Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Wątpliwości odnośnie Janowego autorstwa Księgi Apokalipsy?

Czytamy wspólnie Księgę Apokalipsy

Autorstwo Księgi Apokalipsy było w starożytnym Kościele sprawą oczywistą i ogólnie znaną. Chrześcijanie wiedzieli, kto tę Księgę napisał i przekazywali to sobie z ust do ust, bez robienia zapisków. Czyżby nie przypuszczali, że 2000 lat później będziemy z tym mieć spore kłopoty?

Kościół uczy, że istnieje jedno źródło Objawienia Bożego, które wypływa z głębokości samego Boga, ale rozdziela się na dwa "strumienie". Jeśli jest to "strumień" spisany, nazywa się go Biblią, a jeśli jest przekazywany ustnie, nazywa się go Tradycją. Oba "strumienie" są ze sobą nierozdzielnie związane. Pismo Święte nie może istnieć bez Tradycji; stoi na straży ciągle żywego i pulsującego jego słowa. Podobnie Tradycja nie może istnieć bez Pisma Świętego; żywa i dynamiczna - ubogaca Biblię.

Skoro Biblia - jeden ze "strumieni" Objawienia - nie podaje wyraźnie, kto napisał Księgę Apokalipsy, przenosimy "śledztwo" na drugi "strumień" i pytamy, co ma nam do powiedzenia

Tradycja ustna

Czytamy w Ewangelii według św. Jana: "wiele innych znaków, których nie zapisano w tej księdze, uczynił Jezus wobec uczniów" (20,30). Słowa te wyraźnie wskazują, że w Piśmie Świętym mieści się zaledwie część tego, co dotyczy Jezusa i Jego dzieła. Nie wszystko więc ogarnęły i zamknęły w sobie księgi biblijne. Mówiąc obrazowo, wiele z tego, co nie zmieściło się w Biblii, zostało poniesione dalej przez Kościół jako żywa Tradycja ustna. Starożytny Kościół, kierowany przez apostołów Jezusa Chrystusa, "pamiętał" przecież Nauczyciela poprzez osobiste doświadczenie wielu chrześcijan.

Nauki Tradycji "zatrzymali" w swoich pismach i odzwierciedlili starożytni pisarze chrześcijańscy, tak zwani Ojcowie Kościoła. Tak jak woda, kiedy wylać na nią gorący, roztopiony wosk - zawiera w sobie twarde grudki, tak dzieła Ojców Kościoła zawierają w sobie grudki ustnej tradycji Kościoła czasów apostolskich i poapostolskich.

Najstarsze świadectwa pisarzy wczesnochrześcijańskich, sięgające II wieku po Chrystusie, podają jednomyślnie, że Apokalipsę napisał św. Jan Apostoł. Znamienny wśród nich jest głos św. Justyna, zawarty w "Dialogu z Żydem Trytonem". Głos ten jest wyjątkowo ważny, ponieważ Justyn nawrócił się na chrześcijaństwo w Efezie w roku 135. Było to zaledwie kilka dziesięcioleci po tym, jak autor Apokalipsy pisał listy do siedmiu Kościołów w Azji Mniejszej, wśród których Kościół w Efezie był najważniejszy. Sw. Justyn pisze o autorze Apokalipsy: "człowiek imieniem Jan, jeden z Apostołów Chrystusa" (81,4).

Podobnie na autorstwo Apokalipsy zapatrywali się inni Ojcowie Kościoła, zarówno na Wschodzie (np. Papiasz, św. Meliton z Sardes, św. Klemens Aleksandryjski), jak i na Zachodzie (np. św. Ireneusz, św. Hipolit, Tertulian). Zauważmy, że osoba św. Jana apostoła, głoszona przez Tradycję, doskonale odpowiada charakterystyce autora Apokalipsy, przekazanej przez tekst Księgi.

Okres wątpliwości

Począwszy od III wieku pojawiają się w Kościele pewne wątpliwości co do apostolskiego autorstwa Księgi Apokalipsy.^ I tak na przykład biskup Aleksandrii Dionky, porównawszy ze sobą dokładnie język, styl i myśl czwartej Ewangelii oraz Księgi Apokalipsy dochodzi do wniosku, że każda z tych Ksiąg została napisana przez innego autora. Jego hipotezę potwierdzałby też fakt, że autor czwartej Ewangelii wyraźnie unika podania swego imienia, podczas gdy autor Apokalipsy swoje imię podaje. Kiedy w Kościele zrodziła się herezja millenaryzmu głosząca, że przed ostatecznym końcem świata Chrystus będzie jeszcze królował przez tysiąc lat na ziemi wraz ze swoimi wiernymi, a takie królowanie wspomina tylko jedna księga biblijna, mianowicie Apokalipsa w rozdziale 20, biskupi Kościołów Syrii i Azji Mniejszej uznali za niemożliwe, aby apostoł Jan napisał Księgę, która spowodowałaby takie zamieszanie w Kościele. Uznano więc, że było dwóch Janów: Jan apostoł, autor czwartej Ewangelii oraz inny Jan, autor Apokalipsy. Hipotezę tę potwierdzałaby bardzo starożytna tradycja głosząca istnienie dwóch grobów w Efezie, św. Jana apostoła i innego Jana zwanego Prezbiterem. Ponieważ takim mianem określa siebie również autor Drugiego i Trzeciego Listu św. Jana, uznano, że oba te Listy i Apokalipsę napisał Jan Prezbiter, zaś Ewangelię i Pierwszy List - św. Jan apostoł. Jaka jest jednak zależność pomiędzy tymi Janami? Czy istotnie są to dwie różne osoby?

Wątpliwości ustępują

Na szczęście zastrzeżenia co do apostolskiego autorstwa Apokalipsy nigdy nie były zjawiskiem powszechnym w Kościele. Na Zachodzie zgłaszał je rzymski kapłan Gajusz, a na Wschodzie Dionizy z Aleksandrii i Euzebiusz z Cezarei. W IV wieku mocny i zdecydowany głos biskupa Aleksandrii, św. Atanazego, używającego Księgi Apokalipsy w kontrowersjach z arianami, przywrócił podważoną jednomyślność Kościoła odnośnie autorstwa Apokalipsy. Kolejni Ojcowie Kościoła, św. Bazyli, św. Grzegorz z Nyssy, św. Cyryl Jerozolimski, św. Jan Chryzostom, Teodoret i inni uznawali bez cienia wątpliwości właśnie św. Jana apostoła za autora Apokalipsy.

Czasy nowożytne

Dwukrotnie jeszcze w nowszych czasach dały o sobie znać wątpliwości co do autorstwa Apokalipsy:

- w XVI wieku autorstwo św. Jana podważył Erazm z Rotterdamu, jednakże jego wątpliwości odrzucił Uniwersytet Paryski. Również początkowo Marcin Luter miał zastrzeżenia co do autorstwa Apokalipsy, ale później swoje obiekcje wycofał. - w XIX wieku racjonaliści, odrzucający w ogóle możliwość proroctwa, na nowo "odgrzali" starą hipotezę, jakoby Apokalipsę napisał Jan Prezbiter.

Do dzisiaj brak jest pełnej jednomyślności co do autorstwa Apokalipsy: część biblistów, w większości protestanckich uważa, że Apokalipsy nie mógł napisać autor czwartej Ewangelii. Inni natomiast bibliści, w zasadzie katoliccy, uważają Apokalipsę za tekst Jana apostoła.

Kościół wypowiedział się zdecydowanie za Boskim natchnieniem Księgi Apokalipsy i za jej przynależnością do kanonu biblijnego (np. na Soborze Florenckim i Trydenckim), nigdy jednak nie ogłosił formalnego dogmatu, kto jest jej autorem albo kto pracował przy jej redagowaniu.

Sprawdź, czy zapamiętałeś...

  • Sam tekst Apokalipsy nie podaje jednoznacznie autora Księgi. Na jakiej więc podstawie identyfikujemy jej autora ze św. Janem apostołem?
  • Co było źródłem wątpliwości odnośnie Janowego autorstwa Księgi?
  • Dlaczego Kościół nie ogłosił nigdy w formie niepodważalnego dogmatu, że Apokalipsę napisał św. Jan apostoł?

Ks. PIOTR OSTAŃSKI



Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść

Nowości

Modlitwa do bł. ks. Bronisława MarkiewiczaModlitwa do bł. ks. Bronisława Markiewicza

Litania do bł. ks. Bronisława MarkiewiczaLitania do bł. ks. Bronisława Markiewicza

Modlitwa do św. Hiacynty MariscottiModlitwa do św. Hiacynty Mariscotti

Modlitwa do bł. ks. Zygmunta PisarskiegoModlitwa do bł. ks. Zygmunta Pisarskiego

Modlitwa do św. TeofilaModlitwa do św. Teofila

Modlitwa do św. MartynyModlitwa do św. Martyny

Najbardziej popularne

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Tajemnica SzczęściaTajemnica Szczęścia

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Godzina Łaski 2025Godzina Łaski 2025

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt

© 2001-2026 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej