Masoneria, czyli wolnomularstwo w oczach Kościoła

Taktyka otwartej walki z Kościołem, dominująca w masonerii w XIX i początku XX wieku uległa zmianie krótko przed II wojną światową. Wtedy wystąpiły ze strony masonerii pierwsze próby porozumienia z Kościołem. Nasiliły się za pontyfikatu Jana XXIII i dążyły do zmiany stosunku Kościoła do masonerii. Kościół zachował rezerwę, podejrzewając w tym manewr taktyczny pod pozorem zbliżenia do chrześcijaństwa. Trwające przez 20 lat rozmowy obu stron potwierdziły te przypuszczenia. W 1980 r. konferencja biskupów niemieckich wydała Oświadczenie w sprawie przynależności katolików do masonerii, w którym stwierdziła, że nie można pogodzić chrześcijaństwa z masonerią. Oto niektóre argumenty:

- Masoneria przyjmuje możliwość wyznawania każdej religii, stawiając je wszystkie na tym samym poziomie, co potwierdza relatywistyczne stanowisko wobec katolicyzmu;

- Pojęcie Boga jako "wielkiego Budowniczego wszystkich światów" sugeruje ujęcie deistyczne; pojęcie Boga u masonów nie jest tym samym zgodne z chrześcijańskim obrazem Boga, który objawił się w Jezusie Chrystusie;

- Etyczne udoskonalenie człowieka realizuje się w masonerii na płaszczyźnie czysto naturalnej, podczas gdy w chrześcijaństwie dokonuje się ono poprzez łaskę Chrystusa w Duchu Świętym;

- Masoneria mieści w sobie różne kierunki, od ateistycznej loży francuskiej "Wielki Wschód", poprzez loże kierunku angielskiego, aż po "chrześcijańską masonerię". Ta ostatnia jednak bardziej jest wierna w swych poglądach masonerii niż chrześcijaństwu.

W 1983 r. została ogłoszona deklaracja Kongregacji Doktryny Wiary, w której stanowisko Kościoła jest takie same, jak było na początku. Czytamy tam: "negatywna ocena Kościoła wolnomularskich zrzeszeń pozostanie więc niezmienna, ponieważ ich zasady były zawsze uważane za nie do pogodzenia z nauką Kościoła, i dlatego też przystąpienie do nich pozostanie nadal zabronione. Wierni, którzy należą do wolnomularskich zrzeszeń, znajdują się w stanie ciężkiego grzechu i nie mogą przyjmować Komunii świętej".