Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Starożytne przekłady biblijne z tekstu hebrajskiego

Do czytania Pisma Świętego trzeba być przygotowanym

Zapoznaliśmy się dotąd z kilkoma starożytnymi tłumaczeniami biblijnymi, które oddawały tekst Pisma Świętego w językach ludów wchodzących kolejno do świętej rodziny Kościoła. Dla przypomnienia, była to Biblia:

- po łacinie (przekład "Vetus Latina" z II wieku);
- po egipsku (przekłady koptyjskie z II wieku);
- po armeńsku (przekład ormiański z IV-V wieku);
- po gruzińsku (przekład gruziński z V wieku);
- po arabsku (przekład arabski z VII-VIII wieku);
- po starosłowiańsku (przekład cyrylo-metodejski z IX-X wieku).

Wszystkich tych tłumaczeń dokonano z Septuaginty, która wówczas posiadała niepodważalny autorytet i była powszechnie używana. Wielu starożytnych chrześcijan czytając Septuagintę z pewnością nie wiedziało nawet, że jest to przekład z Biblii hebrajskiej. Septuaginta uchodziła w ich mniemaniu za oryginał.

Jednocześnie z przekładami Septuaginty na języki wówczas współczesne powstawały też tłumaczenia z hebrajskiego oryginału. Jakkolwiek tłumacze faktycznie przekładali Biblię hebrajską, to jednak nie ustrzegli się małego "grzechu" - zerkali jednym okiem, jak to brzmi w Septuagincie.

Przekład Akwili

Jak pamiętamy, przekład Septuaginty powstał w środowisku Żydów Starego Testamentu, żyjących w diasporze (najprawdopodobniej egipskiej), na potrzeby życia religijnego i kultu ich wspólnoty. Kiedy później Chrystus założył Kościół, chrześcijanie, wywodzący się w dużej mierze ze środowisk pogańskich, czytając Stary Testament, brali po prostu do ręki Septuagintę. To powodowało, że Mojżeszowi Żydzi zaczęli się od Septuaginty dystansować. Nie chcieli bowiem posługiwać się tym samym Pismem Świętym, którego używali "heretycy" chrześcijanie, jak ich określali.

W tej sytuacji rodziły się w zgrecyzowanym środowisku żydowskim pomysły przekładu całej Biblii hebrajskiej na język grecki od nowa, aby uniknąć podejrzenia o posługiwanie się takimi samymi księgami jak zwolennicy Chrystusa. Autorem pierwszego przekładu jest pewien Grek nawrócony na religię Mojżeszową, mieszkający w Sinope w Poncie (na południe od Morza Czarnego, dzisiejsza Turcja). Miał na imię Akwila (Akylas) i był uczniem rabina Akiby.

Akwila żył za czasów cesarza Hadriana (117-138) i wtedy dokonał przekładu tekstu hebrajskiego Pisma Świętego na język grecki. Niektórzy Ojcowie Kościoła (np. Epifaniusz) uważają, że zrobił to z nienawiści do chrześcijaństwa. Przekład Akwili charakteryzuje się niespotykaną dosłownością. Autor dokładnie podstawiał słowa greckie pod słowa hebrajskie, nie licząc się wcale z wymogami języka greckiego. Uważał bowiem, że w Biblii hebrajskiej święta jest nie tylko sama treść, ale też poszczególne słowa i... gramatyka. Dlatego w swoim greckim przekładzie zastosował reguły gramatyki hebrajskiej. W efekcie dało to liczne dziwolągi językowe, pozbawione sensu.

Jako przykład takiego stylu przekładu podać można sam początek Biblii, pierwsze słowa Księgi Rodzaju: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Po hebrajsku brzmi to: Bereszit bara Elohim et-haszszamajim we'et haarez. Słówko "bereszit" (na początku) pochodzi od "be" (w czymś) i "rosz" (głowa, szczyt, wódz, a dalej - początek). Akwila przetłumaczył dosłownie: En kephalaio epoiesen ho Theos ton ouranon kai ten gen, co jest rzeczywiście bezsensownym dziwolągiem: W głowie stworzył Bóg niebo i ziemię.

Pomimo tak niewolniczego przekładu dzieło Akwili znalazło przychylne przyjęcie u Żydów Niestety, przekład Akwili przetrwał do dzisiaj tylko w nielicznych odpisach. Mają one jednak niezwykle ważne znaczenie dla odtworzenia pierwotnej wersji tekstu Biblii hebrajskiej. Uczeni dokonują bowiem tak zwanej retrotranslacji, czyli przekładają grecki tekst Akwili na hebrajszczyznę i w ten sposób dość łatwo odtwarzają taki wariant tekstu hebrajskiego, którym mógł posługiwać się Akwila z Pontu.

Przekład Teodocjona

Drugi przekład Biblii hebrajskiej na język grecki pochodzi od innego Greka nawróconego na judaizm, Teodocjona z Efezu. Teodocjon jest odpowiednikiem żydowskiego imienia "Jonatan" i po polsku znaczy tyle co "dar Boga" (Bogdan Bożydar).

Przekład Teodocjona pochodzi z roku około 180 po Chrystusie i charakteryzuje się mniejszą dosłownością niż tłumaczenie Akwili. Inną cechą tego przekładu jest, że wiele słów hebrajskich autor wcale nie przekłada na grekę, ale zapisuje je jedynie za pomocą greckich liter.

Dzisiaj przekład Teodocjona uważa się za poprawkę Septuaginty, dokonaną za pomocą tekstu hebrajskiego, jaki obowiązywał w środowiskach żydowskich w II wieku po Chrystusie.

Czy Biblia Teodocjona zachowała się? Tylko w jednej księdze. Otóż w Septuagincie przekład Księgi Daniela był wyjątkowo nieudany. Dlatego Kościół zastąpił w Septuagincie, w Księdze Daniela, oryginalne tłumaczenie przekładem Teodocjona. Dlatego, kiedy dziś otwieramy Biblię grecką - Septuagintę - na Księdze Daniela, mamy do czynienia nie z oryginalnym tekstem Septuaginty, ale właśnie z Biblią Teodocjona.

Tłumaczenie Symmacha

Jeszcze jeden przekład grecki z tego okresu pochodzi od Samarytanina, nawróconego na religię Mojżeszową, imieniem Symmach (Symmachos). Był uczniem rabiego Meira. Później Symmach opuścił szeregi wyznawców religii Starego Testamentu i przyłączył się do jednej z pierwszych sekt w łonie Kościoła chrześcijańskiego, tak zwanych ebionitów. Symmach dokonał przekładu Biblii około roku 200 po Chrystusie. Jego przekład został stworzony z myślą o Żydach przenikniętych hellenizmem i lubujących się w pięknym stylu języka. Dlatego w swoim przekładzie Symmach odchodzi daleko od oryginalnego tekstu hebrajskiego, a dba przede wszystkim o piękno mowy greckiej.

Wiemy, że chrześcijanie chętnie używali Biblii Starego Testamentu w wersji Symmacha (potwierdza to na przykład autor "Historii Kościoła" Euzebiusz z Cezarei, żyjący w latach 262-340), natomiast w synagogach Egiptu Biblia Symmacha była czytana aż do IV wieku. Niestety, zachowało się niewiele odpisów dzieła Symmacha. Na koniec prosimy o

arbitraż św. Hieronima

Jak ocenia te trzy przekłady największy biblista wszech czasów, żyjący na przełomie IV i V wieku, twórca przekładu Pisma Świętego na język łaciński (tak zwanej Wulgaty) i autor wielu komentarzy do ksiąg biblijnych, św. Hieronim? Oto jego opinia, na której możemy polegać: Akwila, Symmach i Teodocjon wykonali to samo dzieło w różny sposób: Akwila starał się przełożyć słowo w słowo, Symmach poszedł nie za słowami, ale za sensem, a Teodocjon niewiele odbiega od Septuaginty (Wstęp do 1 Krn).

Żeby wydać taką opinię, trzeba było znać te przekłady z autopsji. Św. Hieronim znał je. Do pracy z Pismem Świętym był przygotowany niezwykle starannie. Studiował i uczył się przez wiele lat. Ale o tym napiszę później.

Sprawdź, czy zapamiętałeś...

  • Czym charakteryzuje się tłumaczenie Akwili na język grecki?
  • Dlaczego Symmach postawił w swoim dziele na piękno języka greckiego?

Ks. PIOTR OSTAŃSKI



Wasze komentarze:
 Ryszard: 15.08.2024, 06:36
 Artykuł bardzo tendencyjny. Nic o języku Staro hebrajskim, Judeo hebrajskim oraz o tym jak i kiedy powstał przekład Biblii SEPTUAGINTA oraz co tak na prawdę i kto był inspiratorem do powstania wyżej wskazanych przekładów o innych nie piszę natomiast argument uaktualniania szaty językowej jest tylko argumentem do świadomego wprowadzania zmian w Słowie samego Boga o księgach podobno nie kanonicznych nie piszę ponieważ nie pasują do ogólnie przyjętej narracji dla przykładu II Księga Ezdrasza czy obie Księgi Henocha, żeruje się na niewiedzy mas zresztą jak w wielu innych dziedzinach życia co wymaga wnikliwej analizy faktów oraz dowodów które są dostępne. Jeszcze należy i to bezspornie wziąć pod uwagę przeciwnika Bożego to jest Lucyfera, mającego wiele imion, że ma cały aparat "nasienia węża" czyniącego wszystko co może by ograniczyć szczerym ludziom do "niesfałszowanego Słowa Bożego. Przykładem jest choćby biblia (specjalnie z małej litery) która ze Słowem Bożym nie ma nic wspólnego, przerobiona do celów doktrynalnych w kilku tysiącach miejsc. O dwóch tłumaczach Nowego Testamentu Horta oraz Westcotta, którzy byli spirytystami nie piszę. Przekład Ich Biblii wymienia tych dwóch ludzi w przekładzie datowanym na rok 1999natomiast nie wspomina o nich w przekładzie z roku 2023. "....Nic bowiem ,co zasłonięte, nie pozostanie nieodkryte, a tajne nie pozostanie nieznane...." Mateusza 10:26-28, wszystkie oszustwa zostaną wyciągnięte na wierzch i szczerzy ludzie szukający Boga je znajdą.
 marzena aneta: 05.11.2023, 11:59
 zapraszam do czytania pisma świętego dziękuję proszę o miłość prawde sprawiedliwość szacunek szczerość szacunek szczęśliwość szacunek uczciwość szacunek ufność szacunek wiare szacunek zdrowie na całym świecie dziękuję proszę o dobre powołania kapłańskie misyjne zakonne na całym świecie dziękuję proszę o dobrą posługę kapłańską misyjną zakonną na całym świecie dziękuję proszę o dobro szczęście wiare zdrowie dla papieża Franciszka dziękuję proszę o niebo dla papieża Benedykta XVI dziękuję proszę o miłość prawde sprawiedliwość szacunek szczerość szacunek szczęśliwość szacunek uczciwość szacunek ufność szacunek wiare szacunek zdrowie na całym świecie dziękuję modlitwa ma moc nie ma modlitw nie wysłuchanych wszystko dojrzewa w czasie nic się nie marnuje modlitwa ma moc modlitwa cuda czyni miłość cuda czyni nadzieja cuda czyni pokora cuda czyni sprawiedliwość cuda czyni szczęśliwość cuda czyni szacunek cuda czyni uczciwość cuda czyni ufność cuda czyni wiara cuda czyni wiara to jest pewność bez dowodu wiara to jest droga którą docieramy do marzeń dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję
 marzena aneta: 30.10.2023, 11:45
 zapraszam do czytania biblii pisma świętego dziękuję proszę o miłość prawde sprawiedliwość szacunek szczerość szacunek szczęśliwość szacunek uczciwość szacunek ufność szacunek wiare szacunek zdrowie na całym świecie dziękuję proszę o dobre powołania kapłańskie misyjne zakonne na całym świecie dziękuję proszę o dobrą posługę kapłańską misyjną zakonną na całym świecie dziękuję proszę o dobro szczęście wiare zdrowie dla papieża franciszka dziękuję proszę o niebo dla papieża benedykta szesnastego dziękuję proszę o miłość prawde sprawiedliwość szacunek szczerość szacunek szczęśliwość szacunek uczciwość szacunek ufność szacunek wiare szacunek zdrowie na całym świecie dziękuję modlitwa ma moc nie ma modlitw nie wysłuchanych wszystko dojrzewa w czasie nic się nie marnuje modlitwa ma moc modlitwa cuda czyni miłość cuda czyni nadzieja cuda czyni pokora cuda czyni sprawiedliwość cuda czyni szacunek cuda czyni szczęśliwość cuda czyni szczerość cuda czyni szacunek cuda czyni szczęśliwość cuda czyni uczciwość cuda czyni ufność cuda czyni wiara cuda czyni wiara to jest pewność bez dowodu wiara to jest droga którą docieramy do marzeń dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję
(1)


Autor

Treść

Nowości

bł. Bolesława Lamentbł. Bolesława Lament

Modlitwa do bł. Bolesławy LamentModlitwa do bł. Bolesławy Lament

Litania do bł. Bolesławy LamentLitania do bł. Bolesławy Lament

Modlitwa do św. Józefa FreinademetzaModlitwa do św. Józefa Freinademetza

Modlitwa do bł. Archanieli GirlaniModlitwa do bł. Archanieli Girlani

Modlitwa do św. Sulpicjusza SeweraModlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Tajemnica SzczęściaTajemnica Szczęścia

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Godzina Łaski 2025Godzina Łaski 2025

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt

© 2001-2026 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej