bp Jan Kanty Lorek

4 stycznia 1967 - W Sandomierzu zmarł bp Jan Kanty Lorek, misjonarz lazarysta, administrator apostolski diecezji sandomierskiej w latach 1936-46, biskup sandomierski od 1946, działacz społeczny i charytatywny.

Urodził się 20 października 1886 w Błażejowicach k. Toszka na Śląsku Opolskim, w diecezji wrocławskiej, w rodzinie chłopskiej. W 1902 wstąpił do Małego Seminarium Księży Misjonarzy w Krakowie i 27 września 1907 złożył śluby zakonne. Studia odbył w krakowskim Instytucie Teologicznym zgromadzenia i 2 lipca 1911 przyjął święcenia kapłańskie.

W latach 1912-30 pracował jako wychowawca, a następnie dyrektor Zakładu Wychowawczego im. ks. Siemaszki dla sierot w Krakowie. Rozbudował filię zakładu w Czernej, a w 1927 rozpoczął budowę nowoczesnego domu wychowawczego w Krakowie przy ul. Prądnickiej. W latach 1917-18 był duszpasterzem polskich robotników sezonowych w diecezji Hildesheim, po odbyciu rocznej służby w wojsku pruskim. W 1920 brał udział w przygotowaniach do plebiscytu na Śląsku. W 1930 został mianowany superiorem i proboszczem parafii Świętego Krzyża w Warszawie.

Wychowanie w regule zakonnej uformowało w nim postawę pełnej apolityczności. Tą cechą, jak i osiągnięciami w działalności społecznej, zwrócił na siebie uwagę kard. Kakowskiego w okresie głębokiego konfliktu między rządem a Watykanem, do którego doszło na tle obsady stolicy biskupiej w Sandomierzu (brak zgody władz państwowych na objęcie diecezji sandomierskiej przez bpa Czesława Sokołowskiego).

26 kwietnia 1936 został mianowany biskupem tytularnym Modra i administratorem apostolskim diecezji sandomierskiej. Konsekrowany został w Warszawie 7 czerwca 1936 przez abpa Aleksandra Kakowskiego. Uroczysty ingres do katedry sandomierskiej odbył 9 czerwca. Do 1939 założył Dom Katolicki w Sandomierzu, Instytut Wyższej Kultury Religijnej w Sandomierzu i Radomiu oraz Katolicki Uniwersytet Ludowy w Wąchocku. Zainicjował restaurację bazyliki katedralnej. W latach 1936-38 był członkiem Komisji Szkolnej, a od września 1938 Komisji ds. Dobroczynnych Episkopatu. W okresie okupacji przebywał w diecezji, pozostając lojalny wobec władz niemieckich. W czerwcu 1940 wydał odezwę do wiernych, których zachęcał do ochotniczego zgłaszania się na roboty do Niemiec, za co otrzymał upomnienie od władz konspiracyjnych, oceniających to wystąpienie jako służące interesom niemieckim, a wprowadzające w błąd ludność polską. Biskup Lorek motywował swój apel obietnicami niemieckimi rezygnacji z przymusowego werbunku na roboty do Rzeszy, w przypadku zgłoszenia się dostatecznej liczby ochotników.

Interweniował u władz niemieckich w obronie aresztowanych. Jeszcze we wrześniu 1939 wykupił 600 aresztowanych w Opatowie-Zochcinie i udzielał pomocy więźniom obozów koncentracyjnych. Wspólnie z biskupami Kaczmarkiem i Kubiną zabiegał u gubernatora Hansa Franka o uwolnienie biskupów lubelskich. Osoby narodowości żydowskiej były ukrywane w budynkach Wyższego Seminarium Duchownego i na strychu katedry. Biskup Lorek osobiście zaproponował ukrycie rabinowi Ostrowca Yehielowi Halviemu Halschtokowi, jednak ten odmówił, pragnąc być solidarnym ze swoim narodem, bo - jak sam twierdził - nie może ratować tylko siebie, kiedy ginie jego naród.

Po wojnie 12 marca 1946 został prekonizowany ordynariuszem sandomierskim. W okresie swych rządów erygował 46 nowych parafii, wybudował 58 kościołów. Był członkiem komisji duszpasterskiej i "Caritasu".

Zmarł w Sandomierzu 4 stycznia 1967. Pochowany został w podziemiach katedry pw. Narodzenia NMP. Był odznaczony Komandorią z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna