Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Myśli o przemijaniu

     Tego, że niekiedy deformujemy biblijne pojęcie przemijania, zacząłem się domyślać dopiero w trakcie szperania po patrystycznych objaśnieniach znanej wypowiedzi Apostoła Pawła: "Przemija postać tego świata" (1 Kor 7,31). O co zatem chodziło pierwszym chrześcijanom, kiedy modlili się "Niechaj przyjdzie Twa łaska i niech przeminie ten świat!", co cytuję za Didache, tekstem mniej więcej współczesnym Apokalipsie, napisanym w roku ok. 100.

     Przemijanie jako coś pozytywnego

     Pierwsze zaskoczenie przeżyłem podczas lektury św. Ireneusza. Przypomnijmy, że jest on jednym z najstarszych pisarzy chrześcijańskich - jego mistrz, biskup Polikarp, był bezpośrednim uczniem Apostoła Jana. Otóż dla Ireneusza przemijanie to coś ze wszech miar pozytywnego i upragnionego. Przede wszystkim nie dotyczy ono ani świata, ani naszego życia, ale tylko obecnej postaci jednego i drugiego.

     Ireneusz cieszy się na myśl, że przeminie postać tego świata - podobnie jak rodząca marzy o chwili, kiedy usłyszy głos swojego dziecka i skończą się jej bóle, podobnie jak żołnierz nie może się doczekać końca męczących manewrów. Przemijająca postać tego świata ustąpi miejsca jego postaci ostatecznej. Ireneusz jest absolutnie pewien tego, że ziemia zostanie przemieniona w niebieskie Jeruzalem, a wszyscy Boży przyjaciele dostąpią chwalebnego zmartwychwstania.

     Bardzo podobnie mówili na temat przemijania inni Ojcowie. Orygenes, bezdyskusyjnie najwybitniejszy teolog Kościoła męczenników, w homilii do Księgi Liczb pisał: "Wyobraź sobie, w jaki sposób przemija niebo i ziemia, oraz jak przemija postać tego świata. Usuń sprzed swego wzroku blask tego słońca i daj owemu światu, który ma nadejść, siedmiokrotną światłość słońca, albo raczej daj mu samego Pana jako blask.

     Wyobraź sobie obecnych przy Nim aniołów chwały... Wyobraź sobie ponadto, jak mogą być tam obchodzone święta Pana, jakie się tam odbywają uroczystości, jaka panuje tam radość. Przebywając na tym świecie, świętujemy tylko po części, a nie w pełni. Wówczas nastanie prawdziwe i nieprzerwane święto, a Księciem tego święta, Oblubieńcem i Panem, będzie sam Jezus Chrystus, nasz Zbawiciel".

     Dopiero po znalezieniu kilku następnych patrystycznych objaśnień tej wypowiedzi, że "przemija postać tego świata", zerknąłem do jej wersji greckiej. I tu czekała mnie niespodzianka. Przecież paragein znaczy również "odchodzić" (Mt 9,9 i 27; J 8,59), "przechodzić" (Mk 1,6; 2,14), "mijać" (J 9,1). Odejście, mijanie, nie mogło się ludziom mówiącym po grecku kojarzyć z przemijaniem w naszym rozumieniu. A w każdym razie mogło im się tak nie kojarzyć. Tak czy inaczej, modlitwę: "niech przeminie ten świat" umieściłbym razem z pragnieniem dziecka: "Kiedyż wreszcie przeminie moje dzieciństwo i stanę się człowiekiem dorosłym".

     Potwierdzeniem tego jest słynny zapis z listu Apostoła Piotra, że należy starać się o przyspieszenie końca świata: "staracie się przyśpieszyć przyjście dnia Bożego, który sprawi, że niebo zapalone pójdzie na zagładę, a gwiazdy w ogniu się rozsypią. Oczekujemy bowiem, według obietnicy, nowego nieba i nowej ziemi, w których będzie mieszkała sprawiedliwość" (2 P 3,12n).

     Nowość prawdy, że świat jest stworzony przez Boga

     Rozwiązanie zagadki, skąd u starożytnych chrześcijan się brała ta intensywna pewność co do naszej eschatologicznej przyszłości, wydaje się następujące. Chodzi tu o efekt absolutnej nowości, jaką dla chrześcijańskich konwertytów, wychowanych w kulturze greckiej, była biblijna nauka o stworzeniu. Starodawne mity mówiły o przedwiecznym, istniejącym niezależnie od bogów, chaosie. Boskie działania przy założeniu świata wyobrażano sobie jako jedynie porządkowanie tego, co współwieczne bogom, albo nawet od nich wcześniejsze.

     Przyjęcie nauki o stworzeniu oznaczało dla ówczesnych ludzi radykalną rewolucję światopoglądową. Bo skoro świat został stworzony, czyli powołany do istnienia z nicości, to Boga Stwórcy nie da się porównać z jakimkolwiek ludzkim rzemieślnikiem. Piekarz, krawiec czy stolarz - i na ich podobieństwo mitologiczny demiurg - jedynie przetwarzają uprzednio istniejące tworzywo. Stworzyć to znaczy udzielić istnienia również tworzywu, które jest przekształcane.

     Jeśli zatem wszystko, co istnieje, całkowicie zawdzięcza swe istnienie Bogu, to jest On jedynym i wszechogarniającym Panem stworzeń. W całym świecie nie ma nic, co byłoby od Niego niezależne i całkowicie Mu nie podlegało. Ponieważ zaś świat nie jest wieczny, jak głosiły dawne mity, ale miał swój początek, zatem zmierza do jakiejś ostatecznej, wyznaczonej mu przez Stwórcę pełni - i pełnię tę niezawodnie osiągnie, jako że spod władzy Boga nic się nie wymknie.

     Skoro Bóg jest niepodzielnym i bezspornym, ale zarazem kochającym Panem wszystkiego, to zarówno świat, jak poszczególny człowiek (jednak ten tylko, który jest Bożym przyjacielem) jedynie w tym sensie przemijają, w jakim to, co niedoskonałe, przekształca się w to, co doskonałe.

     W tysiącach sformułowań przedstawiali chrześcijanie to zmierzanie czasu do wieczności. "Jako rzeźbiarz pracuje w materii , ażeby materią być przestała - pisał Norwid - tak w czasie Historia też pracuje człowieczymi ramiony, aby czasem być przestał, aby tenże w wieczność wypełnił się". Natomiast Anna Kamieńska, w "Ósmym dniu tygodnia", napisała po prostu, że "tak mozolnie czas destyluje się w wieczność".

     Nad relacją między czasem i wiecznością medytował publicznie również Jan Paweł II. "Czas jest darem Bożym - mówił w przemówieniu środowym z 19 listopada 1997. - Stwarzany ustawicznie przez Boga, znajduje się w Jego rękach. Bóg kieruje jego rozwojem według swoich planów. Każdy dzień jest dla nas darem Bożej miłości. (...) Jedynie Bóg wie, jaka będzie przyszłość. My natomiast wiemy, że będzie to przyszłość łaski, że będzie to wypełnienie się Bożego planu miłości wobec całej ludzkości i wobec każdego człowieka.

     Dlatego też, patrząc w przyszłość, bądźmy pełni ufności i nie poddawajmy się lękowi". "Prawdziwe niebezpieczeństwo polega nie na przemijaniu czasu - kontynuował tę myśl w przemówieniu z 10 grudnia tegoż roku - lecz na jego złym wykorzystywaniu, gdy odrzuca się życie wieczne ofiarowane przez Chrystusa".

     Czas, w którym przemijamy, naszym sprzymierzeńcem

     Rozmyślanie o przemijaniu nabiera dramatyczności dopiero wówczas, kiedy główną uwagę skupimy na obecnym kształcie naszego życia. Biblii - zwłaszcza Staremu Testamentowi - również to ujęcie nie jest obce.

     "Człowiek zrodzony z niewiasty ma krótkie i bolesne życie - płacze Hiob. - Wyrasta i więdnie jak kwiat, przemija jak cień chwilowy" (Hi 14,1n). "Oto wymierzyłeś moje dni tylko na kilka piędzi - wtóruje Hiobowi Psalmista - i życie moje jak nicość przed Tobą. Doprawdy życie wszystkich ludzi jest marnością.

     Człowiek jak cień przemija, na próżno tyle się niepokoi; gromadzi, lecz nie wie, kto to zabierze" (Ps 39,6n). Podobna myśl znalazła się nawet - co prawda tylko jeden jedyny raz - w Nowym Testamencie: "Bo czymże jest życie wasze? Parą jesteście, co się ukazuje na krótko, a potem znika" (Jk 4,14).

     Warto jednak zwrócić uwagę na to, że niemal z reguły biadanie na krótkość i kruchość ludzkiego życia kończy się aktem zawierzenia siebie Bożej dobroci. "A teraz w czym mam pokładać nadzieję? - kontynuuje swoją modlitwę autor cytowanego przed chwilą Psalmu. - W Tobie jest moja nadzieja!" (Ps 39,8).

     Zaglądnijmy jeszcze do innego Psalmu: "Dni człowieka są jak trawa. Kwitnie jak kwiat na polu: ledwie muśnie go wiatr, a już go nie ma, i miejsce, gdzie był, już go nie poznaje" Ps 103,15n). I zaraz potem: "A łaskawość Pańska na wieki wobec Jego czcicieli, a Jego sprawiedliwość nad synami synów, nad tymi, którzy strzegą Jego przymierza i pamiętają by pełnić Jego przykazania".

     W Księdze Izajasza to sam Bóg uświadamia nam, że niebo i ziemia przeminą, a nasze ludzkie życie jest kruche, i podpowiada nam, że tylko w Nim warto złożyć nadzieję ostateczną: "Zaiste, niebo jak dym się rozwieje i ziemia zwiotczeje jak szata, a jej mieszkańcy wyginą jak komary. Lecz moje zbawienie będzie wieczne, a sprawiedliwość moja zmierzchu nie zazna" (Iz 51,6).

     Przemijanie staje się prawdziwym nieszczęściem, jeśli nie jest drogą ku temu, co doskonałe i ostateczne. Niestety, ten bezsensowny styl przemijania również bywa przez ludzi wybierany: "Widziałem, jak występny się pysznił i rozpierał się jak cedr zielony. Przeszedłem obok, a już go nie było; szukałem go, lecz nie można było go znaleźć" (Ps 37,35n).

     Czas, w którym przemijamy, nie jest naszym przeciwnikiem, ale sprzymierzeńcem. Już samo to, że podlegamy przemijaniu i że jesteśmy tego świadomi, wydaje się wskazywać na naszą transcendencję wobec czasu. Tymczasem nasze podleganie czasowi - a w konsekwencji, nasza przemijalność - rzeczywiście jest dla nas ustawicznym zaskoczeniem. O czymś to świadczy, również wówczas, kiedy się przeciwko tej naszej przemijalności buntujemy.


O. Jacek Salij OP


Tekst pochodzi z Tygodnika
Warszawsko-Praskiego "Idziemy"

2 listopada 2008


   


Po drugiej stronie lustra. Refleksje o życiu i śmierci Po drugiej stronie lustra. Refleksje o życiu i śmierci
Henri J. M. Nouwen
Podobnie jak w “Życiu Umiłowanego” Nouwen stara się połączyć życie świeckie z duchowym. Tym razem jednak przeniknięcie się tych dwóch światów następuje w sposób gwałtowny: Nouwen, spiesząc się do swoich zajęć, zostaje potrącony przez lusterko przejeżdżającej furgonetki i doznaje poważnych obrażeń. Stojąc w obliczu śmierci, przygotowuje się duchowo na odejście ze świata. To jednak nie następuje... » zobacz więcej

Wasze komentarze:
 ja: 30.11.2015, 13:31
 Jezu ufam Tobie
 wieslawa.stoltman: 12.07.2011, 02:52
 przemijanie nie jest ostateczne,dla mnie jest to przechodzenie tylko jeszcze nie wiem dokad ale warto poczytac stronę http://smierc.org
 xxx: 12.01.2009, 20:20
 św. Cezary z Arles (+ 543): "Niewiele szkodzi, iż ciało na tym świecie słabnie, byle dusza nienaruszona weszła do nieba." Kazanie 50
 ardawl: 16.11.2008, 14:48
 Czas jest nam dany..przemija. Gdy porówna się nasz czas do stulecia, wieków, ery, epoki jakże niknie gdzieś to nasze marne istnienie - nasze ,,ja''. Zegar tyka, każde poruszenie wskazówki to etap koleiny nas samych. Tyk, tyk - pokora, tyk - miłość, tyk - wiara, tyk - nadzieja, tyk - dobro...stop! - Wieczność. A może tyk - nienawiść, tyk -egoizm, tyk -zło, tyk - marazm, tyk - obojętność...stop! - Śmierć......
 Ania: 07.11.2008, 14:02
 Dziekuje za ten tekst. Zgadzam sie z nim. I dziekuje Panu, ze pozwolil mi wreszcie zrozumiec i przestac sie bac. Zaczelam zyc naprawde, bo nie moge doczekac sie zycia wiecznego.
 
(1)


Autor

Treść




[ Powrót ]
 
Daj plusika:
[ Strona główna ]
 Partnerzy medialni:

O stronie... | Ogłoszenia | Konkurs | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2017 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej