Jan XXII(ok. 1244 - 1334)
... Mimo podeszłego wieku był jednym z najwybitniejszych papieży okresu niewoli awiniońskiej. Jego postawę życiową cechowała prostota, był człowiekiem gruntownej wiedzy teologicznej i kościelnoprawnej...4 grudnia 1334 - W Awinionie zmarł Jan XXII (właśc. Jacques Duese), papież od 7 sierpnia 1316. Urodził się ok. 1244 w Cahors bogatej mieszczańskiej rodzinie, jako syn szewca. Studiował prawo i teologię w Cahors i Montpellier, był proboszczem kościoła św. Andrzeja w Cahors. W 1289 wyjechał do Neapolu i był wychowawcą oraz doradcą króla Neapolu Karola Roberta. Od 1300 działał jako biskup Fréjus, w 1310 został biskupem Awinionu. Brał udział w pracach soboru w Vienne w 1311, zwłaszcza w procesie wytoczonym templariuszom. W 1312 został kardynałem. Podczas tzw. niewoli awiniońskiej konklawe, po śmierci Klemensa V trwało dwa lata i trzy miesiące. Kolegium kardynalskie składało się z 17 Francuzów i 7 Włochów. Zwolennicy Klemensa V już wkrótce po zebraniu się konklawe rozbili je siłą zbrojną. Dopiero po dwóch latach kardynałowie zebrali się, aby kontynuować to konklawe, tym razem w Lyonie. 7 sierpnia 1316 porozumiano się co do kandydatury kardynała biskupa Ostii Jacques Duese. Podczas wyboru liczył 72 lata. Elekt, który przyjął imię Jana XXII, rządził Kościołem 18 lat i był jednym z energiczniejszych papieży okresu awiniońskiego. Koronacja papieża odbyła się 3 września w Lyonie. Ponieważ większość kardynałów życzyła sobie, aby pozostał w Awinionie, tu postanowił rezydować, aczkolwiek wielokrotnie wyrażał pragnienie powrotu do Rzymu. Papież popadł w konflikt z franciszkanami, w wyniku czego doszło do schizmy i nałożenia ekskomuniki na generała zakonu, Michała z Ceseny, który uciekł na dwór króla niemieckiego. Wkrótce potem powstał spór o koronę królewską pomiędzy Ludwikiem z Górnej Bawarii (Ludwik IV) i księciem Fryderykiem Pięknym z Austrii i choć Ludwik zadał zdecydowaną klęskę konkurentowi, to jednak papież nie chciał go uznać. Tak doszło do ostrego sporu między Cesarstwem a Papiestwem. W końcu Ludwik ogłosił papieża za zdetronizowanego i polecił wybrać jako antypapieża Mikołaja V, który po dwóch latach uznał zwierzchność Jana, aczkolwiek ten trzymał Mikołaja aż do śmierci w areszcie. Dla wewnętrznego życia Kościoła duże znaczenie miała kanonizacja Tomasza z Akwinu w 1323 i potępienie (1329) 31 tez Mistrza Eckharta. Do papieskiej tiary polecił Jan wprowadzić trzecią obręcz koronacyjną. Jego pontyfikat charakteryzował się poważnym nepotyzmem oraz rządzą złota, w zamian za obdarzanie urzędami kościelnymi. Bullą "Execrabilis" z 1317 zabronił kumulowania w jednym ręku dwóch beneficjów. Nie dotyczyło to kardynałów i synów królewskich. Dla siebie zarezerwował dużą liczbę beneficjów (prawo collatio), co zapewniało dochody Stolicy Apostolskiej. Powiększył i częściowo zreorganizował Kurię. Kamera Apostolska zajmowała się sprawami finansowymi i dyplomatycznymi, natomiast konsystorz i organy sądownicze - trybunałami kościelnymi i Rotą, utworzoną w 1331. Penitencjaria Apostolska udzielała dyspensy i cofała nagany kościelne. Papież ustanowił dwór papieski w Awinionie. Bullą "Quoniam nulla" z 15 października 1317 nakazał promulgować zbiór praw obowiązujących w Kościele, zwany "Clementinae". Jego własne dekrety, zwane "Extravagantes", zostały w 1500 włączone przez Jeana Chappuisa do grony sześciu ksiąg zawierających normy prawa kościelnego i obowiązywały aż do 1917. Poza tym doprowadził do tego, że ogromną przewagę w kolegium kardynalskim zdobyli Francuzi. Tylko jeden Hiszpan i czterech Rzymian otrzymało za jego pontyfikatu godność kardynalską. Nie podjął też żadnych poważniejszych kroków, by przenieść siedzibę papieży z powrotem do Rzymu. Jan XXII popierał misje katolickie w Azji. Ustanowił biskupstwa w Anatolii, Armenii, Indiach i Iranie. Rozpoczął tworzenie biblioteki papieskiej w Awinionie i założył uniwersytet w Cahors. W 1319 ustanowił Najwyższy Order Chrystusa. W 1322 wydał bullę "Docta sanctorum", pierwszy papieski dokument dotyczący muzyki kościelnej. W czasie jego pontyfikatu trwał w Polsce spór księcia Władysława I Łokietka z biskupem krakowskim Janem Muskatą, bronionym przez Gentilisa, legata papierskiego na Polskę i Węgry (1307). Książę Łokietek załagodził ostatecznie spór z Janem Muskatą i wypłacił świętopietrze papieżowi. Książę Władysław Łokietek rzetelnie wywiązywał się z ciążących na nim opłat świętopietrza, chcąc zyskać opinie oddanego Stolicy Apostolskiej. Abp Janisław, po objęciu rządów w Gnieźnie, przez rok przebywał w Awinionie, na dworze papieża, najprawdopodobniej prowadził tam pertraktacje w sprawie korony królewskiej dla Łokietka. Możliwe też, że książę chcąc pozyskać dla siebie przychylność Jana XXII, wyraził w 1318 zgodę na powołanie trybunałów inkwizycyjnych w Krakowie i Wrocławiu z inkwizytorami mianowanymi przez papieża. Koronacja Łokietka odbyła się 20 stycznia 1320 w Krakowie; koronował go abp Janisław. Jan XXII w odpowiedzi na skargę Władysława Łokietka o bezprawne zajęcie przez Krzyżaków Pomorza, ustanowił trybunał sądowy pod przewodnictwem abpa Janisława. Trybunał ten, po rozpatrzeniu całej sprawy, nakazał niezwłocznie zwrot tej ziemi prawowitemu władcy, ale zakon nie respektował wydanego wyroku. Jan XXII zmarł 4 grudnia 1334 w Awinionie jako niemal 90-letni starzec i został pochowany w miejscowej katedrze. Oprac. ks. Stanisław Tylus SAC
|
| [ Strona główna ] |
|
Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty | Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt
© 2001-2026 Pomoc Duchowa |