Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Stół z kantami


     6 lutego 1989 roku w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie rozpoczęły się rozmowy okrągłego stołu, ich scenariusz był przygotowywany przez analityków komunistycznego reżimu z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Jednym z elementów był podział na opozycję antykomunistyczną, która sprzeciwiała się kompromisowi z komunistami i została zmarginalizowana, oraz tę ugodową, gotową do ustępstw, skupioną wokół: Lecha Wałęsy, Bronisława Geremka, Adama Michnika, Jacka Kuronia i Tadeusza Mazowieckiego.

     Najważniejsze ustalenia podjęte przy okrągłym stole dotyczyły legalizacji "Solidarności", (ale nie relegalizacji "Solidarności" powstałej w wyniku sierpniowych strajków 1980 roku), przeprowadzenia "niekonfrontacyjnych" wyborów do Sejmu, w których 65% mandatów zagwarantowane zostało dla strony reżimowej, a o pozostałe 35% walczyć miała opozycja, przeprowadzenia wolnych wyborów do Senatu, powołania urzędu prezydenta, wyposażonego w prawo weta ustawodawczego oraz w prawo rozwiązania parlamentu, jeżeli Sejm w ciągu trzech miesięcy nie powoła rządu, nie uchwali budżetu lub jeżeli podważy prerogatywy prezydenta. Postanowiono również powołać Komisję Porozumiewawczą, rozwiązującą ewentualne konflikty. Jedyne czego komuniści nie przewidzieli to wynik wyborów 4 czerwca 1989 roku, kiedy "Solidarność" zdobyła wszystkie mandaty spośród 35%, o które mogła walczyć oraz 99 senatorów na 100. Dla reżimu była to klęska, która nie została wykorzystana ze względu na ugodową, okrągłostołową ekipę. Powołany rząd Mazowieckiego również nie zerwał z komunistyczną przeszłością, ale pozwolił na umocnienie się formacji wywodzących się z PZPR.

     Zaprzepaszczone szanse

     Reżim komunistyczny został zmuszony do rozmów przy okrągłym stole, gdyż gospodarka znalazła się w agonalnym stanie i groził potężny wybuch społecznego niezadowolenia. Ponadto wyrastało nowe, radykalne, antykomunistyczne pokolenie niegodzące się na żadne rozmowy z komunistami, ale domagające się rozbicia tego systemu, a nie jego reform. Tym bardziej, że w tym czasie Związek Sowiecki nie był już w stanie zapewnić swej kontroli nad Środkowo-Wschodnią Europą. Wiosną i latem 1988 roku w największych ośrodkach robotniczych i akademickich doszło do protestów, którym dynamikę nadało właśnie to młode, radykalne pokolenie marzące o powtórce z Sierpnia '80. Stan wojenny zdusił jednak społeczną aktywność, większość Polaków wybrała rolę statystów. Tym razem to generałowie dyktowali warunki, a przywódcy "Solidarności" je przyjmowali. Rozmów przy okrągłym stole nie toczono jak w sierpniu 1980 roku w stoczniowej sali bhp w świetle kamer i wobec tysięcy strajkujących, żywiołowo reagujących na każde wypowiedziane słowo, ale w rządowych, pilnie strzeżonych willach, gdzie nikt nie przeszkadzał. Nie dochodziły tam wznoszone przez krakowskich studentów hasła "Sowieci do domu" czy gdańską młodzież "Miała Polska wrogów wielu, ale nigdy gorszego od PZPR-u". Właśnie echa tych nastrojów znalazły swe odbicie w wynikach wyborów 4 czerwca 1989, kiedy większość wyborców zmiotła za pomocą kartki wyborczej ekipę PZPR, przekreślając jej kandydatów i listę krajową. Jednak wbrew społecznemu werdyktowi, podała jej rękę część solidarnościowych partnerów z niedawnych rozmów "okrągłego stołu", a Jaruzelskiego - twórcę stanu wojennego, wybrała ostatnim prezydentem PRL-u. Tym samym u progu niepodległej Rzeczpospolitej odrzucono możliwość nie tylko osądzenia win stanu wojennego i zła, jakie on przyniósł, ale nawet jego oceny. Tę - w znacznym stopniu - pozostawiono twórcom grudniowego zamachu. Zbratanie części solidarnościowych elit z ekipą stanu wojennego do dzisiaj zatruwa rozległe obszary życia publicznego w Polsce, mimo stopniowego procesu odrzucania tej fatalnej spuścizny.

js

Dwutygodnik Młodzieży Katolickiej
Nasza Droga, nr 573



   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2019 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej