Leki roślinne stosowane w chorobach skóry i błon śluzowych

Zewnętrznie w chorobach skóry i błon śluzowych stosuje się na ogół roślinne środki przeciwzapalne - koszyczek rumianku, koszyczek arniki, koszyczek nagietka, liść szałwii, ziele świetlika, jak również środki ściągające - kora dębowa, liść szałwii oraz środki przyspieszające ziarninowanie - koszyczek nagietka. Większość chorób skóry i błon śluzowych ma charakter przewlekły, dlatego też zastosowanie leków pochodzenia roślinnego ma szczególne znaczenie. Przy odpowiednim dawkowaniu można je stosować przez długi czas bez szkody dla organizmu.

Rumianek pospolity (Matricaria recutita) należy do najstarszych leków ludzkości. Wymieniony jest we wszystkich starożytnych dziełach medycznych. W średniowieczu powszechnie uprawiany był w przyklasztornych ogrodach zielarskich. Otrzymywany w dawnych infirmeriach olejek rumiankowy należał do najwartościowszych leków przeciwzapalnych. Obecnie rumianek uważany jest za najpopularniejszy i najbezpieczniejszy w użyciu roślinny środek leczniczy. Koszyczek rumianku zawiera olejek eteryczny o intensywnym niebieskim zabarwieniu, którego głównymi składnikami są: chamazulen, spiroetery oraz bisabolol i jego tlenki. Charakterystyczna jego barwa spowodowana jest obecnością chamazulenu. Wszystkie składniki olejku eterycznego warunkują działanie przeciwzapalne rumianku. Różnego rodzaju przetwory (wodne, alkoholowe, olejowe) z rumianku stosuje się w bakteryjnych chorobach skóry i błon śluzowych.

Jedną z najpiękniejszych roślin leczniczych jest złocistożółta arnika (Arnica montana lub Arnika chamisonis). Do lecznictwa wprowadzona została dopiero w średniowieczu przez świętą Hildegardę z Bingen. Stosowana była zewnętrznie w leczeniu trudno gojących się ran. Współczesna medycyna, w oparciu o wyniki badań fitochemicznych, farmakologicznych i klinicznych, uznaje preparaty z arniki jako środki o działaniu przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym, antyseptycznym i przeciwbólowym. Zalicza je do skutecznych leków na krwiaki, stłuczenia i obrzęki pourazowe.

Nagietek lekarski (Calendula officinalis), podobnie jak rumianek, należy do najstarszych roślin leczniczych. Święty Albert Wielki zalecał nagietek w ukąszeniach i pogryzieniach. Kwiat nagietka jest surowcem farmaceutycznym bogatym w liczne karotenoidy, triterpeny, oraz flawonoidy. Związki te wykazują działanie przeciwzapalne oraz bakteriobójcze i grzybobójcze. Ponadto, przyspieszają ziarninowanie i bliznowacenie wszelkich uszkodzeń skóry. Wyciągi z nagietka mają korzystny wpływ ochronny i regenerujący na błbny śluzowe.

Szałwia lekarska (Salvia officinalis) jest typową rośliną śródziemnomorską. Już w starożytności cieszyła się dużym uznaniem jako roślina lecznicza. Była symbolem zdrowia i długowieczności. Do Polski szałwię sprowadzili w XVI wieku benedyktyni i cystersi. Dawna medycyna traktowała szałwię jako uniwersalny lek na wszelkie dolegliwości. Obecnie roślinie tej przypisuje się przede wszystkim działanie przeciwzapalne, ściągające, przeciwbakteryjne i fungistatyczne. Udział w tym mają składniki olejku eterycznego i garbniki. Przetwory z liścia szałwii stosuje się zewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Współczesna medycyna szczególnie zaleca je w zapaleniu dziąseł. Stwierdzono, że pod wpływem wyciągów z szałwii ginie wiele szczepów drobnoustrojów chorobotwórczych. Zmniejsza się też przekrwienie błon śluzowych oraz mikrokrwawienia z uszkodzonych naczyń włosowatych.

Już w starożytności świetlik lekarski (Euphrasia officinalis) był jednym z ważniejszych środków w leczeniu różnych dolegliwości oczu. Głównymi składnikami czynnymi ziela świetlika są glikozydy irydoidowe. Są to związki wykazujące wyraźne działanie przeciwzapalne. Jak podaje współczesna literatura fitoterapeutyczna, przetwory z ziela świetlika stosuje się zwykle w postaci naparu do płukanek i okładów w stanach zapalnych powiek, spojówek, woreczka łzowego, a także w stanach zmęczenia oczu nadmiarem promieni słonecznych lub sztucznym oświetleniem. Ponadto stosuje się je też w alergicznych schorzeniach oczu, wywołanych kurzem lub dymem. Bardzo często lekarze zalecają sporządzanie naparu ze świetlika w połączeniu z rumiankiem.

Dęby (Quercus robur i Quercus sessilis), potężne drzewa symbolizujące siłę, należą do grupy najważniejszych roślin leczniczych. Surowcem farmaceutycznym jest kora młodych pni i gałęzi. Jest to typowy surowiec garbnikowy. Garbniki kory dębowej działają przede wszystkim ściągająco i bakteriobójczo. Unieczynniają też bakteryjne toksyny. Preparaty z kory dębowej stosuje się zewnętrznie w zapaleniu jamy ustnej i gardła, odmrożeniach, hemoroidach. Ponadto są też używane do obmywań w niektórych chorobach ginekologicznych.

Wykaz leków roślinnych stosowanych w chorobach skóry i błon śluzowych - leki do użytku zewnętrznego

Dentosept - wyciąg złożony, którego głównymi składnikami są: wyciąg z koszyczka rumianku, wyciąg z kory dębu, wyciąg z liścia szałwii, wyciąg z ziela arniki. Wskazania: surowicze i ropne zapalenie dziąseł i jamy ustnej, powierzchniowe i głębokie zapalenie przyzębia (paradontitis), nieżytowe zapalenie języka, odzwierzęce zapalenie jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej na tle toksycznym.

Dentosept A - preparat złożony, zawierający obok składników pochodzenia roślinnego również dodatek anestezyny działającej miejscowo znieczulająco oraz działającego odkażająco boraksu. Wskazania: choroby błony śluzowej jamy ustnej przebiegające z odczynem zapalnym, głównie surowicze i ropne zapalenie dziąseł i jamy ustnej, powierzchniowe i głębokie zapalenie przyzębia (paradontitis), nieżytowe zapalenie języka, bakteryjne zapalenie jamy ustnej, odleżyny.

Tinctura Arnicae - nalewka z koszyczka arniki. Wskazania: stłuczenia, opuchnięcia, rany, stany zapalne po ukąszeniach owadów.

Tinctura Calendulae - nalewka z koszyczka nagietka. Wskazania: uszkodzenia skóry, owrzodzenia, stany zapalne błon śluzowych.

Tinctura Salviae - nalewka z liścia szałwii. Wskazania: stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej i gardła.

Koszyczek rumianku - Zioła Apteczne. Wskazania: stany zapalne skóry i błon śluzowych.

Liść szałwii - Zioła Apteczne. Wskazania: stany zapalne jamy ustnej, gardła, angina, ropne zapalenie dziąseł.

Septovit - Zioła Apteczne, mieszanka ziołowa, której składnikami są: liść t szałwii, liść mięty pieprzowej, ziele tymianku. Wskazania: stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej i gardła oraz krwawienia z dziąseł.

Vagolavit - Zioła Apteczne, mieszanka ziołowa, której składnikami są: kora dębowa, liść szałwii, ziele rdestu ptasiego, liść pokrzywy, koszyczek nagietka. Wskazania: stany zapalne w obrębie cewki moczowej, sromu lub odbytu, spowodowane zakażeniami bakteryjnymi lub drożdżakowymi.

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna