Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Bardo Śląskie - strażnica wiary

     W połowie drogi między Kamieńcem Ząbkowickim a Kłodzkiem, u wylotu przełomu Nysy, pomiędzy Górami Sowimi a Złotymi leży pięknie położona miejscowość pielgrzymkowo-turystyczna Bardo Śląskie. Nie jest pewna data jego powstania. Znany historyk sztuki Tadeusz Chrzanowski twierdzi, że już w roku 1006 Bolesław Chrobry osadził w Bardzie kasztelana i umocnił istniejący tu dawny gród słowiański.

     Przyjmuje się, że przez Bardo jechała do Gniezna księżniczka czeska Dąbrówka, żona Mieszka I, a wraz z nią pierwsi misjonarze. Niektórzy historycy przypuszczają, że i św. Wojciech mógł tym szlakiem przybyć do Polski, by podjąć misję wśród pogańskich Prusów. Przez Bardo i Niemczę szedł św. Otto, biskup Bambergu, z misją na Pomorze Szczecińskie.

     ZMIENNI WŁAŚCICIELE

     Biskup wrocławski Żyrosław II w 1189 r. oddał kaplicę w Bardzie joannitom. Ale już w 1210 r. jego następca bp Wawrzyniec przekazał ją augustianom. Z kolei bp Tomasz w 1247 r. oddał klasztor w Kamieńcu i kaplicę w Bardzie cystersom, którzy pozostaną tam aż do roku 1810, czyli do kasaty klasztoru przez władze pruskie. Około 1300 roku Bardo otrzymało prawa miejskie.

     W 1314 r. znalazło się w granicach nowo powstałego księstwa ziębickiego. Wówczas też straciło swoją pierwotną nazwę, przyjmując nową: Warta (Wartha). W 1425 r. Bardo przeżyło swój "krwawy poniesziałek", w czasie którego "niegodziwi i heretyccy husyci spalili oba kościoły, a w pożarze ponieśli śmierć dwaj cystersi Bartłomiej prepozyt i Jakub".

     W maju 1471 r. przejeżdżał tędy, udając się do Pragi na koronację, Władysław Jagiellończyk. W 1526 r. władzę nad Śląskiem, w tym także nad hrabstwem kłodzkim, przejęli Habsburgowie austriaccy. Bardo kilkakrotnie nawiedzały pożary. Jeden z nich - w 1525 r. - zniszczył miasto. W pożarze zginął zakonnik, który ratował figurkę Matki Bożej. W sierpniu 1598 r. długotrwałe deszcze podmyły górę, a oberwane masy skalne zasypały koryto Nysy. Miastu groziło zalanie. Wówczas miejscowy proboszcz zebrał dzieci w kościele i modlił się z nimi do cudownej Madonny o ratunek. Wody wezbranej rzeki popłynęły nowym, obecnym korytem. Wdzięczni za ocalenie mieszkańcy ślubowali, że każdego roku będą urządzać dziękczynną pielgrzymkę na Górę Bardzką. Dawniej odbywała się ona we wtorek po Wielkanocy, dziś - w pierwszą niedzielę maja, rozpoczynając sezon pielgrzymkowy.

     Druga połowa XVII wieku i pierwsza połowa wieku XVIII to okres największego rozkwitu Barda. Zahamowały go jednak wojny śląskie. Po upadku Bonapartego miasto wróciło do Prus.

     CHOPIN I INNI

     Dnia 3 sierpnia 1826 r. przejeżdżał przez Bardo Fryderyk Chopin, udając się do Dusznik Zdroju. W ciągu następnych dziesięcioleci coraz większego znaczenia dla Barda nabiera ruch turystyczny. Przełomowym wydarzeniem było wybudowanie w latach 1871-75 kolei żelaznej łączącej Wrocław z Międzylesiem. Początkowo stacja kolejowa mieściła się w Bardzie-Przełęku, ale w 1904 r. - dla wygody pielgrzymów - otwarto przystanek Bardo Śląskie.

     Klasztor i sierociniec dla dzieci założyły tu w 1860 r. siostry jadwiżanki. Prowadzony przez nie szpital dziecięcy im. św. Jadwigi Śląskiej przetrwał nawet czasy Kulturkampfu. Ale w okresie PRL siostry musiały opuścić Bardo. Drugi szpital otworzyły siostry elżbietanki w 1868 r. Ponadto swoje klasztory założyły tu: sercanki, siostry unii rzymskiej, a także marianki, które po upadku komunizmu odzyskały swój Dom Dziecka "Jutrzenka". Opiekę duszpasterską nad turystami i pielgrzymami od 1900 r. sprawują ojcowie redemptoryści.

     MADONNA RYCERZY

     Najcenniejszym miejscowym skarbem Barda jest laskami słynąca figura Matki Bożej. Przyjmuje się, że rzeźba madonny Tronującej, zwanej też Madonną Rycerzy, pochodzi z początku XII wieku i jest najstarszym zabytkiem sztuki romańskiej na Dolnym Śląsku. Wykonana została z drzewa lipowego i mierzy 43 cm. Siedząca na tronie Matka Boża w prawej ręce trzyma jabłko królewskie, a lewą podtrzymuje siedzące na Jej kolanach Dzieciątko, które lewą rączką trzyma opartą na kolanach księgę, prawą zaś unosi w geście błogosławieństwa. Całość figury jest polichromowana.

Tak jak burzliwe były dzieje Barda, tak też dramatyczne były koleje losu figury. Niejednokrotnie musiała ona "uciekać" ze swej siedziby i szukać schronienia w innych miejscowościach, pozostając tam nieraz kilkanaście lat.

     Starania o koronację cudownej figury podjął pierwszy polski redemptorysta o. dr L. Fraś w 1947 r. Potrzebną dokumentację sporządził jego następca o. F. Marcinek, wysyłając prośbę do kapituły Watykańskiej. Dokument zezwalający na koronację Stolica Apostolska wystawiła już 3 listopada 1948 r. Czasy stalinowskie oraz antypolska propaganda na Zachodzie uniemożliwiły przeprowadzenie uroczystości. Odłożono ją na "lepsze czasy". Nadeszły one w 1966 r., w czasie obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski. Aktu koronacji figury dokonał arcybiskup Bolesław Kominek - późniejszy kardynał - w otoczeniu dziewięciu biskupów, 500 kapłanów i 600 sióstr zakonnych oraz w obecności około 150 tysięcy wiernych nie tylko z Dolnego Śląska, ale także z Niemiec, Czech i Moraw.

     BARDZKIE SKARBY

     Obecny kościół barokowy pod wezwaniem Nawiedzenia NMP jest świątynią o pokaźnych rozmiarach: 54,5 m długości, 26 m szerokości i 25 m wysokości. Może pomieścić nawet 5 tys. ludzi. Kamień węgielny poświęcił w 1686 r. opat z Krzeszowa B. Rosa, znany czciciel Matki Bożej Bardzkiej, a konsekracji kościoła dokonał w 1704 roku sufragan wrocławski bp F.E. Barbo. Nie jest pewne, kto jest projektantem budowli. Wiadomo jednak, że ukończy! ją nyski architekt Michał Klein.

     Ołtarz główny - drugi w dziejach tej świątyni - jest nowatorskim dziełem Mikołaja Richtera z 1715 r. Obraz przedstawiający nawiedzenie św. Elżbiety został namalowany przez śląskiego artystę Michała Willmanna. W cszklonej szafce została umieszczona cudowna figurka. Niezwykle oryginalnym elementem wyposażenia bardzkiego kościoła jest ambona z 1698 r., bujne dzieło snycerki, ukazujące głównych świętych zakonu cysterskiego: Św. Bernarda i św. Roberta oraz czterech Ewangelistów i czterech doktorów Kościoła Zachodniego. Bogate wyposażenie wnętrza dopełniają monumentalne organy wykonane w 1759 r.

     przez sławnego mistrza Franciszka J. Eberharda z Wrocławia. Ten doskonały instrument posiada 50 głosów i 3567 piszczałek. Rokokową dekorację prospektu wykonał znakomity snycerz H. Hartman.

     Obecny klasztor został zbudowany w latach 1712-16. Nad portalem wejściowym znajduje się herb redemptorystów z napisem: Copiosa apud Eunn redemptio (Obfite u Niego odkupienie). W korytarzu parteru przylegającym do zakrystii urządzono tzw. Kaplicę Wotywną, w której znajduje się ponad 50 obrazów dziękczynnych za otrzymane łaski. Na korytarzach pierwszego piętra klasztoru mieści się Muzeum Sztuki Sakralnej. Powstało w 1967 r. Jego głównym twórcą był ówczesny rektor o. S. Golec. Dla upamiętnienia 700-lecia pielgrzymowania do Barda wybudowano ruchomą szopkę panoramiczną.

     LECZNICZE ŁZY

     Na Górze Bardzkiej, zwanej też Kalwarią, zachowała się kaplica z 1618 r. upamiętniająca miejsce objawienia się Matki Bożej Płaczącej. Pielgrzymi zdążający na Górę mogą odprawiać Drogę Krzyżową lub Dróżki Matki Bożej Bolesnej. W połowie drogi do kaplicy znajduje się Studzienka Maryi, z której woda ma być pomocna w chorobie oczu i bólu głowy. Po przeciwnej stronie wznosi się Góra Różańcowa, zwana dawniej Łysą Górą. Od 1904 r. zbudowano na niej 14 kaplic (z 17 zaplanowanych); każda jest w innym stylu. Z racji 20. rocznicy koronacji kard. Henryk Gulbinowicz wydał list pasterski. Przewodniczył też uroczystościom, podczas których wygłosił podniosłe kazanie na Różańcowym Wzgórzu. W Roku Maryjnym 1987/88 do Barda pielgrzymowali wierni z 28 diecezji. Przybyło ponad 4 tys. grup pielgrzymkowo;turystycznych, liczących łącznie prawie 200 tys. osób. Wówczas też zapoczątkowano coroczną pielgrzymkę nauczycieli i wychowawców.

     Także uroczyście obchodzono 25-lecie koronacji. I tym razem Metropolita wrocławski wystosował do archidiecezjan specjalną odezwę. Nad przebiegiem uroczystości czuwał bp Józef Pazdur, opiekun bardzkiego sanktuarium. Oprócz Ks. Kardynała uczestniczyło w jubileuszu dziesięciu biskupów, w tym gość z Hradec Krałove bp Otćenaśek. Warto dodać, iż sanktuarium bardzkie nawiedzili także: ks. Karol Wojtyła i kard. Stefan Wyszyński, a także obecny Prymas Polski kard. Józef Glemp. W Bardzie są trzy odpusty: w I niedzielę lipca, 15 sierpnia i w I niedzielę września. Ojcowie redemptoryści z ojcem kustoszem, Ryszardem Kiełbasą serdecznie zapraszają pielgrzymów z Polski i zagranicy.

Jan Korcz

Źródło opracowania: O. Kazimierz Plebanek - "Sanktuarium Matki Bożej Strażniczki Wiary"

Miejsca Święte 7/97


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2019 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej