Kartki Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Czat Opowiadania Perełki
Jeszcze o liczebnikach głównych

     Przed tygodniem na tych lamach pisałem o niektórych kłopotach, jakie sprawiają użytkownikom języka liczebniki główne. Dziś dalszy ciąg tych uwag.

     Warto pamiętać, że liczebniki główne odmieniają się m.in. przez rodzaje (trzej mężczyźni - trzy kobiety, siedmiu mężczyzn -siedem kobiet itp.). Liczebnik dwa wyjątkowo ma trzy formy rodzajowe: dwie kobiety, dwa stoły, dwaj mężczyźni (albo: dwóch mężczyzn). Wyjątkowość liczebnika dwa sprawia trudności w niektórych formach przypadkowych. Nie wszyscy wiedzą choćby, że wzorcowo powinniśmy rozróżniać postaci narzędnika: dwiema (charakterystyczną dla rodzaju żeńskiego, np. z dwiema koleżankami) i dwoma (charakterystyczną dla rodzajów męskich i rodzaju nijakiego, np. z dwoma kolegami, z dwoma oknami). W języku potocznym forma dwoma może być używana do wszystkich typów rzeczowników (z dwoma kobietami, mężczyznami, psami, oknami itp.). Nie wszyscy też zdają sobie sprawę z tego, że w celowniku możliwe są następujące formy: przyglądał się dwóm psom / dwu psom / dwom psom. Oczywiście, trzecia z nich dziś już ma charakter książkowy, ale także jest poprawna - choć już nacechowana stylistycznie, a więc może wystąpić tylko w wyjątkowych kontekstach.

     Wbrew powyższym przykładom najczęstsze błędy w zakresie używania liczebników głównych dotyczą liczebników złożonych. Zgodnie z normą wzorcową konieczna jest odmiana wszystkich członów takich liczebników. Powinniśmy zatem mówić i pisać np. Brakowało nam tysiąca dwustu dziewięćdziesięciu siedmiu złotych, Przyglądała się dwustu siedemdziesięciu czterem tysiącom sześciuset osiemdziesięciu siedmiu ziarenkom ryżu, Wyjechał z czternastoma tysiącami pięciuset dziewięćdziesięcioma ośmioma notatnikami czy: Marzył o czterdziestu dwóch tysiącach czterystu pięćdziesięciu ośmiu książkach. W języku potocznym często nie odmieniamy żadnego z członów takich liczebników (mówimy np. *Brakowało nam tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych), co jest rażącym błędem.

     Od powyższej zasady istnieje jeden ważny wyjątek: jeżeli liczebnik wieloczłonowy kończy się wyrazem jeden, to wyraz ten zawsze pozostaje w formie podstawowej, np. Brakowało nam tysiąca dwustu dziewięćdziesięciu jeden złotych, Wyjechał z czternastoma tysiącami pięciuset dziewięćdziesięcioma jeden notatnikami czy: Marzył o czterdziestu dwóch tysiącach czterystu pięćdziesięciu jeden książkach.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

27 czerwca 2010


Popularny słownik rosyjsko-polski i polsko-rosyjski Popularny słownik rosyjsko-polski i polsko-rosyjski
Ryszard Stypuła
To słownik dla uczniów, turystów, handlowców, 26 000 haseł, niezbędne wyrażenia i zwroty, terminy z różnych dziedzin wiedzy, nazwy geograficzne i skróty, przejrzysty układ... » zobacz więcej


   


Wasze komentarze:
 Jula ;): 03.09.2013, 17:51
 ile liczb mają wszystkie jednostki miary ?
 
(1)


Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej