Wejście do świątyni było zabronione dla pogan pod karą śmierciPo trwającej około 50 lat niewoli babilońskiej większość Judejczyków karawanami zmierzała do dawnej ojczyzny. Dekret pogromcy Babilończyków, Cyrusa Wielkiego, pozwolił im powrócić do domów rodzinnych i przystąpić do budowy nowego sanktuarium.Dwie następneNa cześć ówczesnego izraelskiego przywódcy i przewodnika pierwszej karawany powracających powstającą na gruzach salomonowej świątynię nazwano świątynią Zorobabela.
Odtrącenie SamarytanJuż wiosną 536 r. położono fundamenty pod nowy przybytek. Wtedy to Samarytanie wystąpili z inicjatywą wspólnego z Judejczykami odbudowania Domu Bożego. Ta propozycja została jednak odrzucona. Judejczycy bowiem obawiali się zgubnego przenikania do kultu elementów pogańskiej pobożności właściwych dla Samarytan. Odtrąceni mieszkańcy Samarii poczuli się urażeni i w konsekwencji tego wyjednali u administracji perskiej wstrzymanie pozwolenia na budowę domu dla Jahwe.Już bez ArkiPrace wznowiono dopiero w 520 roku, a zakończono wiosną 515 roku. Budową kierowali Jozue i Zorobabel przy duchowej pomocy proroków Aggeusza i Zachariasza (por. Ezdr 5,1-2; Ag 1,14-15). O tej nowej świątyni mamy bardzo skromne wiadomości. Na pewno nie była już tak piękna ani bogata jak salomonowa, choć nie ustępowała jej rozmiarami. Nieliczni Izraelici, którzy pamiętali pierwszy Dom Boży, nie ukrywali swego smutku (por. Ezd 3,12-13; Ag 2,3). W podstawowych punktach świątynia Zorobabela, zwana drugą świątynią nawiązywała do planu budowli Salomona. Taki wniosek nasuwa milczenie tekstów biblijnych na ten temat. Zasadnicza zmiana polegała na tym, że w Miejscu Najświętszym nie było już Arki Przymierza. Na pamiątkę istnienia Arki został wstawiony kamień. W hekal czyli w Miejscu Świętym - zamiast dawniejszych dziesięciu - był odtąd jeden świecznik. Kolejna różnica dotyczyła liczby dziedzińców. Tym razem wzniesiono ich dwa: zewnętrzny, dostępny dla wszystkich, oraz wewnętrzny, przeznaczony jedynie dla Izraelitów.Stąd ChanukkaW czasie wojen machabejskich "druga świątynia" była miejscem oporu przeciwko religijnej polityce Antiocha IV Epifanesa, który w 168 r. opanował Jerozolimę, wtargnął do przybytku i złupił go. Rok później w świątyni Jahwe zapanowała "brzydota spustoszenia". Był to prawdopodobnie posąg Zeusa Olimpijskiego, wzniesiony na ołtarzu żydowskim. Zaniechano wtedy składania ofiar.Taki stan rzeczy trwał 3 lata. Gdy zwycięscy powstańcy pod wodzą Judy Machabeusza wkroczyli do stolicy, zastali Dom Boży zaniedbany i opuszczony. Ołtarz, na którym składano pogańskie ofiary, zburzono. Na jego miejscu wzniesiono nowy z nieciosanych kamieni. Całość odnowiono oraz sporządzono nowe sprzęty: świecznik siedmioramienny, ołtarz kadzenia i stół na chleby pokładne. Uroczyste poświęcenie świątyni miało miejsce dokładnie w 3 lata po profanacji. Na pamiątkę tego wydarzenia Juda Machabeusz ustanowił specjalne święto - Chanukka. Aby zabezpieczyć przybytek przed przyszłymi atakami, Machabeusze wznieśli wokół niego potężne fortyfikacje. Te umocnienia okazały się użyteczne (choć ostatecznie i tak niewystarczające) około 100 lat później w walce z Rzymianami. Herodowa rozbudowaPowstanie machabejskie, zainicjowane przez kapłana Matatiasza z Modin i kontynuowane przez jego synów: Judę, Jonatana i Szymona, doprowadziło do odzyskania wolności religijnej i narodowej jedynie na krótki czas. "Druga świątynia" szybko uległa dewastacji.Po Machabeuszach władzę nad stolicą przejęli Rzymianie. Na wiele lat królem całej prowincji został Herod Wielki, który zasłynął z tego, że za jego panowania powstało wiele budowli o zróżnicowanym przeznaczeniu. Fragmenty niektórych z nich można także oglądać obecnie. Oprócz wzniesienia wielkich pomników architektury, takich jak pałac Heroda, fortece (Herodion, Masada, Macheront), nowy monarcha przebudował gruntownie świątynię Zorobabela, powiększając dwukrotnie przyległy do niej plac. Dzieło rozpoczęto w 19 roku przed Chrystusem. Prace nad samym przybytkiem trwały półtora roku. Herod zwerbował około 10 tysięcy doświadczonych rzemieślników. Nie mogli oni jednak prowadzić prac budowlanych na dziedzińcu zastrzeżonym dla kapłanów, bo względy rytualne zakazywały wprowadzenia nań zwykłych robotników. Aby wykluczyć profanację świątyni przez "nieczyste" ręce, przeszkolono więc w budowaniu około 1000 kapłanów. Latem 18 r. miało miejsce uroczyste poświęcenie świątyni. W sumie budowa dziedzińca i jego otoczenia trwała 8 lat. Prace na całym obszarze zostały zakończone dopiero w roku 64. Od strony południowej na plac świątynny wchodziło się przez portyk królewski, a od wschodu - poprzez portyk Salomona. Dalej roztaczał się ogromny obszar, tzw. Dziedziniec Pogan, na który każdy miał dostęp. Tam znajdowały się m.in. kantory do wymiany walut, wspomniane w Ewangelii św. Jana, a także skarbona na potrzeby kultu (por. Mk 12,41-44). Dziedziniec Pogan od właściwego miejsca kultu oddzielała kamienna poręcz z trzynastoma wejściami, przy których umieszczono napisy ostrzegawcze zakazujące pod sankcją kary śmierci wkraczania na ten teren nie-Izraeli- tom. ("Zakazuje się obcokrajowcom przekroczenia balustrady i zaglądania do wnętrza sanktuarium. Kogokolwiek spotka się, że nie przestrzega tego zakazu, poniesie śmierć".) Przypadek przekroczenia tego zakazu opisują Dzieje Apostolskie (21,28). Na tzw. dziedzińcu wewnętrznym, czyli ściśle kultycznym terenie, były trzy sektory - odpowiednio dla kobiet, mężczyzn i kapłanów. Mur zewnętrzny wysoki na 15 metrów wyodrębniał świątynię od reszty miasta, czyniąc z niej warowną fortecę (o wymiarach 450 metrów na 300 metrów). Zrównana z ziemiąBudowla musiała zapewne pięknie wyglądać na tle palestyńskiego nieba, cała z białych kamieni, pokryta złotą blachą. Niewątpliwie stanowiła jeden z cudów Jerozolimy. Niestety przyszły dni, które przepowiedział Jezus. Z tej tak pięknej budowli nie pozostał kamień na kamieniu, bo Jerozolima nie poznała czasu swego nawiedzenia (por. Łk 19,43-44).Wspaniała świątynia została doszczętnie zburzona po nieudanym powstaniu żydowskim w 70 roku. Na zawsze ustał w niej kult. Z pożaru, jaki wtedy wybuchł, uratowano jedynie siedmioramienny świecznik oraz złoty stół do chlebów pokładnych. Przedmioty te kazano nieść Izraelitom podczas tryumfalnego wjazdu zwycięskiego cesarza Tytusa do Rzymu. Znane są dwie próby odbudowy jerozolimskiego przybytku: jedna podczas powstania Bar-Kochby (lata 132-135), a druga za cesarza Juliana Apostaty (362 r.). Obydwie były bezskuteczne. Podczas dominacji rzymskiej na placu świątynnym stanęła świątynia Jowisza, w okresie bizantyjskim był to teren zapomniany, a po inwazji islamu wzniesiono tam Kopułę Skały zwaną popularnie Meczetem Omara (691 r.) oraz na początku VIII wieku - meczet El Aksa. Dziś o żydowskiej świątyni przypomina tylko Ściana Płaczu. Ks. BOGDAN PONIŻY
|
| [ Strona główna ] |
|
Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty | Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt
© 2001-2026 Pomoc Duchowa |