Związek Mszy świętej z ofiarą na krzyżu

W trzeciej części Tryptyku rzymskiego Jan Paweł II nawiązał do ofiary na górze Moria: Abraham: Ten, który uwierzył wbrew nadziei. Za chwilę zbuduje stos ofiarny, rozpali ogień, zwiąże ręce Izaaka - i wówczas - co? zapłonie stos... Widzi siebie już ojcem martwego syna, którego Głos mu dał, a teraz mu odbiera? O Abrahamie, który wstępujesz na to wzgórze w krainie Moria, jest taka granica ojcostwa, taki próg, którego ty nie przekroczysz. Inny Ojciec przyjmie tu ofiarę swego Syna. Jan Paweł II za wieloma Ojcami Kościoła utożsamia wzgórze w krainie Moria ze wzgórzem Golgoty. Na tym to wzgórzu Inny Ojciec - Bóg Ojciec, przyjął ofiarę swego Syna. To, czego miał dokonać Abraham, dokonał sam Bóg. Jak pisze św. Paweł: On, który nawet własnego Syna nie oszczędził, ale go za nas wszystkich wydał (Rz 8, 32). Ofiara Mszy świętej Ofiara z Golgoty, gdzie Bóg stanął na miejscu Abrahama, a Chrystus na miejscu Izaaka nie należy tylko do przeszłości. Ona uobecnia się w czasie każdej mszy św. Tak właśnie wyjaśnia Jan Paweł II misterium Eucharystii w encyklice Ecclesia de Eucharistia: Msza św. uobecnia ofiarę Krzyża, nie powiększa jej, niczego jej nie dodaje ani jej nie mnoży. To, co się powtarza, to sprawowanie memoriale, "ukazanie pamiątki", przez co jedyna i ostateczna odkupieńęza ofiara Chrystusa zawsze uobecnia się w czasie. Natura ofiarnicza tajemnicy Eucharystii nie może być zatem pojmowana jako coś oddzielnego, niezwią- zanego z krzyżem lub też odnoszącego się jedynie pośrednio do ofiary na Kalwarii. (12). Papież nie zawęża jednak tajemnicy Eucharystii do uobecnienia ofiary Krzyża. Ona uobecnia także zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa: Ofiara eucharystyczna uobecnia nie tylko tajemnicę męki i śmierci Zbawiciela, lecz także tajemnicę zmartwychwstania, w której ofiara znajduje swoje wypełnienie (14). Biblijnym argumentem za ofiarniczym charakterem Eucharystii są np. słowa św. Pawła: Ależ właśnie to, co ofiarują poganie, demonom składają w ofierze, a nie Bogu... Nie możecie pić z kielicha Pańskiego i z kielicha demonów, nie możecie zasiadać przy stole Pańskim i przy stole demonów (1 Kor 10,20-21). To, co poganie składają na stole demonów nazywa św. Paweł ofiarą. Skoro na stole demonów jest ofiara i ten stół zestawia Apostoł ze stołem Pana, to można wnioskować, że na tym stole Pana jest również ofiara. Eucharystia jest więc ofiarą. Przypomnienie o sakramentalnym uobecnieniu we Mszy św. ofiary Chrystusa, uwieńczonej Jego zmartwychwstaniem jest aktualne. Wielu katolików zdaje się zapominać o tym ofiarniczym wymiarze Eucharystii. Nie można zapominać i o innych wymiarach. Ich wymienianie Papież rozpoczyna od ofiary: Tajemnica eucharystyczna - ofiara, obecność, uczta - nie dopuszcza instrumentalizacji; powinna być przeżywana w swej integralności (61). Mówienie o Mszy św. jako ofierze rodzić może jednak problem, gdy weźmie się pod uwagę List do Hebrajczyków, który podkreśla jedyność ofiary na Krzyżu, np. Chrystus złożywszy raz na zawsze jedną ofiarę za grzechy, zasiadł po prawicy Boga (Hbr 10,12). Zestawienie tego tekstu, z cytowanym wcześniej tekstem św. Pawła, w którym zestawia ofiary na stole demonów ze stołem Pana rodzi problem: jak wyjaśniać tajemnicę Eucharystii, aby z jednej strony była ona powiązana z ofiarą na Krzyżu, ale z drugiej nie była odrębną ofiarą obok ofiary Krzyża? Papież rozwiązuje ten problem za pomocą słowa: uobecnienie. Wyjaśnienie terminu "uobecnienie" Słowo uobecnienie jest w encyklice jednym z kluczowych słów do zrozumienia tajemnicy Eucharystii. Aby je wyjaśnić, trzeba wyjść od tego, że czyny Chrystusa są równocześnie historyczne i ponadhistoryczne. Są one historyczne, ponieważ dokonały się raz w historii i nie mogą się powtórzyć. Chrystus raz przeżył swoje życie: nauczając, modląc się, pracując, gromadząc apostołów i tworząc Kościół, cierpiąc, umierając i zmartwychwstając. Raz umarł i więcej umierać nie bidzie. Z tego punktu widzenia sposób trwania czynów Chrystusa jest taki, jak wszystkich czynów ludzkich: trwają one we wspomnieniach i w skutkach. Jednak oprócz elementu przemijalnego i niepowtarzalnego czyny Chrystusa zawierają element ponadczasowy. Teologia współczesna uzasadnia to ontyczną strukturą Chrystusa. Przecież Jego byt różni się od bytu każdego człowieka. Przecież czyny Chrystusa należały do człowieka, który był Bogiem, i do Boga, który był człowiekiem. Podmiotem czynów i doznań Chrystusa była boska Osoba. Chrystus miał tylko jedną osobę boską. Jego działanie było osobowym działaniem Boga. Ze względu na związek czynów Chrystusa z tak pojętą Jego podmiotowością można czynom Chrystusa przyznać wieczną aktualność. Zbawcze działanie Jezusa ma więc podwójny aspekt: posiada ono swoje miejsce w historii, a jednocześnie jest wiecznotrwałe. Ponieważ ofiara krzyżowa i wszystkie tajemnice życia Chrystusowego są osobowym działaniem Boga, dlatego są wieczne, aktualne i trwałe. Będąc w istocie działaniem odwiecznego Boga, zbawcza działalność Chrystusa, mimo swego niewątpliwie historycznego charakteru, nie może należeć wyłącznie do historycznej przeszłości. Chrystus uwielbiony jest ofiarą krzyżową umieszczoną w chwale. Ten uwielbiony Chrystus jest "wczoraj i dziś, ten sam także i na wieki" (Hbr 13,8). Dlatego ofiara krzyżowa, będąca pełnym miłości posłuszeństwem Syna do Ojca, jest w swym chwalebnym sposobie istnienia rzeczywistością trwałą. Istniejąc wiecznie przed Bogiem może się uobecniać dla żyjących w czasie ludzi. Słowo uobecnienie dość dobrze łączy Eucharystię z ofiarą Krzyża, ale równocześnie nie pozwala jej traktować jako odrębnej ofiary, obok ofiary Krzyża. Spełnia ono owe dwa warunki, na które wskazał papież pisząc, że: Natura ofiar- nicza tajemnicy Eucharystii nie może być zatem pojmowana jako coś oddzielnego, niezwiązanego z krzyżem lub też odnoszącego się jedynie pośrednio do ofiary na Kalwarii. (12) Ekumeniczny walor terminu "uobecnienie" Protestanci w misterium Eucharystii widzą przede wszystkim ucztę, a następnie obecność. Natomiast zasadniczo odrzucają jej ofiarniczy wymiar. M. Luter prorokował nawet, że z powodu ofiary mszalnej jesteśmy na wieki rozdzieleni i nawzajem dla siebie przeciwnikami. Proroctwo Lutra przestaje się jednak spełniać. Dzisiaj toczy się dialog o Eucharystii. Jego owocem są dokumenty: Wieczerza Pańska oraz Ku tej samej wierze eucharystycznej? Uzgodnienie Grupy z Dom- bes na temat Eucharystii. Gdy chodzi o ofiarniczy charakter to drugi z wymienionych dokumentów osiąga dość daleko idące zbliżenie stanowisk. Eucharystia jest nie tylko wspomnieniem męki, ale także przedstawieniem Ojcu ofiary Syna: Wspominając mękę, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie Chrystusa, naszego wielkiego kapłana i orędownika, Kościół przedstawia Ojcu jedyną i doskonałą ofiarę Syna z prośbą, aby każdemu człowiekowi dał udział w wielkim dziele odkupienia, które głosi (10 ). Słowo przedstawia zbliża się do słowa uobecnia, którym posługuje się papież w encyklice, np. ofiara ta wciąż się uobecnia (12). To zbliżenie stanowisk świadczy, że protestanci i katolicy nie muszą być dla siebie na wieki przeciwnikami. Liturgia luterańska i reformowana podaje słowa ustanowienia Eucharystii w następującym tłumaczeniu: to jęst ciało moje, które się za was wydaje; ten kielich jest to nowe przymierze we krwi mojej, która się za was i za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów. Skoro w Eucharystii Ciało Chrystusa jest wydawane, a Jego Krew jest wylewana, to wskazuje to na jakąś aktualność ofiary Krzyża. Wyrażenia: ciało...które się za was wydaje oraz krew, która się za was i za wielu wylewa są czynami ofiarniczymi, którymi teologia katolicka uzasadnia ofiarniczy charakter Eucharystii. Słowo uobecnienie nie pozwala na oderwanie Eucharystii od ofiary Krzyża i traktowanie jej jako jakiejś odrębnej ofiary, a z drugiej strony ukazuje związek Eucharystii z ofiarą Krzyża. Włączenie wiernych w ofiarę Chrystusa uobecnioną w Eucharystii Ofiarniczy charakter Eucharystii implikuje pewną parenezę: uczestnictwo w Eucharystii, która uobecnia ofiarę Krzyża, domaga się ofiarniczej postawy wiernych. Zwraca na to uwagę soborowa Konstytucja o liturgii świętej: Kościół zatem bardzo się troszczy o to, aby chrześcijanie podczas tego misterium wiary nie byli obecni jak obcy i milczący widzowie, lecz aby przez obrzędy i modlitwy tę tajemnicę dobrze zrozumieli, w świętej czynności uczestniczyli świadomie, pobożnie i czynnie, byli kształtowani przez słowo Boża, karmili się przy stole Ciała Pańskiego i składali dziękczynienie ofiarowując niepokalaną hostię nie tylko przez ręce kapłana, lecz także razem z nim, uczyli samych siebie składać w ofierze (48). To składanie siebie samego w ofierze może przyjąć co najmniej trzy formy. Pierwsza z nich, która powinna towarzyszyć każdemu uczestnictwu we Mszy św. polega na tym, aby: włączyć w ofiarę Mszy św. całe życie, tak jak na to wskazuje Konstytucja dogmatyczna o Kościele: wszystkie uczynki, modlitwy i apostolskie przedsięwzięcia, życie małżeńskie i rodzinne, codzienna praca, wypoczynek ducha i ciała, jeśli odbywają się w Duchu, a nawet utrapienia życia, jeśli cierpliwie są znoszone, stają się duchowymi ofiarami miłymi Bogu przez Jezusa Chrystusa. Ofiary te składane są Ojcu w eucharystycznym obrzędzie wraz z ofiarą Ciała Pańskiego (34). Drugą formą wyrażającą ofiarę z siebie może być w zależności od sytuacji wiernego, dar pieniężny zwany kolektą. Chrześcijanie od samego początku przynosili na Eucharystię wraz z chlebem i winem dary, które były rozdawane potrzebującym. Ten zwyczaj kolekty (por. 1 Kor 16,1), zawsze aktualny, czerpie z przykładu Chrystusa, który stał się ubogi, aby nas ubogacić (por. 2 Kor 8,9). Trzecią formą wyrażającą ofiarę z siebie może być ofiara pieniężna indywidualnego chrześcijanina, który zamawia Mszę św. w wybranej intencji. Zgodnie ze starą tradycją Kościoła, owoce Mszy Świętej można aplikować w jakiejkolwiek godziwej intencji. Można je więc ofiarowywać w intencjach żywych i zmarłych; w potrzebach własnych, Kościoła czy świata itp. Jedyny warunek jest ten, aby intencja była godziwa. Nie można bowiem ofiarowywać owoców Mszy Świętej w intencjach z natury swej złych, np. życząc komuś czegoś złego. Z punktu widzenia historycznego ofiary mszalne mają swoje źródło w składaniu ofiar przez wiernych w czasie Mszy Świętej. W pierwotnym Kościele, wierni przynosili i składali na ołtarzu chleb i wino dla sprawowania Najświętszej Ofiary, ale przynosili również inne dary w celu utrzymania duchownych jak i wspierania biednych. Z tych ofiar z czasem zaczęli się również utrzymywać duchowni. Od około VIII wieku w Anglii, Galii i Germanii, oprócz dotychczasowych ofiar wierni zaczęli składać dodatkowe dary celebrującemu kapłanowi, aby ten w sposób specjalny modlił się w ich intencji w czasie Mszy świętej. W XII wieku staje się to już powszechne. Kościół zaakceptował tę praktykę, lecz walczył z wszelkimi nadużyciami. Walcząc z nadużyciami, przeciwstawiał się również wszelkim naciskom purytanów, którzy z kolei twierdzili, że nie godzi się przyjmować jakichkolwiek ofiar w związku z Mszą świętą. Kościół przypominał, że ofiara mszalna jest składana przy okazji sprawowania Eucharystii, a nie jako zapłata za Mszę św. Nie ma tu więc mowy o jakiejkolwiek symonii. Powyższe świadectwa historyczne potwierdził papież Paweł VI w wydanym 13 czerwca 1974 r. motu proprio "Firma in traditione". W zakończeniu Tryptyku rzymskiego czytamy: Bo Bóg Abrahamowi objawił, czym jest dla ojca ofiara własnego syna - śmierć ofiarna. O Abrahamie - tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swojego dał, aby każdy, kto w Niego uwierzył, miał żywot wieczny. Ta ofiara własnego syna, która dokonała się na wzgórzu Golgoty, uobecnia się w czasie każdej Mszy św. Ta ofiara powinna wyzwalać ofiarniczą postawę u tych, którzy w niej uczestniczą. W uobecnianą na ołtarzach ofiarę Krzyża powinni włączyć cała swoje życie. ks. Bogdan Ferdek Wasze komentarze: Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy. Autor Treść Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna

[ Strona główna ]

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt