Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

ks. Stanisław Grzęda

(1882 - 1939)

Był zasłużonym działaczem wielkopolskim początków II Rzeczypospolitej. Urodził się 1 maja 1882 roku w Zębcowie, w powiecie Ostrów Wielkopolski, jako syn rzemieślnika Jakuba i Marianny (z Jańczaków). W 1901 roku ukończył naukę w gimnazjum ostrowskim, po czym podjął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Poznaniu i Gnieźnie. Po wyświęceniu, 17 XII 1904 r., był kolejno wikariuszem w Nowym Tomyślu, Rozdrażewie i Ostrowie Wlkp. (1908-1910), gdzie rozpoczął pracę społeczną. Wraz z ks. A. Lisieckim zajmował się tam bractwami i stowarzyszeniami, między innymi Katolickim Towarzystwem Robotników Polskich i Towarzystwem Młodzieży Polsko-Katolickiej, zwanym też Towarzystwem Terminatorów (zrzeszało młodzież rzemieślniczą). Pod jego patronatem Towarzystwo Młodzieży przeżywało swój rozwój (około 130 członków). Członkowie aktywnie udzielali się w kółkach: śpiewu, samokształceniowym, teatralnym i sportowym, założyli też kasę oszczędności. Działające dwa kółka piłkarskie dały początek powołanemu, przy współudziale ks. Grzędy, Klubowi "Ostrovia" (1909), jednemu z trzech pierwszych w Wielkopolsce klubów piłkarskich. Ponieważ w innych ośrodkach przybywało również zainteresowanych młodych, zaszła więc potrzeba powołania dla niej czasopisma. Wspólnie, z drukarzem i księgarzem Stefanem Rowińskim, założył w Ostrowie miesięcznik "Przyjaciel Młodzieży". Było to jedyne wydawane w zaborze pruskim pismo dla młodzieży pozaszkolnej do 1939 roku (od 1912 roku w Poznaniu). Działał również w ostrowskim Towarzystwie Czytelni Ludowych, przyczyniając się do założenia tam biblioteki TCL.

W 1910 roku przeniesiony został do Poznania, obejmując funkcję rektora kaplicy Pana Jezusa, zaś od 1912 roku kanonika kolegiaty św. Marii Magdaleny. Nadal redagował ukazującego się w Poznaniu "Przyjaciela Młodzieży" (do 1914), jak też pracował w zarządzie głównym Związku Katolickich Towarzystw Robotników Polskich. Przez kilka lat był także patronem Towarzystwa Młodzieży Polsko-Katolickiej Poznań-Śródmieście. Wydał w tym czasie poradnik "Jak pracować w towarzystwach młodzieży" (Poznań 1914) i opracował jednolity statut towarzystw młodzieży. W latach 1910-1916 kierował Działem Wydawniczym Drukarni i Księgarni św. Wojciecha, przyczyniając się do wzrostu liczby wydanych pozycji i ich popularyzacji. Działał jednocześnie w Związku Kobiet Pracujących (jako sekretarz generalny zarządu głównego) i redagował organ Związku "Gazetę dla Kobiet" (do 1916). Był również członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (do 1939) i współorganizatorem Wydziału Teologicznego PTPN i jego pierwszym sekretarzem (1916).

W październiku 1917 roku przeniósł się do Gostynia, gdzie proboszczował przez 7 lat. Propagował tam zakładanie drużyn skautingowych. Uczestniczył w powołaniu Powiatowej Rady Ludowej w Gostyniu i został jej prezesem (listopad 1918). W pierwszych dniach grudnia tegoż roku włączył się w żywiołową akcję tworzenia Rad Ludowych w powiecie gostyńskim. Dużo serca (czasu) poświęcał wracającym z frontu żołnierzom Polakom, wstępującym do oddziałów powstańczych. Organizował zbiórkę funduszów i żywności dla około 500 powstańców. Brał też udział w akcji zaopatrywania powstańców w broń. Wszedł w skład Sejmu Dzielnicowego, biorąc udział w jego obradach.

1 lipca 1924 roku objął parafię w Śmiełowie, w powiecie chodzieskim. Jednocześnie powołano go na inspektora nauki religii w szkołach powszechnych. Od 1 lipca 1933 roku został proboszczem w Glesnie, w powiecie wyrzyskim (pełnił także obowiązki dziekana dekanatu nakielskiego). Mimo słabego już zdrowia w obydwóch parafiach wiejskich żywo zajmował się organizacjami młodzieży żeńskiej. W Śmiełowie, wraz z miejscową nauczycielką, założył Stowarzyszenie Młodych Polek (7 III 1929 r.) i był mu patronem. Praca nie była łatwa, gdyż wieś położona nadgranicznie była silnie zniemczona. W stowarzyszeniu koncentrowano się na zajęciach kulturalno-oświatowych (śpiew i kółko sceniczne). W Glesnie powołał - 24 VIII 1935 r. - oddział Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej i kierował nim, jako asystent kościelny. Działały w nim kółka zainteresowań, zaś ks. Grzęda wygłaszał pogadanki i urządzał kursy gospodarstwa domowego. Utrzymywał stałe kontakty z centralą KSMŻ w Poznaniu, a członkinie czynnie uczestniczyły w imprezach wojewódzkich. Lokal organizacji mieścił się w Ochronce w Glesnie, którą ksiądz Grzęda się opiekował i doglądał.

Wkrótce po wejściu wojsk niemieckich, już 3 września 1939 roku, został aresztowany przez władze okupacyjne i osadzony w obozie przejściowym w Górce Duchownej. 12 listopada 1939 r. rozstrzelano go z grupą Polaków w Paterku koło Nakła. W 1945 roku zwłoki kapłana ekshumowano i uroczyście pochowano na cmentarzu w Nakle.

Ks. LESZEK WILCZYŃSKI



Jeszcze nikt nie skomentował - bądź pierwszy!


Nowości

Nowenna do św. Antoniego z Padwy - dzień 3Nowenna do św. Antoniego z Padwy - dzień 3

Modlitwa do św. NorbertaModlitwa do św. Norberta

Modlitwa do bł. Marii KarłowskiejModlitwa do bł. Marii Karłowskiej

Litania do bł. Marii KarłowskiejLitania do bł. Marii Karłowskiej

Test wiedzy o bł. Marii KarłowskiejTest wiedzy o bł. Marii Karłowskiej

Modlitwa do św. Marcelina ChampagnataModlitwa do św. Marcelina Champagnata

Najbardziej popularne

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Tajemnica SzczęściaTajemnica Szczęścia

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Godzina Łaski 2025Godzina Łaski 2025

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt

© 2001-2026 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej