bł. Wincenty Lewoniuk i 12 towarzyszy

W styczniu 1874 roku sytuacja osiągnęła punkt krytyczny. Władze rosyjskie postanowiły przejąć unicką cerkiew w Pratulinie i przekazać ją duchowieństwu prawosławnemu. Mieszkańcy, świadomi konsekwencji, ale głęboko przekonani o słuszności swojej postawy, zgromadzili się przed świątynią, by bronić jej pokojowo, bez broni, trzymając jedynie krzyże i ikony. Wincenty Lewoniuk, wybrany przez wspólnotę jako jeden z prowadzących modlitwę i rozmowy z żołnierzami, stał na czele grupy mężczyzn, którzy pragnęli zachować wiarę swoich ojców.

Rankiem 24 stycznia 1874 roku doszło do dramatycznych wydarzeń. Po nieudanych próbach rozpędzenia wiernych żołnierze otrzymali rozkaz strzelania. Wincenty Lewoniuk został trafiony jako jeden z pierwszych, padając na ziemię z modlitwą na ustach. Wraz z nim zginęło dwunastu innych mężczyzn: młodych i starszych, ojców rodzin i kawalerów, wszystkich zjednoczonych w przekonaniu, że nie wolno im wyrzec się swojej wiary. Ich śmierć wstrząsnęła lokalną społecznością, ale jednocześnie stała się symbolem niezłomności i duchowej siły.

Po tragedii pamięć o męczennikach była przekazywana potajemnie, ponieważ władze carskie zakazywały jakichkolwiek form upamiętnienia. Mimo to mieszkańcy Podlasia zachowali ich imiona i historię, traktując ich jako świadków wierności i odwagi. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kult pratulińskich męczenników zaczął stopniowo wracać do przestrzeni publicznej, a ich grób stał się miejscem modlitwy i pielgrzymek.

Ich kult jest szczególnie żywy na Podlasiu, gdzie wiele rodzin wciąż pamięta przekazy o wydarzeniach z 1874 roku jako część lokalnej historii.

W ikonografii pratulińscy męczennicy często przedstawiani są z krzyżami w dłoniach, bo właśnie krzyże trzymali, gdy stanęli naprzeciw żołnierzy.

12 Towarzyszy bł. Wincentego Lewoniuka

2. Bartłomiej Osypiuk (ur. 1843)
Pochodził z młodego pokolenia unitów, pracował na roli i angażował się w życie parafii. Zginął, trzymając w rękach krzyż jako znak wierności Kościołowi.

3. Filip Geryluk (ur. 1830)
Był spokojnym, pracowitym gospodarzem, cenionym za uczciwość. W obronie cerkwi stanął bez wahania, świadomy zagrożenia.

4. Ignacy Franczuk (ur. 1824)
Ojciec licznej rodziny, człowiek głębokiej wiary i autorytet wśród sąsiadów. Oddał życie, broniąc prawa do modlitwy w swojej świątyni.

5. Konstanty Bojko (ur. 1826)
Znany z łagodności i pracowitości, był jednym z tych, którzy najczęściej wspierali parafię. Zginął, modląc się na głos wraz z innymi.

6. Konstanty Łukaszuk (ur. 1843)
Młody gospodarz, który dopiero budował swoje życie rodzinne. Jego odwaga stała się świadectwem wiary młodego pokolenia unitów.

7. Maksym Hawryluk (ur. 1840)
Był człowiekiem skromnym i cichym, ale niezwykle wiernym tradycji przodków. W chwili próby stanął wśród obrońców cerkwi bez lęku.

8. Michał Wawryszuk (ur. 1853)
Najmłodszy z męczenników, miał zaledwie 21 lat. Jego śmierć szczególnie poruszyła mieszkańców, bo był symbolem młodości oddanej Bogu.

9. Onufry Wasyluk (ur. 1853)
Rówieśnik Michała, pracowity i pogodny młody mężczyzna. Zginął, nie odstępując wspólnoty nawet na krok.

10. Paweł Piątek (ur. 1846)
Był znany z wielkiej odpowiedzialności i troski o rodzinę. W obronie cerkwi stanął jako jeden z pierwszych, świadomy ryzyka.

11. Roman Łukaszuk (ur. 1850)
Młody gospodarz, który cieszył się szacunkiem sąsiadów. Jego męczeństwo było wyrazem głębokiej, prostej wiary.

12. Szymon Łukaszuk (ur. 1829)
Najstarszy z trzech Łukaszuków, człowiek doświadczony i stateczny. Jego obecność wśród obrońców dodawała innym odwagi i spokoju.

Patroni

Ciekawostki

• Wspólnota pratulińska nazywała męczenników "naszymi świętymi" jeszcze na długo przed ich beatyfikacją, choć oficjalnie nie wolno było o nich mówić.
• Żaden z obrońców cerkwi nie miał broni, a mimo to żołnierze carscy uznali ich postawę za "opór", co stało się pretekstem do otwarcia ognia.
• Najmłodszy z męczenników, Michał Wawryszuk, miał zaledwie 21 lat, a najstarszy, Ignacy Franczuk, był ojcem licznej rodziny.
• Wielu męczenników było spokrewnionych, a nazwisko Łukaszuk pojawia się aż trzykrotnie, co pokazuje, jak bardzo tragedia dotknęła jedną rodzinę.
• Cerkiew w Pratulinie była dla mieszkańców nie tylko miejscem modlitwy, ale symbolem ich tożsamości, dlatego bronili jej jak własnego domu.
• Po masakrze władze carskie zakazały nawet wspominania o zabitych, ale ludzie potajemnie przekazywali ich imiona z pokolenia na pokolenie.
• W miejscu męczeństwa przez lata potajemnie palono świece, mimo że groziły za to surowe kary.
• Beatyfikacja w 1996 roku była pierwszym oficjalnym uznaniem męczeństwa unitów podlaskich przez Kościół katolicki.
• Relikwie męczenników znajdują się dziś w wielu parafiach w Polsce, a Pratulin stał się miejscem pielgrzymek i rekolekcji.

Modlitwa do bł. Wincentego Lewoniuka i Męczenników z Pratulina

Modlitwa do bł. Wincentego Lewoniuka i Męczenników z Pratulina

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna