem tego
 Czekolada: 07.03.2017, 18:14
  _____. _______ o l. l. o o o (---------------)
 tyui: 02.11.2016, 19:52
 mEGa koks albania
 tyui: 02.11.2016, 19:48
 mEGa
 amilcia: 20.10.2016, 21:58
 Dzięki za to pomogło mi się nauczcna kartkówkę i dostałam 5
 Kuba: 11.10.2016, 17:23
 Mi to niestety nie popogło nie zapamiętałem do końca i dostałem 1
 Szymon: 17.09.2016, 15:15
 Dziękuję !
 ja: 01.06.2016, 08:51
 pomoglo mi sie nauczyc na kartkówke
 VanisheQ YT: 29.11.2015, 22:05
 Spk artykuł, mogłam sobie przypomnieć jak się akcentuje ;3
 lps yt: 26.09.2015, 13:06
 dzięki;)
 marta: 07.11.2013, 18:49
 twoja rada mi się przydała i już wiem jak się akcentuje
 marta: 07.11.2013, 18:48
 twoja rada mi się przydała i już wiem jak się akcentuje
 martyna: 30.09.2013, 20:50
 napiszcie coś na temat
 Krzych: 23.04.2012, 22:20
 Dzięki za artykuł! A Alicji dziękuję za pozdrowienia!
 zakonder: 26.04.2011, 18:23
 Wiele polskich hiphopowców powinno nauczyć się najpierw poprawnie akcentować, a dopiero potem tworzyć "muzykę".
 Asia: 15.04.2010, 00:35
 Ciekawe:)
 Alicja: 04.04.2008, 15:25
 Wspaniały artykuł !!! Tego właśnie było mi trzeba na potwierdzenie słów moich.Dziękuję i pozdrawiam wszystkich czytających :)
 
(1)


Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej