Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Słowa roku

     Przed tygodniem pisałem o dzbanie, czyli młodzieżowym słowie roku 2018. Plebiscyt Wydawnictwa Naukoweg PWN na takie słowo organizowany jest we współpracy z projektem "Słowa klucze" w ramach programu "Ojczysty - dodaj do ulubionych" i wiąże się z mającym już dłuższą historię plebiscytem na słowo roku. Takie poszukiwania słów roku czy miesiąca odwołują się z kolei do koncepcji stów kluczowych.

     Tzw. słowa klucze (czy też słowa kluczowe, a w jednym z ujęć: słowa sztandarowe) już od ponad pół wieku są przedmiotem badań zarówno w literaturoznawstwie, jak i w językoznawstwie. Bywają one przy tym rozumiane, a co za tym idzie wyodrębniane na różne sposoby, które - uogólniając i upraszczając - można sprowadzić do dwóch metod: frekwencyjnej i semantycznej. Ta pierwsza opiera się przede wszystkim na statystyce, czyli bierze pod uwagę słowa najczęstsze lub bardzo częste (oczywiście, uwzględnia się przy tym specyfikę częstości używania spójników itp.). Ta druga odwołuje się z kolei do szczególnego miejsca, jakie pojęcie nazywane danym słowem zajmuje w jakiejś kulturze, ale też np. w jakiejś odmianie języka, jakimś zbiorze tekstów czy wręcz jakimś konkretnym tekście. Sam termin pochodzi od angielskiego wyrażenia key words, które spopularyzował pochodzący z Walii kulturoznawca Raymond Williams metaforycznie opisujący je jako klucze, które otwierają drzwi do zrozumienia danej kultury.

     Systematyczne badania słów kluczy w polszczyźnie zapoczątkował w latach 2000-2005 zespól Korpusu Języka Polskiego PWN - w ramach współpracy z redakcją "Rzeczpospolitej" wybierano słowo tygodnia. Z kolei w 2010 r. działający wówczas już trzeci rok zespół Narodowego Korpusu Języka Polskiego rozpoczął monitorowanie słownictwa prasy codziennej i wybieranie na tej podstawie słowa dnia. Po zakończeniu projektu Narodowego Korpusu Języka Polskiego dalsze prace prowadzą pracownicy Instytutu Języka Polskiego Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Obecnie wybierane są (i opatrywane filologicznym komentarzem) słowa dnia, tygodnia i miesiąca. Mogą Państwo śledzić te prace na stronie www.slowanaczasie.uw.edu.pl.

     Od 2011 r. organizowany jest plebiscyt na słowo roku. Ma on charakter otwartego internetowego głosowania, w którym mogą, ale nie muszą być uwzględniane wcześniej wybrane słowa dnia, tygodnia czy miesiąca, a więc nie opiera się na badaniach naukowych wykorzystujących dane frekwencyjne. Początkowo, do 2013 r" ostateczną decyzję podejmowała kapituła złożona z wybitnych językoznawców, od 2014 r. niezależnie wybierane jest słowo roku według kapituły i według internautów. Jak pisa! jeden z głównych autorów całego projektu, prof. Marek Łaziński: Podstawowym kryterium wyboru słowa roku jest jego siła symboliczna, zdolność do reprezentowania dyskursu w danym okresie. Jak widać, obiektywnie częstsza frekwencja nie jest tu najważniejsza. W 2011 r. słowem roku została prezydencja (co miało związek z tak nazywanym ówczesnym przewodnictwem Polski w Unii Europejskiej), a kolejne miejsca zajęty: kryzys, katastrofa oraz krzyż. W kolejnych latach słowami tymi były: parabank (2012), gender (2013), kilometrówka (według kapituły) i separatysta (według internautów - 2014), uchodźca (2015), trybunał (według kapituły) i pięćset 4- (według internautów - 2016), puszcza (według kapituły) i rezydent (według internautów - 2017). Słowem roku 2018 została konstytucja.

dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW

Tekst pochodzi z Tygodnika

20 stycznia 2019



   

Sztuka uwodzenia własnej żony Sztuka uwodzenia własnej żony
Margaret Hardisty
„Sztuka uwodzenia własnej żony” to książka dla mężów, choć i kobiety przeczytają ją z wielkim zainteresowaniem.

Autorka pisze o tym, czego pragną kobiety i potrafi jasno ukazać, czego tak naprawdę żony oczekują od mężów. Kto jest bowiem bardziej kompetentny, by powiedzieć mężczyznom, co myślą i czują kobiety, niż właśnie jedna z nich?... » zobacz więcej


Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2019 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej