"Ten, który wierzy, nie potrzebuje wyjaśnienia. Temu, kto nie wierzy, wyjaśnić się nie da"

28 stycznia – Wspomnienie św. Tomasza z Akwinu, dominikanina, teologa i filozofa, twórcy tomizmu, doktora anielskiego, doktora Kościoła. Pap. Leon XIII ogłosił go patronem wszystkich szkół katolickich. Tomasz zmarł w opactwie cystersów Fossanuova k. Terraciny, 7 marca 1274.

Tomasz, urodzony w okolicach Akwinu, niedaleko Neapolu, wstąpił w wieku mniej więcej osiemnastu lat do Zakonu Kaznodziejskiego, mimo oporów rodziny. Studia odbywał w Kolonii i Paryżu, a za mistrza miał m.in. Alberta Wielkiego. Potem sam wykładał na tych uczelniach, a następnie także w Rzymie, Bolonii i Neapolu.

Równocześnie pracował nad swymi wiekopomnymi dziełami: "Sumą teologiczną", "Sumą przeciw poganom", "Wykładem Ewangelii", "Quodlibetami" i in. We wszystkich ukazywał głębokie zrozumienie dla transcendencji Boga i konsystencji rzeczy stworzonych.

Zmarł 7 marca 1274, mając zaledwie 48 lat, gdy był w drodze do Lyonu, dokąd wzywano go na Sobór. Jego wspomnienie liturgiczne upamiętnia przeniesienie relikwii do Tuluzy w 1369.

Obok Bonawentury był największym myślicielem chrześcijańskim na Zachodzie w XIII w. Jego oryginalność polega przede wszystkim na sposobie, w jaki potrafił wyrazić wiarę Kościoła w kulturze swoich czasów, zwłaszcza o teologię stworzenia i wolność człowieka, wychodząc od Pisma Świętego i Ojców Kościoła oraz włączając świeże w tym czasie odkrycie myśli arystotelesowskiej.

Pełen pokory i mądrości, potrafił łączyć ducha spekulatywnego z roztropnością ducha praktycznego, panowanie nad gwałtownym temperamentem z czułą pobożnością do Chrystusa ukrzyżowanego oraz nieustannym dialogiem z Bogiem. Tomasz został ogłoszony doktorem Kościoła przez pap. Piusa V w 1567, a jego teologia odegrała pierwszoplanową rolę w kolejnych wiekach, szczególnie na Soborze Trydenckim, gdzie jego "Summa theologiae" zyskała bezprecedensowe miejsce w dziejach Kościoła Wschodu i Zachodu.

Przyczynki do lektury:

"Nauka chrześcijańska używa także rozumu ludzkiego, jednak nie dla udowodnienia wiary – w ten sposób zanegowano by zasługę właściwą wierze – lecz aby wyjaśnić pewne punkty, które są przekazywane w samym nauczaniu. Ponieważ łaska nie niszczy natury, lecz przeciwnie, doprowadza ją do pełni, jest rzeczą słuszną, że rozum staje na służbie wiary w ten sam sposób, w jaki skłonność naturalna woli służy miłości. Dlatego Apostoł stwierdza: "Wszelkie rozumienie poddajcie posłuszeństwu Chrystusa" (Tomasz z Akwinu, "Summa theologiae").