ks. Jan Krzysztof Kluk

Był jednym z pięciorga dzieci architekta Jana Krzysztofa Kluka i jego żony Marianny Elżbiety. Urodził się 13 września 1739 r. w Ciechanowcu na Podlasiu. Od młodości przejawiał wyjątkowe zainteresowania przyrodą. Po ukończeniu szkół pijarów najpierw w Drohiczynie, a następnie w Łukowie, wstąpił do seminarium duchownego księży misjonarzy w Warszawie. W 1763 r. przyjął święcenia kapłańskie. W pierwszych latach kapłaństwa był kapelanem domowym starosty nurskiego Tomasza Konstantego hrabiego Ossolińskiego. Z Nura systematycznie dojeżdżał do kościoła w Ciechanowcu, gdzie był altarzystą, czyli kapłanem zobowiązanym do odprawienia wyznaczonej liczby Mszy św. przy określonym ołtarzu, bez dodatkowej pracy duszpasterskiej. W 1767 r. został proboszczem parafii św. Doroty, dziewicy i męczennicy w Winnej Poświętnej. Po trzech latach objął parafię Trójcy Przenajświętszej w Ciechanowcu, gdzie pozostał do śmierci.

Właśnie w Ciechanowcu dał się poznać jako wybitny przyrodnik. Wiedzę teoretyczną uzupełniał systematycznie, korzystając z bogatych zbiorów biblioteki w Siemiatyczach, należącej do wojewodziny bracławskiej księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej. Badał florę i faunę, obserwował ówczesne rolnictwo i ogrodnictwo. Zasłużył się w tworzeniu polskiej terminologii biologicznej i geologicznej (250 wprowadzonych przez niego nowych nazw używanych jest do dzisiaj), a świat fauny uporządkował według systematyki Linneusza.

Jako pierwszy w Polsce pisał o komórkowej budowie organizmów roślinnych oraz o fizjologii roślin. Pokazywał wpływ czynników środowiskowych na kształtowanie organizmów. Zwalczał przesądy i "prognozy" oparte na gwiazdach, zachęcał zaś do obserwowania zjawisk przyrody i wyciągania z nich racjonalnych wniosków. Wskazywał na konieczność upowszechniania oświaty rolniczej, zwłaszcza wśród młodzieży chłopskiej. Zachęcał do podejmowania prób klimatyzacji roślin nieznanych wcześniej w Polsce, np. w ogrodzie należącym do plebanii w Ciechanowcu próbował uprawiać... bawełnę! Do historii nauki polskiej wszedł jako autor pierwszej syntezy flory i fauny w naszym kraju. Do najważniejszych jego dzieł zalicza się trzytomowy "Dykcjonarz roślinny". Nowatorskie też były inne dzieła, jak podręczniki do botaniki i zoologii, stosowane w szkołach Komisji Edukacji Narodowej.

Ksiądz Krzysztof Kluk nie zaniedbywał pracy duszpasterskiej w Ciechanowcu. W Bibliotece Ossolińskich we Wrocławiu zachowało się 300 stron jego kazań wygłaszanych w Ciechanowcu. Położył też ogromne zasługi w działalności na rzecz trzeźwości. Władze kościelne obdarzyły go godnością kanonika.

Do dziś Ciechanowiec pamięta o swym wielkim ziomku. Miejscowe muzeum rolnictwa oraz szkoła noszą jego imię, a w kościele znajduje się pamiątkowa tablica z jego wizerunkiem.

Wojciech Świątkiewicz

Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 27 czerwca 2010

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna