Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Efektowny chorał i efektywny churał

     Jednym z częstych błędów leksykalnych, a więc dotyczących słownictwa, jest mylenie wyrazów, które wprawdzie są do siebie podobne formalnie (brzmieniowo i/lub graficznie), ale mają radykalnie odmienne znaczenia - czyli tzw. paronimów. Niektóre z nich różnią się dość wyraźnie, np. dryblas i drybler, dywiz i dewiza czy panteizm ipaneteizm. Inne z kolei różni tylko jedna litera lub głoska, np. ewakuacja i ewaluacja, grand i grant czy pontyfikat i pontyfikat. Jeszcze inne mają ten sam skład, ale różny układ głosek lub liter, np.fleczer i felczer czy pipeta i pepita.

     Rzecz jasna, o błąd jest tym łatwiej, im bardziej podobne do siebie są takie wyrazy, jednak i w przypadku par o na pozór wyrazistych różnicach niejednokrotnie zdarzają się pomyłki. Wynikają one bądź to z pośpiechu i niestaranności, bądź też, niestety, po prostu z nieznajomości właściwego znaczenia. Często związane są ponadto z tym, że wśród paronimów wiele jest wyrazów zapożyczonych, które nie są powszechnie znane. Warto w związku z tym przywołać kilka przykładów.

    Ile to już razy w mediach słyszeliśmy o konieczności *adoptowania się do nowych warunków, czy też o tym, że trzeba *adoptować jakiś budynek na cele mieszkalne. Tymczasem czasownik adoptować znaczy tyle, co 'prawnie uznać cudze dziecko za własne', w przywołanych kontekstach powinny się więc znaleźć wyrazy adaptowanie i adaptować.

     W wypowiedziach polityków i urzędników często można spotkać niewłaściwie stosowane, wymiennie używane wyrazy status ('stan prawny, pozycja społeczna') i statut ('zbiór przepisów').

     Studenci filologii niejednokrotnie mylą słowa konsonant ('spółgłoska') i konsonans ('harmonijne współbrzmienie lub następstwo dźwięków').

     Wśród kandydatów na studia humanistyczne powszechnym błędem jest mylenie rzeczowników konwersatorium ('forma zajęć akademickich, w których dominuje dyskusja') i konsewatorium ('wyższa szkoła muzyczna').

     W pracach szkolnych spotkać można błędy zabawniejsze, np. mylenie wyrazów ceber i cerber, karawan i karawana, liberalizm i libertynizm, monotonia i monogamia,prymus iprymas, ulubienica i oblubienica, spirytyzm i spirytualizm itp.

     Jak widać, każdy użytkownik języka musi bardzo uważać, by nie dać się zwieść tzw. "fałszywym przyjaciołom", jak niekiedy nazywa się paronimy i nie pomylić np. efektownego chorału z efektywnym churałem.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

28 marca 2010



   

Sychar. Ile jest warta Twoja obrączka? Sychar. Ile jest warta Twoja obrączka?
Anna Jedna
Niniejsza książka to pomoc dla tych, którzy chcą zachować wierność małżeńską, niezależnie od okoliczności i ludzkiej słabości. To także znakomity podręcznik Bożej mądrości i Bożej miłości dla tych, którzy przygotowują się do zawarcia sakramentalnego małżeństwa... » zobacz więcej


Wasze komentarze:
 AKP: 08.04.2010, 10:21
 A czy nie powinno być raczej "konserwatorium" (wyższa szkoła muzyczna)
 Krulik: 03.04.2008, 19:04
 Ja i ty, 2 psy.
(1)


Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2019 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej