Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Maryja w liturgiach kościoła

LITURGICZNE BOGACTWO KOŚCIOŁÓW

Jezus Chrystus, Syn Boży, który stał się człowiekiem, dokonał dzieła Odkupienia w Palestynie, a więc w kraju, który łeży na styku trzech wielkich kontynentów: Azji, Europy i Afryki. Apostołowie zgodnie z poleceniem Chrystusa udali się, "aby nauczać wszystkie narody" (Mt 28,19). Pierwszymi narodami, do których dotarła Dobra Nowina o zbawieniu, były ludy Bliskiego Wschodu. Potem Ewangelia dotarła do Europy i Afryki oraz do dalszych części Azji. Tym, co łączyło najbardziej pierwsze gminy chrześcijańskie, były pisma Apostołów i Ewangelistów, świadomość pochodzenia od Apostołów, wspólne życie liturgiczne. W sprawowaniu liturgii i innych form kultu doszła do głosu spontaniczność i różnorodność, wynikające z różnic etnicznych i kulturowych wśród takich ludów, jak Syryjczycy, Ormianie, Egipcjanie, Etiopowie, Hindusi, Grecy czy wreszcie Słowianie.

Po Edykcie Mediolańskim w 313 r. Kościół wraz z uzyskaną wolnością mógł rozpocząć organizację swoich zewnętrznych struktur. Ten czas, czyli wieki IV i V, stał się także decydującym momentem do kształtowania się różnych tradycji liturgicznych. W tym bowiem okresie powstały wielkie patriarchaty na Wschodzie (Jerozolima, Antiochia, Aleksandria i Konstantynopol), i na Zachodzie wzrosło znaczenie chrześci- ańskiego Rzymu. Wspomniane patriarchaty były kierowane w tym czasie na ogół przez ludzi światłych i świętych, którzy z olbrzymią troską zabiegali o ustanowienie i ujednolicenie form kultu i tekstów liturgicznych. To im w głównej mierze poszczególne wspólnoty lokalne zawdzięczają bogactwo swoich tradycji liturgicznych, które najczęściej przetrwały do naszych dni. Ponadto wiek V był czasem gwałtownych sporów chrystologicznych. Chrześcijanie odrzucający uchwały soborów efeskiego (431) i chalcedońskiego (451) utworzyli zupełnie osobne Kościoły, odpowiednio: nestoriański i przedchalcedońskie. Nie bez znaczenia dla utrwalania się odrębności liturgicznych były także wydarzenia polityczne, zwłaszcza inwazja islamu, która sprawiła, że wiele Kościołów Wschodnich znalazło się w diasporze bez możliwości wzajemnych kontaktów. Na przestrzeni wieków niektóre z tych Kościołów zawarły unię z Rzymem i dzisiaj pozostają w łączności z papieżem, zachowując własną liturgię i dyscyplinę kościelną.

LITURGIE WSCHODU

Liturgie i obrządki Kościołów Wschodnich możemy podzielić w sposób następujący:

1. OBRZĄDKI RODZINY ANTIOCHEŃSKIEJ wywodzące się z tradycji patriarchatu antiocheńskiego w Syrii (wschodnio-syryjski: nestoriański, chaldejski, malabaryjski; zachodnio-syryjski: jakobicki. melchicki, malankaryjski, maronicki).

2. OBRZĄDEK ORMIAŃSKI

3. OBRZĄDKI RODZINY ALEKSANDRYJSKIEJ wywodzące się z tradycji patriarchatu aleksandryjskiego w Egipcie (koptyjski, etiopski).

4. OBRZĄDEK BIZANTYŃSKI Podstawowym wyznacznikiem pobożności maryjnej na Wschodzie jest fakt, że jest ona prawie całkowicie związana z liturgią. Kult maryjny został włączony do Mszy świętej, do liturgii godzin, w rytm modlitw tygodniowych, miesięcznych i rocznych. Wszelkie formy pobożności prywatnej najczęściej czerpią swe treści z pobożności liturgicznej. Liturgia zaś wyprowadza swe treści na ogół z Pisma Świętego i hymnów wielkich Ojców Kościoła (np. św. Efrema Syryjczyka, św. Romana Piewcy, św. Jana z Damaszku).

Mariologia jako osobny traktat teologiczny w Kościołach Wschodnich praktycznie nie istnieje, podobnie jak trudno jest mówić w tychże Kościołach o usystematyzowanym traktacie teologicznym. Wyrazem wschodniej teologii, a więc i mariologii, jest przede wszystkim liturgia, w myśl zasady lex orandi - lex credendi (prawo modlitwy - prawem wierzenia). Dlatego też, chcąc poznać myśl mariologiczną Kościołów Wschodnich, trzeba przede wszystkim zapoznać się z liturgią.

LITURGIE ZACHODU

W przypadku Kościoła Zachodniego trudno jest mówić o rodzinach liturgicznych. Należy raczej mówić o kilku obrządkach liturgicznych, które w procesie kształtowania się oddziaływały wzajemnie na siebie. Możemy tu wymienić następujące obrządki: OBRZĄDKI AKTUALNIE ISTNIEJĄCE 1. Rzymski (wykształcił się w połowie IV wieku, gdy w Rzymie używano już powszechnie języka łacińskiego zamiast greckiego; potem rozprzestrzenił się na cały świat).

2. Ambrozjański (wykształcił się w lokalnym Kościele mediolańskim poczynając od IV-V wieku; nazwa pochodzi od św. Ambrożego, biskupa Mediolanu w latach 374-397).

OBRZĄDKI JUŻ NIE ISTNIEJĄCE

3. Afrykański (istniał w Północnej Afryce; zaginął po najazdach Wandali i Arabów).
4. Mozarabski (wykształcił się na Półwyspie Pirenejskim; dzisiaj praktycznie przestał istnieć).
5. Gallikański (powstał na terenie dzisiejszej Francji; obecnie już nie istnieje).
6. Celtycki (używany w Irlandii, Szkocji, Kornwalii i Bretanii francuskiej; obecnie nie istnieje).

W Kościele Zachodnim istnieje wyraźne rozróżnienie między teologią a liturgią. Liturgia uobecnia zbawcze misteria Chrystusa, w które włączona jest Jego Matka, natomiast teologia jest wysiłkiem intelektualnym zmierzającym do tłumaczenia, wyjaśniania i poznawania prawd wiary. Liturgia jest jednym z podstawowych źródeł dla teologa, ale nie najważniejszym. Teolog musi korzystać harmonijnie także z innych źródeł, jak Pismo Święte, symbole wiary, nauczanie Magisterium Kościoła, zmysł wiary ludu Bożego.

Zapraszając do zapoznania się w kolejnych numerach "Rycerza" z kultem maryjnym w różnych tradycjach liturgicznych, chcę ukazać bogactwo Kościoła, bogactwo ludzkich modlitw, sposobów wyrażania miłości do Pana i Jego Matki. Takie poznanie pozwala z większą otwartością patrzeć na naszych braci z innych wyznań chrześcijańskich, a także uczyć się od nich tego, Co najlepsze i najpiękniejsze w ich wspólnotach.

Grzegorz M. Bartosik OFMCorn

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2022


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść

Nowości

Nawrócony zbrodniarz - świętym?Nawrócony zbrodniarz - świętym?

Problematyka masonerii współczesnejProblematyka masonerii współczesnej

Jaka była rodzina św. Maksymiliana KolbeJaka była rodzina św. Maksymiliana Kolbe

Sprawdzian z uczciwościSprawdzian z uczciwości

Życzenia dla kapłanaŻyczenia dla kapłana

Najbardziej popularne

Godzina ŁaskiGodzina Łaski

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt

© 2001-2022 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej