Kłopoty z tarczycą
Niedoczynność tarczycy, czyli hipotyreoza, to zespół objawów klinicznych powstających w wyniku niedoboru tyroksyn, hormonu tarczycy. Charakterystyczne objawy niedoczynności tarczycy to: spowolnienie funkcji psychicznych i ruchowych, senność, suchość skóry, stałe uczucie zimna, zwolnienie czynności serca, wzrost wagi. U dzieci występują zaburzenia ogólnego rozwoju.
Niedoczynność występuje 5-krotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn, a zapadalność na nią rośnie z wiekiem. Dość powiedzieć, że na niedoczynność tarczycy choruje ok. 5 procent populacji powyżej 60. roku życia.
Różne są przyczyny niedoczynności tarczycy. Wyróżnia się dwie zasadnicze grupy: niedoczynność pierwotną i niedoczynność tarczycy pochodzenia ośrodkowego. Najczęściej występuje postać pierwotna - rozwijająca się w trakcie choroby Hashimoto lub po przebytym leczeniu radiojodem czy operacji tarczycy. Niepomiernie rzadziej występuje niedoczynność tarczycy pochodzenia ośrodkowego: różni się od hipotyreozy pierwotnej ubogo wyrażonymi objawami klinicznymi oraz współistnieniem innych wtórnych niedoczynności gruczołów układu endokrynnego.
Hipotyreoza może mieć charakter przejściowy, ale najczęściej jest schorzeniem przewlekłym wymagającym stałego leczenia hormonami tarczycy.
Wyodrębnia się także utajoną niedoczynność tarczycy z niespecyficznymi objawami - najczęściej stałym uczuciem zmęczenia i skłonnością do tycia. U osób z niedoczynnością tarczycy często występuje przerzedzenie włosów na głowie, wypadanie brwi i rzęs, kruchość paznokci, mogą pojawiać się obrzęki powiek, twarzy i całego ciała.
Zmniejsza się wydolność fizyczna. Mogą występować objawy zastoinowej niewydolności krążenia w skrajnych przypadkach prowadząc do obecności płynu w jamach opłucnych, worku osierdziowym i otrzewnej.
Niedoczynność tarczycy prowadzi do zaburzeń lipidowych, zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca - tym bardziej, gdy występuje u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.
Ze strony układu nerwowego charakterystyczne są senność, brak zainteresowania otoczeniem, czasem zaburzenia równowagi, depresja a nawet psychozy.
U kobiet z niedoczynnością tarczycy mogą występować zmiany w układzie rozrodczym - prowadzące do bardzo obfitych miesiączek, zaburzeń owulacji, a w ostateczności do bezpłodności. Niezwykle istotne jest występowanie niedoczynności tarczycy u kobiet w ciąży. Sytuacja tego rodzaju wymaga bezwzględnego leczenia przez cały okres ciąży preparatami tarczycy, gdyż niedobór hormonów tarczycy w ciąży może prowadzić do ciężkich zaburzeń i niedorozwoju płodu.
Warto podkreślić, że w ostatnich latach bardzo wzrosła świadomość zarówno pacjentek, jak i lekarzy innych specjalności dotycząca zaburzeń funkcji tarczycy w ciąży.
W efekcie wiele pacjentek już w początkowym okresie ciąży zgłasza się do lekarza endokrynologa w celu oceny funkcji tarczycy, co umożliwia prawidłowe leczenie.
Lekarz endokrynolog Anna Piotrowska-Świrszcz
Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 27 września 2009
|