Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Tatarak

ŚMIERĆ W TATARAKU

Dokonana przez Andrzeja Wajdę ekranizacja noweli Jarosława Iwaszkiewicza "Tatarak" doczekała się już licznych omówień i komentarzy. Na tegorocznym międzynarodowym festiwalu w Berlinie utwór ten został wyróżniony nagrodą za wkład w rozwój sztuki filmowej. Po tym wydarzeniu licznych wywiadów udzieliła grająca główną rolę Krystyna Janda, która wyjaśniła genezę powstania swojego monologu o śmierci męża, wybitnego operatora Edwarda Kłosińskiego. Wajda włączył ten monolog do filmu jako swego rodzaju komentarz do akcji utworu, przepełnionego atmosferą zbliżającej się śmierci. Powstała w końcu lat 50. XX wieku krótka nowela Iwaszkiewicza wydaje się zbyt ubogim materiałem na pełnometrażowy film fabularny, więc Wajda uzupełnił ją wspomnianym monologiem Jandy i wątkiem z noweli "Nagłe wezwanie" węgierskiego pisarza Sandora Maraia o dramacie aktorki filmowej. Na bazie noweli Iwaszkiewicza powstał więc jakby "film w filmie" z ramą współczesną.

Autor ekranizacji "Brzeziny" i "Panien z Wilka" doskonale czuje klimat nowel Jarosława Iwaszkiewicza, przepełnionych klimatem ciemnych, mrocznych i nie do końca rozpoznawalnych namiętności i pragnień oraz widmem śmierci. Tak było w "Brzezinie", ale także w ekranizacjach ..Kochanków z Marony", dokonanych przez innych reżyserów. Wszelkie przesadne dopowiedzenia i jednoznaczności nie służą wydobyciu ducha twórczości pisarza. Tymczasem dramat chorej pani Marty, żony lekarza, niemogącej się pogodzić ze śmiercią dwóch synów w Powstaniu Warszawskim, został w "Tataraku" przytłoczony i zdominowany przez ramę współczesną. Na tle stylowo odtworzonych realiów prowincjonalnej Polski drugiej połowy lat 50. pani Marta przeżywa zauroczenie prostym młodzieńcem, wnoszącym w jej świat młodość, energię i spontaniczność. W noweli Iwaszkiewicza chodzi głównie o fascynację młodym ciałem o niedookreślonym podtekście erotycznym, podobnie jak w "Śmierci w Wenecji" Luchino Viscontiego. W filmie Wajdy wyczuwamy natomiast o wiele większy problem. Inteligencki dom pani Marty i jej męża, pełen starych mebli, obrazów i bibelotów, umiejscowiony na tle nadwiślańskiej przyrody i małego miasta ze starym kościołem i pałacem, jest tu jakby przedłużeniem tradycyjnego przedwojennego świata, który istniał jeszcze długo siłą inercji w Polsce Ludowej. Podkreślając wątek martyrologiczny, Wajda żegna po raz kolejny tradycyjny świat polskiej inteligencji, który ulegał stopniowo degradacji i unicestwieniu w wojennej i powojennej rzeczywistości. Można oczywiście dyskutować czy uczynił to tym razem w sposób całkowicie zgodny z duchem twórczości Iwaszkiewicza, której nie służą wszelkie uzupełnienia, przeróbki ani komentarze.

Ekranizacja "Tataraku" przez Wajdę nie jest jedyną próbą sfilmowania noweli Iwaszkiewicza. W 1965 r. powstał oparty na tym utworze skromny, czarno-biały, półgodzinny film telewizyjny, w którym główną rolę żeńską zagrała Zofia Rysiówna. Trudno tamten obraz, nakręcony w modnej wówczas manierze nowofalowej i wyrwany z kontekstu historycznego, porównać z dziełem Wajdy, jednakże warto zauważyć podobieństwo niektórych elementów kreacji naszych znakomitych aktorek. Chodzi oczywiście o próbę oddania fascynacji dojrzałych i doświadczonych chorobą kobiet młodym mężczyzną.

"Tatarak", Polska 2009. Scenariusz i reżyseria - Andrzej Wajda. Zdjęcia - Pawet Edelman. Wykonawcy: Krystyna Janda, Pawet Szajda, Jan Englert, Jadwiga Jankowska-Cieślak i inni. Dystrybucja - ITI Cinema.

Mirosław Winiarczyk

Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 26 kwietnia 2009


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść

Nowości

Rzymskie bazyliki większeRzymskie bazyliki większe

Opoka naszego duchaOpoka naszego ducha

Na spotkanie Boga i człowiekaNa spotkanie Boga i człowieka

Papieskie pierwsze sobotyPapieskie pierwsze soboty

Czujemy, to co mówi Jej SerceCzujemy, to co mówi Jej Serce

Najbardziej popularne

Litania do Najświętszej Maryi PannyLitania do Najświętszej Maryi Panny

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt

© 2001-2021 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej