Chrzest Litwy, geneza, przebieg i konsekwencje

Wieki XIII i XIV stały pod znakiem podejmowanych na Litwie akcji misyjnych przez sąsiednie kraje. Chrześcijaństwo przenikało tutaj z terenów Rusi, Zakonu Krzyżackiego i Polski.

Wpływy chrystianizacyjne i kulturalne Rusi były na Litwie dość duże. Znaczną bowiem część miejscowej ludności stanowili prawosławni Rusini, którzy swoim językiem i kulturą górowali nad Litwinami. W wyniku tego kilkunastu książąt litewskich przyjęło chrzest w obrządku wschodnim, a w roku 1317 powstała nawet metropolia prawosławna z siedzibą w Nowogródku.

Odmienny charakter posiadało oddziaływanie chrześcijaństwa łacińskiego z zachodu i północy (Zakon Krzyżacki), gdyż połączone było z dużymi naciskami politycznymi. Stąd też władcy litewscy ulegali im pozornie i nieszczerze. Zniechęceni agresywną polityką Krzyżaków oraz ich krwawymi metodami misjonarstwa, zbliżyli się do Polski, by od niej przyjąć wiarę chrześcijańską i jednocześnie zapewnić bezpieczeństwo państwu.

Twórcami tego przełomowego dzieła byli wielki książę litewski Jagiełło i królowa Polski Jadwiga. Na mocy układu w Krewie z 14 VIII 1385 r. Jagiełło zobowiązał się przyjąć chrzest wraz z narodem, włączyć Wielkie Księstwo Litewskie do Polski w zamian za koronę polską i rękę Jadwigi. Jagiełło wiernie dotrzymał tych zobowiązań. Dnia 15 lutego 1386 r. przyjął chrzest w Krakowie, 18 lutego zawarł związek małżeński z Jadwigą, a 4 marca tego roku został koronowany na króla Polski. Z początkiem 1387 r. rozpoczęła się akcja chrystianizacyjna na Litwie, w której bezpośredni udział brał nawet król. W tym samym również roku powstało w Wilnie biskupstwo, a jego pierwszym pasterzem został Polak biskup Andrzej Jastrzębiec.

Kiedy chrześcijaństwo na Litwie zaczęło się utrwalać i przynosić pierwsze owoce, Jagiełło wraz z wielkim księciem Witoldem i misjonarzami z Polski rozpoczął dzieło misyjne w sąsiedniej Żmudzi. Akcja misyjna uwieńczona została powołaniem w 1417 r. biskupstwa żmudzkiego ze stolicą w Miednikach.

Przyjęcie chrztu przez Litwę, co podkreślono w obradach, miało ogromne znaczenie w dziejach Obojga Narodów. Litwie otworzyło bowiem drogę w kierunku chrześcijańskiej kultury zachodniej i pozwoliło jej znaleźć w Państwie Polskim naród braterski, gotowy do wspólnej obrony wiary i niepodległości. Polska zaś spełniła wobec Boga i Kościoła bezkrwawą misję pozyskania wielkiego narodu litewskiego dla wiary katolickej.

Na chrzest Litwy zwrócił uwagę światu Ojciec Święty Jan Paweł II "Poprzez nawrócenie, zwane potocznie "Chrztem Litwy" - mówił - ten szlachetny naród wszedł do wielkiej rodziny chrześcijańskich ludów Europy, do której wniósł na przestrzeni dziejów mocne i wspaniałomyślne świadectwo wiary i świętości. Wierny lud litewski, pomimo różnych kolei losu, jakie przeżywał w ciągu dalszych i bliższych dziejów, nigdy nie odszedł od swej wiekowej tradycji chrześcijańskiej".

Ks. Mariusz Leszczyński

Wasze komentarze: Chmurek: 01.03.2026, 17:14 Artykuł jest bardzo przydatny, zagłębia związek z Litwą naszego narodu. PoLeCaM i TyLe :) Autor: Treść: Nowości Modlitwa do św. Kamila de Lellis Litania do św. Kamila de Lellis Modlitwa do Świętego Kamila za chorych Modlitwa do św. Franciszka Solano Modlitwa do bł. Jakuba de Voragine Modlitwa do bł. Angeliny Marsciano Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna