św. Tomasz Apostoł

zmarł około 67

Święty Tomasz należy do Apostołów, których synoptycy wspominają tylko z imienia, a o których szerzej pisze tylko św. Jan. Imię Tomasz odbiega od innych imion Apostołów, bowiem po aramejsku znaczy "bliźniak", a w języku greckim dodano przydomek "didymos", co znaczy to samo. To postawiło problem, czyim był bliźniakiem, a gnostycy posunęli się tak daleko, że uznali Tomasza za bliźniaka Pana Jezusa i dlatego miał on otrzymać od Niego szczególne objawienia. Z tego powodu powstała pod jego imieniem ogromna literatura apokryficzna o charakterze gnostyckim, jak sławne "Dzieje św. Tomasza" zachowane w całości, cenna Ewangelia Tomasza, zawierająca sto czternaście zdań przypisywanych Jezusowi czy inna Ewangelia Tomasza opisująca dzieciństwo Chrystusa.

Postać Tomasza jest tylko wspomniana w ewangeliach synoptycznych, podczas gdy Jan wspomina go pięć razy: cztery razy sporadycznie, podaje natomiast jeden dłuższy epizod, sławną scenę "niewiernego Tomasza". Tomasz, nieobecny podczas pierwszego spotkania Jezusa z Apostołami po zmartwychwstaniu wyraża wątpliwości co do jego prawdziwości dopóki Go nie dotknie. Po ośmiu dniach pojawia się Jezus i każe Tomaszowi włożyć ręce w jego bok i rany, na co Tomasz odpowiada po prostu "Pan mój i Bóg mój!" Św. Grzegorz Wielki skomentował tę scenę lakonicznie: "Więcej pomaga naszej wierze niewiara Tomasza, niż wiara Apostołów".

Jedna z legend o wniebowzięciu Maryi nawiązuje do tego epizodu. Gdy Apostołowie złożyli do grobu ciało Maryi, nie było pośród nich Tomasza. Ten zaś idąc do nich ujrzał, jak Maryja podąża do nieba; Ona zaś widząc go, rzuciła mu swój pasek. Gdy Tomasz przybył go grobu Maryi i zastał tam Apostołów stwierdził, że nie ma tam ciała Maryi. Apostołowie oburzyli się na niego wyrzucając mu jego niewiarę, wtedy on pokazał im pasek; gdy oni otworzyli grób, istotnie nie znaleźli ciała Maryi. Ponieważ relikwia tego paska miała się znajdować w Prato, scenę tę przedstawiali chętnie malarze toskańscy.

Tomasz miał działać w Indiach lub w Partii - regiony te są z sobą zbliżone więc jest to możliwe. Tradycja mówi o jego działalności w Indiach, a w Malaipur w stanie Madras pokazują jego grób, który widział już Marco Polo. Działalności św. Tomasza w Indiach są poświęcone "Akty Tomasza", utwór z początku III wieku, który zawiera piękne fragmenty poetyckie. Czy jednak istotnie Tomasz dotarł do Indii? Faktowi temu nie można zaprzeczyć, ponieważ istniały silne kontakty handlowe Cesarstwa i Indii, a ponadto wspomniane "Dzieje" zawierają imiona historyczne. Wydaje się jednak, że o ile Tomasz był w Indiach, to raczej w północnych.

Od III wieku istnieje tradycja grobu św. Tomasza w Edessie (dzisiaj Urfa w Turcji), gdzie wystawiono w IV wieku wspaniały kościół i gdzie istniał silny ośrodek kultu św. Tomasza, w którym powstały prawdopodobnie wspomniane apokryfy, a Tomasza opiewał największy poeta syryjski, św. Efrem.

Problem grobu św. Tomasza powoduje inne trudności, bo istnieje on również w Ottonie, tam zaś przewieziono ciało św. Tomasza w 1258 roku z wyspy Chios; podejrzewa się jednak, że są to relikwie raczej jakiegoś pobożnego mnicha a nie Apostoła, choć ostatnie badania przeprowadzone potwierdzają, zdaniem ich autorów, prawdziwość relikwii.

W Polsce Tomasz odegrał ważną rolę w onomastyce: mamy więc liczne Tomaszowy, Tomyśle oraz nazwisko Tomaszewski, Tomaszkiewicz, Tomasik i inne. Od Tomasza pochodzą imiona zda się nie mające z Tomaszem nic wspólnego, jak włoskie Massaccio, francuskie Massenet, rosyjskie Chomiakow.

Święto św. Tomasza obchodzono niegdyś 21 grudnia, obecnie zaś przeniesiono na 3 lipca, przystosowując się tym samym do kalendarzy Kościołów wschodnich. Jeśli chodzi o ikonografię św. Tomasz był przedstawiany szczególnie chętnie w scenie "niewiernego Tomasza". Bywa przedstawiony z włócznią i mieczem (narzędzia męki) oraz, nawiązując do opowiadania o zbudowanym pałacu Gundafora - z kątownicą. Istnieje czterdziestu świętych i błogosławionych noszących to imię, pomiędzy nimi najsławniejszymi są Tomasz Becket i Tomasz Moore.

Patronat

Św. Tomasz Apostoł jest patronem budowniczych, architektów, geodetów oraz kamieniarzy, ponieważ w tradycji przypisuje mu się zarówno wznoszenie pierwszych kościołów w Indiach, jak i troskę o ich dokładność oraz trwałość. Ponadto czczony jest jako opiekun wielu miejsc: Urbino, Parmy, Ortony, Rygi oraz całych Indii, gdzie według przekazu głosił Ewangelię i poniósł męczeństwo.

Ciekawostki

Urodził się prawdopodobnie w Galilei, był jednym z dwunastu uczniów Jezusa.
Jego przydomek Didymos oznacza "Bliźniak".
W Ewangelii wg św. Jana wypowiada słowa: "Pójdźmy i my, aby razem z Nim umrzeć".
Początkowo nie uwierzył w zmartwychwstanie Jezusa chciał zobaczyć rany i dotknąć Jego boku.
Gdy ujrzał Chrystusa, wyznał: "Pan mój i Bóg mój!".
Według tradycji udał się z misją do Indii, gdzie głosił Ewangelię.
Tam powstała wspólnota chrześcijan św. Tomasza, zwanych Malabarczykami.
Zginął śmiercią męczeńską - został przebity włócznią.
Jest patronem budowniczych, architektów i geodetów.
Jego relikwie od XIII wieku spoczywają w Ortonie we Włoszech.
Do niego przypisana jest apokryficzna Ewangelia Tomasza, odrzucona przez Kościół.

Modlitwy do św. Tomasza Apostoła

Modlitwa do św. Tomasza Apostoła

Litania do do św. Tomasza Apostoła

Litania do św. Tomasza Apostoła

Zobacz więcej

Św. Tomasz Apostoł, patron architektów

Test wiedzy o św. Tomaszu Apostole

ks. Marek Starowieyski Pismo Katolickie Pielgrzym, nr 224, PD

Wasze komentarze: marzena aneta : 03.07.2025, 00:27 Święty Tomasz Apostoł dziękuję Święty Tomaszu Apostole kocham Cię bardzo mocno proszę o pomoc tu proszącym dziękuję Święty Tomaszu Apostole kocham Cię bardzo mocno proszę o miłość prawdę sprawiedliwość szczerość szacunek szczęście uczciwość ufność wiare zdrowie na całym świecie dziękuję Święty Tomaszu Apostole kocham Cię bardzo mocno proszę dla mnie o dobrego domu kupno dobrą małego mieszkania sprzedaż urodę zdrowie pieniądze żebym miała zawsze dziękuję żeby mieli wszyscy i je szanowali dziękuję żeby pracowali uczciwie zarabiali dziękuję żeby mądrze pieniądze wydawali dziękuję Święty Tomaszu Apostole kocham Cię bardzo mocno proszę o odzyskanie syna którego wychowam na kapłana dziękuję Święty Tomaszu Apostole kocham Cię bardzo mocno proszę dla mnie o dobrego kawalera męża w moim wieku niepalącego pobożnego Polaka religijnego uczciwego z którym będę żyć w cielesnej czystości w zgodzie dziękuję Święty Tomaszu Apostole kocham Cię bardzo mocno proszę dla mnie o prawo jazdy samochód dziękuję modlitwa ma moc dziękuję modlitwa cuda czyni dziękuję miłość cuda czyni dziękuję nadzieja cuda czyni dziękuję pokora cuda czyni dziękuję sprawiedliwość cuda czyni dziękuję szczerość cuda czyni dziękuję szacunek cuda czyni dziękuję szczęście cuda czyni dziękuję uczciwość cuda czyni dziękuję ufność cuda czyni dziękuję wiara cuda czyni dziękuję wiara to droga którą docieramy do marzeń dziękuję wiara to pewność bez dowodu dziękuję wiara to droga którą docieramy do marzeń dziękuję marzenia się spełniają dziękuję spełniają się marzenia dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję dziękuję Babcia: 07.06.2022, 22:05 Sw Tomaszu patronie mojego wnuka .czuwaj nad nim,opiekuj się i wskazuj drogę do nieba.niech wzrasta w miłości na chwałę Boga Autor: Treść: Nowości Modlitwa do św. Ignacego Loyoli Litania do św. Ignacego z Loyoli Test wiedzy o św. Ignacym Loyoli św. Zdenka Cecylia Schelingova Modlitwa do św. Zdenki Cecílie Schelingovej Modlitwa do bł. Michała Oziębłowskiego Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna