Nieczytanie niepolonisty - Nauka

Jak wiadomo, nie z rzeczownikami należy pisać łącznie. Dotyczy to przy tym zarówno znanych i dość częstych wyrazów typu niebezpieczeństwo, niezaradność, niezgoda, jak i konstrukcji nieustabilizowanych, doraźnych, pojawiających się na potrzeby konkretnego tekstu, np. niepies, niefilozof czy tytułowy niepolonista. Nie dość, że formy takie wyglądają zaskakująco, to jeszcze komputerowe edytory tekstu zwykle podkreślają je jako niepoprawne. Nic dziwnego, że coraz więcej piszących popełnia błąd i zapisuje je rozdzielnie lub z łącznikiem.

Kolejny problem pojawia się, kiedy z cząstką nie chcemy zapisać nazwy własne. Dochodzi tu do swego rodzaju konfliktu dwóch reguł ortograficznych: tej, która mówi, że nazwy własne należy pisać wielką literą, i tej, według której nie z rzeczownikami trzeba pisać łącznie. Wyjściem jest następujący sposób zapisu: nie-Polak, nie-Kaszub, nie-Europejczyk, a więc zachowanie wielkiej litery w nazwie i użycie łącznika.

Bodaj najczęściej naruszanie omawianej zasady ortograficznej polega na rozdzielnej pisowni nie z rzeczownikami odczasow-nikowymi nazywającymi czynności i zakończonymi na -anie, -enie czy -cie, które wielu użytkowników języka niesłusznie uznaje za czasowniki. Dodatkowo i w tym przypadku wiele złego robią niektóre (zwłaszcza starsze) edytory tekstów i programy do sprawdzania pisowni - często podkreślają one jako błędne zupełnie poprawne konstrukcje typu nieczytanie, niejedzenie, niebicie itp.

Jakby trudności było mało, istnieje jeszcze jedna ważna reguła. Jeżeli zaprzeczony rzeczownik pojawia się w złożonej konstrukcji o charakterze np. przeciwstawienia, to zapisujemy go oddzielnie, np.: Nie Polak, ale Hiszpan został zwycięzcą; To jest pies, a nie kot; To była nie porażka, tylko klęska itp.

Pamiętajmy: Niesłuchanie niefachowca nie-Czecha, ale: Nie słuchanie, tylko czytanie, nie filozofa, lecz teologa, nie Słowaka, ale Francuza,

dr Tomasz KorpyszAutor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, 14 lutego 2010 Wasze komentarze: Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy. Autor Treść Nowości Nowenna przed świętem Matki Bożej z Lourdes - dzień 8 Modlitwa do św. Apolonii Modlitwa do św. Apolonii w bólu zębów Litania do św. Apolonii Modlitwa do bł. Anny Katarzyny Emmerich Modlitwa do bł. Mariana Szkota Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna