Przepis na dobre kazanie

O. Joachim Badeni dominikanin

Gdy ktoś przygotowuje kazanie czy konferencję, dajmy na to, że temat brzmi: Święty Tomasz a młody Marks, to temat ten wymaga studiów, przemyśleń, a dopiero na końcu wklepania w komputer. Inaczej jest, gdy chodzi o homilię, która według Soboru obowiązuje na każdej Mszy świętej, szczególnie niedzielnej. W tym przypadku nie ma przepisu, bo jest Pismo Święte. Jest to tekst lekcjonarza mszalnego na każdy dzień. Ten tekst ma być nie przepisem, ale źródłem życia wewnętrznego kaznodziei. Jest po polsku, kaznodzieja mówi po polsku, a źródło jest ponadjęzykowe. To jest natchnienie tekstu biblijnego. I jeśli kaznodzieja ma wewnętrzne życie w zgodzie ze Słowem Bożym, to wszystko jest na właściwym miejscu. Wówczas widzi się ludzi i widzi się Słowo Boga do nich skierowane.

Czasem w kazaniach pojawiają się jakieś archaiczne wyrażenia czy niezrozumiałe fakty. Trzeba to wyjaśnić. Trzeba przybliżyć te wydarzenia językiem współczesnym, ani Wujkowym, ani dziennikarskim. Duch Święty natchnie o czym mówić, bo jak głosi antyfona z brewiarza: Nie wy mówicie, lecz Duch Święty przez was mówi.

Dykcja. Czasem jest ona przerażająca. Barokowy teatr kaznodziejski. Bardzo mnie to razi. Na szczęście teatr ten zanika coraz bardziej. Druga skrajność, która mnie razi to cichy monolog smutnego młodzieńca na temat wiary, który ostatecznie można przyjąć, ale nie musi się. Oczywiście, to co mówię jest złośliwe. Ale, jak tego uniknąć? Myślę, że trzymanie się sensu duchowego tekstu będzie tutaj nie przepisem, lecz drogowskazem. Czy takie kazanie będzie zrozumiałe? Niekoniecznie. Wszystko zależy od tego, czy Lud Boży, jak to się ładnie mówi, będzie zestrojony z Pismem Świętym. Kultura biblijna powinna być w każdej parafii. Kazanie musi być przybliżeniem Słowa Bożego. Kazanie musi karmić Lud Boży, ale nie własnymi pomysłami kaznodziei, tylko treścią Słowa Bożego skierowanego do ludzi. Kaznodzieja musi więc być głęboko wierzący i mieć żywą wiarę. Nie tylko akceptuje naukę Kościoła, ale przeżywa to, co głosi.

O. Augustyn Jankowski benedyktyn

Moim zdaniem, dzisiejsza dobra homilia oprócz tego, musi być koniecznie syntezą wszystkich elementów biblijnych, winna być zawsze zakorzeniona w liturgii eucharystycznej. Musi być zachowana równowaga między stołem Słowa a stołem Chleba. Dobra homilia musi pokazać uczestnikowi Eucharystii, jak ma przyjąć Słowo Chrystusa, kiedy Go przyjmie w eucharystycznym pokarmie. Jeżeli tej łączności nie podaje się, to wówczas homilia jest mało praktyczna.

Wreszcie jeszcze ważna jest sprawa stosunku samego kaznodziei do Słowa. Jedna ze znajomych dziennikarek opowiedziała mildedyś swoją refleksję, po wysłuchaniu świetnego kazania: Nie interesuje mnie to, co ksiądz X myśli na temat słów Pana Jezusa. Mnie interesuje to, co Pan Jezus mówi do mnie. I słusznie. To była trafna krytyka. A z tej krytyki musi wynikać wniosek: mam głosić Chrystusa, a nie swoje impresje. Co wcale nie znaczy, że obojętny jest sposób mego przejęcia się Słowem Chrystusa.

Ks. Mieczysław Maliński pisarz

O. Maciej Zięba dominikanin

Najważniejsze jednak jest to, że dobre kazanie musi dojrzewać. W moim przypadku wygląda to następująco. Kiedy już wiem, że będę głosił kazanie, to w pierwszej kolejności sięgam po Słowo Boże i czytam. Od tego momentu ciągle do niego zaglądam. Ono musi rosnąć. Ono jest jak ziarnko gorczycy. Tematy powracają. Słucham i rozmyślam. Później formułuję jakąś myśl, cytat, anegdotę. Zapisuję je i odkładam na biurko, bo to kazanie będzie na przykład za tydzień. Natomiast w przeddzień głoszenia siadam i porządkuję te zapiski wedle obmyślanej konstrukcji. Część z nich jest potrzebna i dobra w przewodniej myśli, a część może przydać się innym razem. Nie wiem, czy po wykonaniu tych wszystkich czynności będzie to na pewno dobre kazanie. Mówię raczej, jak ja przygotowuję się do głoszenia. Nie wolno przygotowywać kazania z godziny na godzinę, nawet jeżeli mam dużą rutynę i dobre materiały, z których mogę korzystać. Najważniejsze jest to, żeby zasiane w duszy Słowo rosło, bym głosił je całym sobą. Myślę, że jest to najważniejszy element tego przepisu.

Jest jeszcze jeden składnik, który może wzbogacić nasz przepis, by kazanie było dobre. W wielu naszych wspólnotach dominikańskich praktykujemy zwyczaj środowych spotkań dzielenia się Słowem. Oczywiście, może to być każdy inny dzień tygodnia. Spotykamy się wieczorem, w grupie mniej więcej dziesięcioosobowej, starsi i młodsi, i wspólnie komentujemy Słowo. Dzielimy się tym, jak je przeżywamy. Te nasze klasztorne spotkania na Freta w Warszawie są tak wielką kopalnią myśli, że w sobotę można z nich bardzo łatwo złożyć kazanie. A w niedzielę kazania na wszystkich Mszach, choć różne i głoszone przez różnych ojców, mają tę samą tonację, współbrzmią ze sobą.

Podsumowując powiem tak. Najważniejsze jest indywidualne, głębokościowe dojrzewanie Słowa i wspólnotowe dzielenie się nim. Są to dwa wymiary, które bardzo pomagają w głoszeniu. Tyle, że nadal nie wiem, czy jest to przepis na dobre kazanie. Pocieszam się, że Duch Święty może otworzyć ludzkie serca nawet podczas kiepskiego kazania. Przygotowuję się więc tak jak umiem, a resztę Jemu powierzam.

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna