Chrzest Litwy, geneza, przebieg i konsekwencje

Wieki XIII i XIV stały pod znakiem podejmowanych na Litwie akcji misyjnych przez sąsiednie kraje. Chrześcijaństwo przenikało tutaj z terenów Rusi, Zakonu Krzyżackiego i Polski.

Wpływy chrystianizacyjne i kulturalne Rusi były na Litwie dość duże. Znaczną bowiem część miejscowej ludności stanowili prawosławni Rusini, którzy swoim językiem i kulturą górowali nad Litwinami. W wyniku tego kilkunastu książąt litewskich przyjęło chrzest w obrządku wschodnim, a w roku 1317 powstała nawet metropolia prawosławna z siedzibą w Nowogródku.

Odmienny charakter posiadało oddziaływanie chrześcijaństwa łacińskiego z zachodu i północy (Zakon Krzyżacki), gdyż połączone było z dużymi naciskami politycznymi. Stąd też władcy litewscy ulegali im pozornie i nieszczerze. Zniechęceni agresywną polityką Krzyżaków oraz ich krwawymi metodami misjonarstwa, zbliżyli się do Polski, by od niej przyjąć wiarę chrześcijańską i jednocześnie zapewnić bezpieczeństwo państwu.

Twórcami tego przełomowego dzieła byli wielki książę litewski Jagiełło i królowa Polski Jadwiga. Na mocy układu w Krewie z 14 VIII 1385 r. Jagiełło zobowiązał się przyjąć chrzest wraz z narodem, włączyć Wielkie Księstwo Litewskie do Polski w zamian za koronę polską i rękę Jadwigi. Jagiełło wiernie dotrzymał tych zobowiązań. Dnia 15 lutego 1386 r. przyjął chrzest w Krakowie, 18 lutego zawarł związek małżeński z Jadwigą, a 4 marca tego roku został koronowany na króla Polski. Z początkiem 1387 r. rozpoczęła się akcja chrystianizacyjna na Litwie, w której bezpośredni udział brał nawet król. W tym samym również roku powstało w Wilnie biskupstwo, a jego pierwszym pasterzem został Polak biskup Andrzej Jastrzębiec.

Kiedy chrześcijaństwo na Litwie zaczęło się utrwalać i przynosić pierwsze owoce, Jagiełło wraz z wielkim księciem Witoldem i misjonarzami z Polski rozpoczął dzieło misyjne w sąsiedniej Żmudzi. Akcja misyjna uwieńczona została powołaniem w 1417 r. biskupstwa żmudzkiego ze stolicą w Miednikach.

Przyjęcie chrztu przez Litwę, co podkreślono w obradach, miało ogromne znaczenie w dziejach Obojga Narodów. Litwie otworzyło bowiem drogę w kierunku chrześcijańskiej kultury zachodniej i pozwoliło jej znaleźć w Państwie Polskim naród braterski, gotowy do wspólnej obrony wiary i niepodległości. Polska zaś spełniła wobec Boga i Kościoła bezkrwawą misję pozyskania wielkiego narodu litewskiego dla wiary katolickej.

Na chrzest Litwy zwrócił uwagę światu Ojciec Święty Jan Paweł II "Poprzez nawrócenie, zwane potocznie "Chrztem Litwy" - mówił - ten szlachetny naród wszedł do wielkiej rodziny chrześcijańskich ludów Europy, do której wniósł na przestrzeni dziejów mocne i wspaniałomyślne świadectwo wiary i świętości. Wierny lud litewski, pomimo różnych kolei losu, jakie przeżywał w ciągu dalszych i bliższych dziejów, nigdy nie odszedł od swej wiekowej tradycji chrześcijańskiej".

Ks. Mariusz Leszczyński

Wasze komentarze: Chmurek: 01.03.2026, 17:14 Artykuł jest bardzo przydatny, zagłębia związek z Litwą naszego narodu. PoLeCaM i TyLe :) Autor: Treść: Nowości Nowenna do bł. ks. Jerzego Popiełuszki - dzień 4 Nowenna do św. Teresy od Jezusa - dzień 8 Tajemnice Bolesne Różańca Świętego Modlitwa do bł. Honorata Koźmińskiego Test wiedzy o bł. Honoracie Koźmińskim Modlitwa do Matki Bożej Fatimskiej Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna