Jak akcentować polskie czasowniki? - Nauka

Najczęściej spotykaną w wypowiedziach grupę wyrazów o akcencie innym niż paroksytoniczny stanowią czasowniki w 1. i 2. osobie liczby mnogiej czasu przeszłego. W ich przypadku norma wzorcowa nakazuje akcentowanie trzeciej sylaby od końca (a więc tzw. akcent proparoksytoniczny), np. biegaliśmy, czytaliście, zrobiłyście itp.

Jeżeli do wymienionych wyżej czasowników w 1. i 2. osobie liczby mnogiej czasu przeszłego dodamy cząstkę by, a więc użyjemy ich w trybie przypuszczającym, to w normie wzorcowej powinniśmy akcentować czwartą sylabę od końca, np. biegalibyśmy, czytalibyście, zrobiłybyście itp.

Tryb przypuszczający sprawia problemy akcentowe jeszcze w innych formach. Chodzi mianowicie o 1., 2. i 3. osobę liczby pojedynczej oraz 3. osobę liczby mnogiej. Także w nich należy stosować akcent proparoksytoniczny - na trzecią sylabę od końca, np. biegałbym, czytałbyś, zrobiłby, poczytałaby, wypisaliby itp.

Do niedawna opisany wyżej sposób akcentowania był uznawany za jedyny poprawny, ale od czasu wprowadzenia rozróżnienia normy na poziom wzorcowy i poziom użytkowy, uznaje się, że akcentowanie regularne (tj. na drugiej sylabie od końca, a więc mówienie np. biegaliśmy, czytalibyście, zrobiłby) wszystkich wymienionych form czasowników jest dopuszczalne. Mówiący musi jednak pamiętać, że to złagodzenie normy dotyczy jedynie bardzo swobodnej, codziennej komunikacji, w oficjalnych wystąpieniach zawsze należy mówić biegaliśmy, czytalibyście, zrobiłby itp. Należy jednak podkreślić, że nawet w wypowiedziach nieoficjalnych zawsze warto stosować ten tradycyjny akcent.

dr Tomasz KorpyszAutor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, 11 kwietnia 2010 Wasze komentarze: Dziaders: 26.01.2022, 17:00 Jeszcze kilka lat i "poszłem" będzie poprawne. Dziękuję Ci Rado, że tak dbasz o mój język ojczysty. Wiktoriak: 08.10.2018, 17:02 Trochę za długie ale przydatne; ) xd: 16.11.2017, 19:10 xd Anonim: 16.11.2017, 16:04 elo morda ja jestem rembol Nikt nie powiem: 10.10.2017, 22:17 A ja nie rozumiem tego Czekolada: 07.03.2017, 18:14 _____. _______ o l. l. o o o (---------------) tyui: 02.11.2016, 19:52 mEGa koks albania tyui: 02.11.2016, 19:48 mEGa amilcia: 20.10.2016, 21:58 Dzięki za to pomogło mi się nauczcna kartkówkę i dostałam 5 Kuba: 11.10.2016, 17:23 Mi to niestety nie popogło nie zapamiętałem do końca i dostałem 1 Szymon: 17.09.2016, 15:15 Dziękuję ! ja: 01.06.2016, 08:51 pomoglo mi sie nauczyc na kartkówke VanisheQ YT: 29.11.2015, 22:05 Spk artykuł, mogłam sobie przypomnieć jak się akcentuje ;3 lps yt: 26.09.2015, 13:06 dzięki;) marta: 07.11.2013, 18:49 twoja rada mi się przydała i już wiem jak się akcentuje marta: 07.11.2013, 18:48 twoja rada mi się przydała i już wiem jak się akcentuje martyna: 30.09.2013, 20:50 napiszcie coś na temat Krzych: 23.04.2012, 22:20 Dzięki za artykuł! A Alicji dziękuję za pozdrowienia! zakonder: 26.04.2011, 18:23 Wiele polskich hiphopowców powinno nauczyć się najpierw poprawnie akcentować, a dopiero potem tworzyć "muzykę". Asia: 15.04.2010, 00:35 Ciekawe:) (1) [2] Autor Treść Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna