Oblicze Matki Odkupiciela

Po uświadomieniu sobie macierzyńskiej roli Maryi, którą w nauczaniu i w kulcie pierwszych wieków przedstawiano ze czcią jako dziewiczą Matkę Jezusa Chrystusa, a więc jako Matkę Bożą, w średniowieczu pobożność i teologiczna refleksja Kościoła głębiej ukazały Jej współudział w dziele Zbawiciela.

Opóźnienie to należy tłumaczyć faktem, że wysiłek Ojców Kościoła i pierwszych Soborów powszechnych, skupiających się na tajemnicy tożsamości Chrystusa, z konieczności pozostawiał w cieniu inne aspekty dogmatu. Prawda objawiona została ukazana w całym swym bogactwie dopiero później . Na przestrzeni stuleci mariologia rozwijała się zawsze w odniesieniu do chrystologii. Sobór Efeski ogłasza Boskie macierzyństwo Maryi, by potwierdzić przede wszystkim jedność Osoby Chrystusa. Podobne zjawisko zachodzi przy zgłębianiu obecności Maryi w historii zbawienia.

Już pod koniec II w. św. Ireneusz, uczeń Polikarpa, ukazuje wkład Maryi w dzieło zbawienia. Zrozumiał on wartość zgody wyrażonej przez Maryję w chwili zwiastowania, gdyż dostrzegł w posłuszeństwie i wierze Dziewicy z Nazaretu w obliczu posłania anielskiego, wywierających dobroczynny wpływ na los ludzkości, doskonałą antytezę nieposłuszeństwa i niewiary Ewy. Istotnie, jak Ewa spowodowała śmierć, tak też Maryja dzięki swemu "tak" stała się "przyczyną zbawienia" siebie samej i wszystkich ludzi (por. Adversus Haereses). Chodzi tu jednak o stwierdzenie, które nie zostało rozwinięte w sposób organiczny i stały przez innych Ojców Kościoła.

Nauka ta została opracowana systematycznie po raz pierwszy pod koniec X w. w Żywocie Maryi, pióra bizantyńskiego mnicha Jana Geometry. Mówi on, że Maryja jest zjednoczona z Chrystusem w całym dziele zbawienia i zgodnie z planem Bożym uczestniczy w krzyżu oraz cierpi dla naszego zbawienia. Była zjednoczona z Synem "w każdym działaniu, postawie i woli". Maryja uczestniczy w dziele zbawczym dzięki swej macierzyńskiej miłości, miłości ożywianej łaską, która udziela Jej wielkiej mocy: bardziej niż inni wolna od ludzkich żądz, okazuje się pełna największego współczucia.

Na Zachdzie św. Bernard, zmarły w 1153 r., zwracając się do Maryi, w takich słowach komentował ofiarowanie Jezusa w świątyni: "Ofiaruj Twego Syna, Najświętsza Dziewico, i przedstaw Panu owoc Twego łona. Za nasze pojednanie ze wszystkimi ofiaruj hostię świętą, miłą Bogu".

Uczeń i przyjaciel św. Bernarda, Arnald z Chartres, podkreśla zwłaszcza udział Maryi w ofierze na Kalwarii. Wyróżnia on na krzyżu "dwa ołtarze: jeden w Sercu Maryi, a drugi w ciele Chrystusa. Chrystus składał w ofierze swoje ciało, Maryja - swoją duszę". Maryja ofiarowuje się w sposób duchowy w głębokim zjednoczeniu z Chrystusem i błaga o zbawienie świata: "To, o co prosi Matka, Syn potwierdza, a Ojciec daje".

Poczynając od tamtych czasów, inni autorzy pogłębiają naukę o szczególnej współpracy Maryi w odkupieńczej ofierze. Równocześnie w kulcie i pobożności chrześcijańskiej coraz większą rolę odgrywa kontemplacyjne spojrzenie na "współ- cierpienie" Maryi, w sposób wymowny ukazywane przez wizerunki Matki Boskiej Bolesnej. Uczestnictwo Maryi w dramacie krzyża nadaje temu wydarzeniu charakter głęboko ludzki i pomaga wiernym wniknąć w tajemnicę: współcierpienie Matki pomaga zrozumieć lepiej cierpienie Syna.

Dzięki uczestnictwu w odkupieńczym dziele Chrystusa, potwierdzone zostaje również duchowe i powszechne macierzyństwo Maryi. Na Wschodzie Jan Geometra mówi o Maryi: "Ty jesteś naszą Matką". Dziękując Maryi "za trudy i cierpienia zniesione za nas", ukazuje Jej macierzyńskie uczucie i postawę Matki wobec wszystkich, którzy dostępują zbawienia.

Nauka o duchowym macierzyństwie rozwija się również na Zachodzie dzięki św. Anzelmowi, który stwierdza: "Ty jesteś Matką (...) pojednania oraz pojednanych, Matką zbawienia i zbawionych".

Maryja czczona jest zawsze jako Matka Boża, jednakże fakt, że jest naszą Matką, nadaje Jej Boskiemu macierzyństwu nowy rys, a nam otwiera drogę do głębszego z Nią zjednoczenia.

Matczyny stosunek Maryi do nas nie wyraża się tylko w więzi uczuciowej: poprzez swoje zasługi i wstawiennictwo przyczynia się Ona w sposób skuteczny do naszego duchowego wzrostu oraz do pogłębienia w nas życia łaski. Z tego względu nazywamy Maryję "Matką łaski", "Matką życia".

Tytuł "Matki życia", używany już przez Grzegorza z Nyssy (zm. ok. 394 r.), umotywował w następujący sposób Gueryk d'Igny, zmarły w 1157 r.: "Jest Ona Matką życia, z którego czerpią życie wszyscy ludzie: rodząc z siebie to życie, w pewien sposób odrodziła wszystkich, którzy je przeżywają. Tylko jeden został zrodzony, ale wszyscy zostaliśmy odrodzeni".

Mariale, tekst z XIII w., posługując się śmiałym obrazem, przypisuje to odrodzenie "bolesnemu porodowi" na Kalwarii, dzięki któremu "stała się duchową Matką całego rodzaju ludzkiego"; istotnie, "w swym czystym łonie poczęła Ona, ze współczucia, dzieci Kościoła".

Stwierdziwszy, że Maryja "w szczególny zaiste sposób współpracowała z dziełem Zbawiciela", Sobór Watykański II konkluduje: "Dlatego to stała się nam matką w porządku łaski" (LG 61). Potwierdza w ten sposób przekonanie panujące w Kościele, który uważa Maryję u boku Syna za duchową Matkę całej ludzkości.

Maryja jest naszą Matką: ta pocieszająca prawda, ukazywana nam w sposób coraz bardziej jasny i głęboki dzięki miłości i wierze Kościoła, wspierała i nadal wspiera życie duchowe nas wszystkich oraz zachęca nas, również w cierpieniu, do ufności i nadziei.

Papież Jan Paweł II

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna