Kartki Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Czat Opowiadania Perełki
Dywiz, czyli łącznik

     Dywiz, czyli łącznik ma postać krótkiej kreski, która obustronnie przylega do wyrazów lub ich cząstek. Piszę o tych technicznych aspektach dlatego, że w tekstach dywiz bardzo często jest mylony z myślnikiem. Niejednokrotnie spotkać się można z błędnym zapisem typu: *niby - podwyżka (zamiast: niby-podwyżka) czy *ogród -park (zamiast: ogród-park). Kiedy należy używać dywizu?

     Po pierwsze, w dwuczłonowych nazwiskach męskich i żeńskich, np.: Bór-Komorowski czy Szelburg-Zarembina. Po drugie, w niektórych złożonych nazwach miejscowych, np. Bielsko-Biała czy Kędzierzyn-Koźle.

     Po trzecie, w połączeniach wyrazów równorzędnych formalnie i znaczeniowo, np.: rolniczo-przemysłowy, biało-czerwony, książę-kardynał, fiyzjerka-kosmetyczka itp. Jeśli jednak w takich połączeniach wyrazy nie są równorzędne, dywizu się nie stosuje, np.: nauczyciel polonista, statek cysterna, jasnozielony, północnopolski itp.

     Po czwarte, między niektórymi wyrazami tworzącymi stałe pary, z których przynajmniej jeden człon we współczesnej polszczyźnie nie występuje samodzielnie, np. esy-floresy, hocki-kocki, ryzyk-fizyk, zgaduj-zgadula itp.

     Po piąte, między dwoma identycznymi wyrazami tworzącymi całość, jedną jednostkę słownikową, np.: agar-agar, cza-cza, dum-dum, mru-mru, ple-ple, tse-tse itp.

     Po szóste, w przymiotnikach utworzonych od liczebników, zapisywanych jako kombinacja cyfr i liter, np. 5-letni,100-złotowy, 400-lecie, XIX-wieczny itp.

     Po siódme, w konstrukcjach, które składają się z nazw własnych oraz różnego typu cząstek typu anty-, arcy-, eks-, mini-, nie-, super-, ultra-, wice- itp., np.: anty-Europejczyk, eks-Czech, super-Ukrainiec. Należy jednak pamiętać, że gdy wymienione cząstki dołączane są do rzeczowników osobowych niebędących nazwą własną, to zapisuje sieje łącznie, np.: arcydrwal, eksmuzułmanin, supernauczyciel, wicedyrektor itp.

     Po ósme, w konstrukcjach, których pierwszym członem jest cząstka niby oraz quasi, a drugim - dowolny rzeczownik pospolity, np. niby-pies czy ąuasi-doradca. Wyjątkiem od tej zasady są połączenia utrwalone w języku, pełniące funkcję terminu, np. nibynóż-ka czy nibykwiat.

     O dwóch ostatnich przypadkach szerzej pisałem w jednym z poprzednich numerów "Idziemy".


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

6 czerwca 2010


Podręczny polsko-rosyjski słownik biznesmena Podręczny polsko-rosyjski słownik biznesmena
Jurij Lukszyn, Wanda (red.) Zmarzer
Podręczny polsko-rosyjski słownik biznesmena - to nowoczesny dwujęzyczny słownik terminologii handlowo-gospodarczej, sporządzony na podstawie dokładnej analizy dokumentacji z zakresu biznesu... » zobacz więcej


   


Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej