Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Paweł z Piotrem przygotował / przygotowali referat

     Podmiot w zdaniu nie zawsze wyrażony jest pojedynczym wyrazem (na przykład: Wczoraj pies sąsiada szczekał dwie godziny); niekiedy jego funkcje pełnią różnego typu połączenia. W takich przypadkach niejednokrotnie wątpliwości budzi forma orzeczenia. Dziś przypomnę jeden wybrany problem z tego zakresu i stosowne rozstrzygnięcie normatywne.

     Jeżeli w skład podmiotu wchodzą dwa wyrazy połączone przyimkiem "z", to kłopotliwe bywa rozstrzygnięcie, czy orzeczenie powinno być użyte w liczbie pojedynczej, czy też w liczbie mnogiej. Oto stosowne przykłady: Babcia z wnuczką wyszły na spacer czy: Babcia z wnuczką wyszła na spacer; Kasia z Ewą gotowały obiad czy: Kasia z Ewą gotowała obiad; Paweł z Piotrem przygotował referat czy: Paweł z Piotrem przygotowali referat"?

     Odpowiedź na postawione wyżej pytanie jest bardzo prosta: obie wersje powyższych zdań są poprawne. Nie znaczy to jednak, że można ich używać zamiennie w dowolnych kontekstach. To, że są one równie poprawne, nie znaczy, że są także synonimiczne. Od czego zatem zależy forma orzeczenia w tego typu konstrukcjach?

     W analizowanych przykładach na wybór liczby czasownika wpływa wiedza pozajęzykowa nadawcy. Jeżeli wie on (lub też tak uznaje), że obiekty nazwane wyrazami połączonymi przyimkiem "z" są w danej sytuacji równie ważne, równorzędne, to powinien zastosować liczbę mnogą. Jeżeli jednak jeden z tych obiektów wyraźnie dominuje, jest istotniejszy, konieczne jest użycie czasownika w liczbie pojedynczej.

     Zdanie Babcia z wnuczką wyszły na spacer mówi o sytuacji, gdy obie opisywane osoby są samodzielne i (w miarę) równorzędne, równie ważne; zdanie Babcia z wnuczką wyszła na spacer niedwuznacznie informuje o tym, że babcia jest ważniejsza - możemy domniemywać, że wyprowadza ona na spacer małe dziecko, być może jeszcze samodzielnie niechodzące.

     Analogicznie: zdanie Kasia z Ewą gotowały obiad oznacza, że obie wymienione osoby miały udział (porównywalny) w przygotowaniu obiadu; zdanie Kasia z Ewą gotowała obiad informuje o tym, że tak naprawdę obiad ugotowała Kasia, a Ewa jedynie jej w tym towarzyszyła. Podobnie jest w przypadku tytułowego zdania i stopnia zaangażowania Pawła i Piotra w przygotowanie referatu.

     Jak widać, w analizowanym typie konstrukcji forma orzeczenia pozwala w łatwy sposób poinformować odbiorcę o relacjach pomiędzy członami podmiotu, a wybór jednej z możliwości znacząco wpływa na wymowę całego zdania.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

16 czerwca 2010


Jak szybko nauczyć się języków obcych Jak szybko nauczyć się języków obcych
Martyna Jacenko
Niektórzy z nas błyskawicznie przyswajają sobie języki obce, a inni z jakiegoś powodu nie są w stanie opanować tej cennej umiejętności. Godzinami ślęczą nad słówkami i gramatyką, a osiągany efekt jest ciągle mizerny. Czy Ty również należysz do osób, dla których poznawanie nowego języka nie jest przyjemnością, ale ciężką pracą? Spieszymy Cię poinformować, że ta sytuacja zmieni się już niedługo. O co chodzi? Autorka tej książki sama jest językowym antytalentem, a jednak nauczyła się biegle władać trzema obcymi językami. Niemożliwe? Ale to fakt.... » zobacz więcej


   


Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej