Adam Asnyk

"Przestroga"
Ty, lube dziewczę, 
masz duszę tkliwą,
Co się pięknością 
wszelką zachwyca;
Jednak ci radzę: 
chcesz być szczęśliwą,
To za mąż idź 
za szlachcica!

Poetyckiego nie 
bierz kochanka!
Poezja w życiu - 
to ból i troski;
Ty przede wszystkim 
jesteś szlachcianką,
Trzeba ci z mężem 
i wioski.

Bardzo rozsądnie 
robi twa matka
Łamiąc kaprysik 
twój idealny...
Miłość - to jakaś 
ciemna zagadka,
Majątek - 
ten jest widzialny!

Przeminie wiosna 
rozkosznych wrażeń
I sny przeminą, 
którymi żyjesz,
I śmiać się będziesz 
z dziecinnych marzeń,
Skoro troszeczkę 
utyjesz!

I będziesz wdzięczną 
swej matce potem,
Na bal w poczwórnej 
jadąc karecie,
Żeś zaślubiła worek 
ze złotem,
Dawszy odkosza poecie.



"Między nami nic nie było"
Między nami nic nie było!
Żadnych zwierzeń, wyznań żadnych.
Nic nas z sobą nie łączyło -
Prócz wiosennych marzeń zdradnych; 
Prócz tych woni, barw i blasków
Unoszących się w przestrzeni,
Prócz szumiących śpiewem lasków
I tej świeżej łąk zieleni!

Prócz tych kaskad i potoków
Zraszających każdy parów,
Prócz girlandy tęcz, obłoków,
Prócz natury słodkich czarów;

Prócz tych wspólnych, 
jasnych zdrojów,
Z których serce zachwyt piło,
Prócz pierwiosnków i powojów,
Między nami nic nie było!



"Na początku nic nie było..."
Na początku nic nie było,
Tylko przestrzeń ciemna, pusta;
Wtem jej czarne błysły oczy
i różowe, świeże usta.

Od jej spojrzeń, od rumieńca
Zajaśniała świateł zorza,
A gdy pierwsze rzekła słowo,
Ziemia wyszła z głębi morza.

Gdy przebiegła ziemię wzrokiem
Śląc jej uśmiech, 
rój skrzydlaty
Wzleciał ptaków i motyli,
A spod ziemi wyszły kwiaty.

Lecz nie istniał 
jeszcze człowiek,
Tylko martwa gliny bryła;
Aż nareszcie swym płomiennym
Pocałunkiem - mnie stworzyła.

I zbudziłem się do życia
W cudowności jasnym kraju.
Lecz mnie również, 
tak jak innych,
Wypędzono z tego raju.



"Rezygnacja"
Wszystko skończone już 
pomiędzy nami, 
I sny o szczęściu 
pierzchły bezpowrotnie;
Wziąłem już rozbrat 
z tęsknotą i łzami,
I żyć i umrzeć 
potrafię samotnie.

Dziś nic z mej piersi 
skargi nie dobędzie,
Nic jej nie przejmie 
zachwytem lub trwogą:
Nie wyda dźwięku 
rozbite narzędzie,
Pęknięte struny zadrżeć
 już nie mogą.

Nie ma boleści, 
co by mnie trwożyła,
Bo dzisiaj nawet w własny 
ból nie wierzę;
Ogniowa próba dla mnie 
się skończyła,
I do cierpiących 
więcej nie należę.

l żadne szczęście 
ziemskie mnie 
nie zwabi,
Żebym się po nie miał 
schylić ku ziemi...
I żaden zawód sił mych 
nie osłabi:
Przebytą męką 
panuję nad niemi.

Światowych uczuć nicość 
i obłuda już mnie nie porwie 
swym chwilowym szałem:
Przestałem wierzyć w 
te fałszywe cuda,
Więc i zwątpieniu ulegać 
przestałem.

Z całego tłumu zmyślonych 
aniołów, 
Połyskujących tęczą
swoich skrzydeł, Została tylko 
szara garść popiołów I wiotkie 
nici porwanych już sideł.

Dziś jeden tylko duch 
mi towarzyszy, Co rezygnacji 
nosi ziemskie miano;
On wszystkie burze na 
zawsze uciszy
I da mi zbroję 
w ogniu hartowaną.

W tej zbroi przejdę przez
świat obojętnie,
Surowe prawdy życia 
mierżąc wzrokiem,
Ani się gniewem kiedy 
roznamiętnię,
Ani się ugnę przed 
losu wyrokiem.

Patrząc się z dala na 
kłamliwe rzesze,
Na ich zabiegi 
o błyskotki próżne,
Kamieniem na nie rzucić 
nie pośpieszę
I pobłażania jeszcze 
dam jałmużnę.

Niech się więc kończy 
owa sztuka ładna,
Co się zwie życiem, 
w cieniu cichej nocy,
Bo żadna rozpacz 
i nadzieja żadna
Nad mojem sercem 
nie ma już dziś mocy!



"Sonet"

Jednego serca! 
Tak mało, tak mało,
Jednego serca trzeba 
mi na ziemi!
Co by przy moim 
miłością zadrżało,
A byłbym cichym
pomiędzy cichemi.

Jednych ust trzeba! 
Skądbym wieczność całą
Pił napój szczęścia
ustami mojemi,
I oczu dwoje, gdziebym
patrzał śmiało
Widząc się świętym 
pomiędzy świętemi.

Jednego serca i rąk
białych dwoje!
Co by mi oczy 
zasłoniły moje,
Bym zasnął słodko 
marząc o aniele,

Który mnie niesie 
w objęciach do nieba...
Jednego serca! 
Tak mało mi trzeba,
A jednak widzę, 
że żądam za wiele!



"Uwielbienie"
Umarły jeszcze 
będę wielbić ciebie
I nie zapomnę pod ziemią, 
czy w niebie,
O twej jasności.

Boś ty mi była 
nie próżnym marzeniem,
Nie bańką zmysłów 
tęczowej nicości,
Lecz byłaś ducha 
ożywczym pragnieniem
Wiecznej miłości!

Nie otoczyłaś 
mnie pieszczotą senną,
Ani też falą spłynęłaś 
płomienną
Na pierś stęsknioną,

Nie wprowadziłaś
mnie na róż posłanie,
Gdzie tylko ciała 
w upojeniu toną,
Lecz mi piękności 
dałaś pożądanie,
Moc nieskończoną.