Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Maryja w liturgiach kościoła

LITURGICZNE BOGACTWO KOŚCIOŁÓW

Jezus Chrystus, Syn Boży, który stał się człowiekiem, dokonał dzieła Odkupienia w Palestynie, a więc w kraju, który łeży na styku trzech wielkich kontynentów: Azji, Europy i Afryki. Apostołowie zgodnie z poleceniem Chrystusa udali się, "aby nauczać wszystkie narody" (Mt 28,19). Pierwszymi narodami, do których dotarła Dobra Nowina o zbawieniu, były ludy Bliskiego Wschodu. Potem Ewangelia dotarła do Europy i Afryki oraz do dalszych części Azji. Tym, co łączyło najbardziej pierwsze gminy chrześcijańskie, były pisma Apostołów i Ewangelistów, świadomość pochodzenia od Apostołów, wspólne życie liturgiczne. W sprawowaniu liturgii i innych form kultu doszła do głosu spontaniczność i różnorodność, wynikające z różnic etnicznych i kulturowych wśród takich ludów, jak Syryjczycy, Ormianie, Egipcjanie, Etiopowie, Hindusi, Grecy czy wreszcie Słowianie.

Po Edykcie Mediolańskim w 313 r. Kościół wraz z uzyskaną wolnością mógł rozpocząć organizację swoich zewnętrznych struktur. Ten czas, czyli wieki IV i V, stał się także decydującym momentem do kształtowania się różnych tradycji liturgicznych. W tym bowiem okresie powstały wielkie patriarchaty na Wschodzie (Jerozolima, Antiochia, Aleksandria i Konstantynopol), i na Zachodzie wzrosło znaczenie chrześci- ańskiego Rzymu. Wspomniane patriarchaty były kierowane w tym czasie na ogół przez ludzi światłych i świętych, którzy z olbrzymią troską zabiegali o ustanowienie i ujednolicenie form kultu i tekstów liturgicznych. To im w głównej mierze poszczególne wspólnoty lokalne zawdzięczają bogactwo swoich tradycji liturgicznych, które najczęściej przetrwały do naszych dni. Ponadto wiek V był czasem gwałtownych sporów chrystologicznych. Chrześcijanie odrzucający uchwały soborów efeskiego (431) i chalcedońskiego (451) utworzyli zupełnie osobne Kościoły, odpowiednio: nestoriański i przedchalcedońskie. Nie bez znaczenia dla utrwalania się odrębności liturgicznych były także wydarzenia polityczne, zwłaszcza inwazja islamu, która sprawiła, że wiele Kościołów Wschodnich znalazło się w diasporze bez możliwości wzajemnych kontaktów. Na przestrzeni wieków niektóre z tych Kościołów zawarły unię z Rzymem i dzisiaj pozostają w łączności z papieżem, zachowując własną liturgię i dyscyplinę kościelną.

LITURGIE WSCHODU

Liturgie i obrządki Kościołów Wschodnich możemy podzielić w sposób następujący:

1. OBRZĄDKI RODZINY ANTIOCHEŃSKIEJ wywodzące się z tradycji patriarchatu antiocheńskiego w Syrii (wschodnio-syryjski: nestoriański, chaldejski, malabaryjski; zachodnio-syryjski: jakobicki. melchicki, malankaryjski, maronicki).

2. OBRZĄDEK ORMIAŃSKI

3. OBRZĄDKI RODZINY ALEKSANDRYJSKIEJ wywodzące się z tradycji patriarchatu aleksandryjskiego w Egipcie (koptyjski, etiopski).

4. OBRZĄDEK BIZANTYŃSKI Podstawowym wyznacznikiem pobożności maryjnej na Wschodzie jest fakt, że jest ona prawie całkowicie związana z liturgią. Kult maryjny został włączony do Mszy świętej, do liturgii godzin, w rytm modlitw tygodniowych, miesięcznych i rocznych. Wszelkie formy pobożności prywatnej najczęściej czerpią swe treści z pobożności liturgicznej. Liturgia zaś wyprowadza swe treści na ogół z Pisma Świętego i hymnów wielkich Ojców Kościoła (np. św. Efrema Syryjczyka, św. Romana Piewcy, św. Jana z Damaszku).

Mariologia jako osobny traktat teologiczny w Kościołach Wschodnich praktycznie nie istnieje, podobnie jak trudno jest mówić w tychże Kościołach o usystematyzowanym traktacie teologicznym. Wyrazem wschodniej teologii, a więc i mariologii, jest przede wszystkim liturgia, w myśl zasady lex orandi - lex credendi (prawo modlitwy - prawem wierzenia). Dlatego też, chcąc poznać myśl mariologiczną Kościołów Wschodnich, trzeba przede wszystkim zapoznać się z liturgią.

LITURGIE ZACHODU

W przypadku Kościoła Zachodniego trudno jest mówić o rodzinach liturgicznych. Należy raczej mówić o kilku obrządkach liturgicznych, które w procesie kształtowania się oddziaływały wzajemnie na siebie. Możemy tu wymienić następujące obrządki: OBRZĄDKI AKTUALNIE ISTNIEJĄCE 1. Rzymski (wykształcił się w połowie IV wieku, gdy w Rzymie używano już powszechnie języka łacińskiego zamiast greckiego; potem rozprzestrzenił się na cały świat).

2. Ambrozjański (wykształcił się w lokalnym Kościele mediolańskim poczynając od IV-V wieku; nazwa pochodzi od św. Ambrożego, biskupa Mediolanu w latach 374-397).

OBRZĄDKI JUŻ NIE ISTNIEJĄCE

3. Afrykański (istniał w Północnej Afryce; zaginął po najazdach Wandali i Arabów).
4. Mozarabski (wykształcił się na Półwyspie Pirenejskim; dzisiaj praktycznie przestał istnieć).
5. Gallikański (powstał na terenie dzisiejszej Francji; obecnie już nie istnieje).
6. Celtycki (używany w Irlandii, Szkocji, Kornwalii i Bretanii francuskiej; obecnie nie istnieje).

W Kościele Zachodnim istnieje wyraźne rozróżnienie między teologią a liturgią. Liturgia uobecnia zbawcze misteria Chrystusa, w które włączona jest Jego Matka, natomiast teologia jest wysiłkiem intelektualnym zmierzającym do tłumaczenia, wyjaśniania i poznawania prawd wiary. Liturgia jest jednym z podstawowych źródeł dla teologa, ale nie najważniejszym. Teolog musi korzystać harmonijnie także z innych źródeł, jak Pismo Święte, symbole wiary, nauczanie Magisterium Kościoła, zmysł wiary ludu Bożego.

Zapraszając do zapoznania się w kolejnych numerach "Rycerza" z kultem maryjnym w różnych tradycjach liturgicznych, chcę ukazać bogactwo Kościoła, bogactwo ludzkich modlitw, sposobów wyrażania miłości do Pana i Jego Matki. Takie poznanie pozwala z większą otwartością patrzeć na naszych braci z innych wyznań chrześcijańskich, a także uczyć się od nich tego, Co najlepsze i najpiękniejsze w ich wspólnotach.

Grzegorz M. Bartosik OFMCorn

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2022


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść

Nowości

Modlitwa do św. WawrzyńcaModlitwa do św. Wawrzyńca

Litania do św. WawrzyńcaLitania do św. Wawrzyńca

Duch czasów ostatecznychDuch czasów ostatecznych

Bóg jest wszechmocny, ale lepiej od nas wie, co dla nas najlepszeBóg jest wszechmocny, ale lepiej od nas wie, co dla nas najlepsze

Treść orędzia fatimskiego: Znana i nieznanaTreść orędzia fatimskiego: Znana i nieznana

Najbardziej popularne

Godzina ŁaskiGodzina Łaski

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt

© 2001-2022 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej