bp Józef Alojzy Pukalski

5 stycznia 1885 - W Tarnowie zmarł Józef Alojzy baron von Pukalski, biskup tarnowski w latach 1852-85. Urodził się 16 marca 1798 w Cieszynie. Pochodził z rodziny mieszczańskiej, a jego ojciec był właścicielem zakładu kuśnierskiego. Szkołę podstawową i gimnazjum ukończył w rodzinnym Cieszynie. Tam też ukończył studium filozoficzne, a teologię studiował w Ołomuńcu, gdzie w 1821 przyjął święcenia kapłańskie. Przynależał do prezbiterium diecezji wrocławskiej. W latach 1821-30 pracował jako wikariusz w Skoczowie, będąc jednocześnie katechetą.

W 1830 został inkardynowany do diecezji tarnowskiej. W latach 1830-46 był proboszczem w Wilamowicach. Dał się poznać jako bardzo gorliwy pasterz i opiekun parafii. Organizował uroczystości kościelne o charakterze polskim, odnowił plebanię i zabudowania gospodarcze, założył nowy cmentarz. Zwalczał pijaństwo, zakładając Towarzystwo Wstrzemięźliwości i rozpoczął pisać bardzo szczegółową i nad wyraz merytoryczną kronikę parafialną, która do dzisiaj jest cennym źródłem historycznym parafii Wilamowice.

Od 1846 był proboszczem w Żywcu i dziekanem dekanatu bialskiego. Odrestaurował świątynię parafialną i plebanię w Żywcu, troszczył się o szkołę i szpital. W 1851 został kanonikiem kapituły katedralnej tarnowskiej. 15 marca 1852 prekonizowany został biskupem tarnowskim; sakrę biskupią przyjął 23 maja w Wiedniu, a ingres odbył 20 czerwca tr. Za jego rządów papież Leon XIII bullą "Sanctae Apostolicae Sedis" z 10 stycznia 1880 zreorganizował strukturę diecezji, w wyniku której odłączono od niej i włączono do diecezji krakowskiej dekanaty: bialski, oświęcimski, skawiński, wadowicki, część wielickiego, dobczyckiego, myślenickiego i makowskiego - 101 parafii. Bp Pukalski zabiegał o podniesienie poziomu duszpasterstwa. Dwukrotnie przeprowadził wizytację parafii, inicjował powstawanie bractw, zwłaszcza różańcowego i szkaplerznego oraz stowarzyszeń religijnych, społecznych, dobroczynnych, naukowych i rzemieślniczych (m.in. Gwiazda Tarnowska, Bursa św. Kazimierza w Tarnowie, Bursa im. Stefana Batorego w Wadowicach, Towarzystwo Wstrzemięźliwości. Pozwolił osiedlić się w Tarnowie filipinom i urszulankom usuniętym z zaboru pruskiego.

Jego rządy w diecezji przyniosły znaczne ożywienie religijne i stabilizacyjne. Centralne urzędy i stanowiska powierzał wykształconym i religijnym duchownym (ponad 30 lat rektorem seminarium był ks. M. Leśniak, a proboszczem katedry ks. M. Król). Wraz z proboszczem M. Królem wyremontował tarnowską katedrę. Pisał i wydawał wiele listów pasterskich, do wiernych po polsku, a do księży po łacinie. Przykładał wielką wagę do katechizacji młodzieży. Historycy często krytykują jego postawę wobec powstania styczniowego, a także jego zbyt spolegliwą postawę wobec Austrii. Faktem jest, że zakazał śpiewania w kościołach "Boże coś Polskę", ale uczynił to na stanowcze polecenie władz, wydając jednocześnie zgodę na uroczyste nabożeństwa w intencji poległych w powstaniach.

Jako jedyny biskup polski wziął udział w uroczystościach pogrzebowych Kazimierza Wielkiego na Wawelu. Zakazał księżom udziału w życiu politycznym i wydawania gazetek ludowych. Godność biskupią sprawował w ciągłym zawieszeniu pomiędzy bezdusznymi przepisami urzędu austriackiego, a własnym sumieniem i dobrem Kościoła.

W 1863 złożył w Rzymie obszerną relację o stanie diecezji. Brał udział w obradach Soboru Watykańskiego I, podczas którego opowiedział się za ogłoszeniem dogmatu o nieomylności. W 1871 wystąpił w obronie świeckiej władzy papieża, a w 1873 potępił w liście pasterskim akty prześladowania Kościoła we Włoszech. W 1876 jako pierwszy z biskupów na ziemiach polskich ogłosił "Słowo o misjach polskich w Północnej Ameryce" oraz wysłał kilku księży do pracy duszpasterskiej wśród polskich emigrantów w Stanach Zjednoczonych i Brazylii. W 1881 założył Stowarzyszenie Kapłanów Diecezji Tarnowskiej. W 1884 z okazji 30-lecia ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP wzniósł przed katedrą kamienną figurę NMP. W 1884 wznowił starania o kanonizację Kingi.

Zmarł w Tarnowie 5 stycznia 1885. Pochowany został w podziemiach kaplicy cmentarnej pw. św. Józefa Oblubieńca na tarnowskim Cmentarzu Starym.

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna