Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Niebieski szkaplerz - Szkaplerz Niepokalanego Poczęcia

     Chrześcijańska pobożność wytworzyła wiele form oddawania czci Matce Bożej, którą uwielbiano i wzywano pod różnymi tytularni. Zgodnie z zapowiedzią samej Matki Najświętszej, "błogosławią Ją wszystkie pokolenia", rozważając Jej przywileje i ucząc się od Niej życia w wierności Bogu i w posłuszeństwie Jego woli. Wśród różnych form nabożeństwa do Maryi, które - jak mówią święci - składają się razem na Jej przepiękny wieniec chwały, jest tzw. niebieski szkaplerz. Skupia się on na pierwszej tajemnicy wybrania i doskonałości Maryi - na Niepokalanym Poczęciu, które nie tylko czyni przedmiotem nieustającego kultu, ale i wzorem do naśladowania w świętości.

     Początki

     Niebieski szkaplerz, czyli Szkaplerz Niepokalanego Poczęcia, bierze swój początek w Hiszpanii i związany jest z osobą św. Beatrycze de Silva Meneses (1426-1492), damy dworu królowej kastylijskiej Izabeli I Katolickiej, później cysterskiej mniszki. Święta ta w roku 1484 założyła w Toledo Zakon Franciszkanek od Niepokalanego Poczęcia NMP - koncepcjonistek. Jedną z cech tego zakonu było noszenie pod białym habitem szkaplerza Niepokalanego Poczęcia. Tę formę pobożności szybko przyswoili sobie pobożni ludzie świeccy, a Stolica Apostolska, na prośbę zakonnic, u- dzieliła szkaplerzowi specjalnych odpustów i przywilejów. Wiek później praktyka noszenia szkaplerza Niepokalanego Poczęcia zaczęła się rozpowszechniać również we Włoszech, gdzie, czcigodna sługa Boża, Urszula Benincasa (1550-1618) założyła w 1616 roku kontemplacyjny zakon teatynek od Niepokalanego Poczęcia NMP, zatwierdzony przez papieża Grzegorza XV w dniu 23 czerwca 1623 roku.

     W święto Ofiarowania Pańskiego w 1616 roku Urszula miała widzenie Matki Bożej odzianej w białą szatę, na którą narzucona była druga szata koloru niebieskiego. Maryja trzymała w swych ramionach Dziecię Jezus. Otaczało ją wiele postaci odzianych w podobny sposób. Matka Boża odezwała się do Urszuli: "Przestań płakać, Urszulo, i zamień swe westchnienia na radość serdeczną; słuchaj uważnie, co ci powie Jezus, którego trzymam na swym łonie". Chrystus objawił jej, że Urszula założy klasztor, w którym zakonnice będą wiodły życie samotne i odosobnione, i będą odziane w taki sam sposób, jak Najświętsza Maryja Panna w widzeniu. Osobom prowadzącym gorliwie ten tryb życia Zbawiciel obiecał specjalne laski i wiele duchowych darów. Czcigodna sługa Boża prosiła Pana Jezusa, aby rozciągnął te laski również na tych, którzy żyjąc w świecie, będą mieli specjalne nabożeństwo do tajemnicy Niepokalanego Poczęcia, zachowają czystość zgodnie ze swym stanem i będą nosili mały, niebieski szkaplerz. Jezus wysłuchał jej prośby i na dowód tego pokazał jej w czasie tegoż objawienia mnóstwo aniołów, rozdających niebieskie szkaplerze po całej ziemi. Rozradowana Urszula sporządziła szkaplerze podobne do oglądanych w widzeniu i poprosiła o ich pobłogosławienie, po czym rozdzielała je wiernym. Jeszcze za jej życia praktyka noszenia niebieskiego szkaplerza zaczęła się szybko rozszerzać. Po śmierci Urszuli jej duchowe córki uważały propagowanie tego szkaplerza za specjalną misję swego zakonu. Także ojcowie teatyni podjęli się rozpowszechniania szkaplerza Niepokalanego Poczęcia, co zostało prawnie usankcjonowane przez papieża Klemensa X w dniu 30 stycznia 1671 roku. Papież ten specjalnym breve apostolskim nadał odpusty i przywileje niebieskiemu szkaplerzowi (podobne do tych, które już w XV stuleciu uzyskały wyżej wspomniane koncepcjonistki). Z kolei papież Klemens XI obdarzył szkaplerz następnymi odpustami, o których wspomina w liście apostolskim z 12 maja 1710 roku.

     Marianie - propagatorzy niebieskiego szkaplerza

     Ojciec Stanisław od Jezusa Maryi Papczyński (1631-1701), założyciel marianów, uznał szerzenie czci Niepokalanego Poczęcia NMP za jeden z głównych celów swojego zakonu. Ponieważ do Reguły Dziesięciu Cnót Ewangelicznych NMP, w oparciu o którą zakon marianów został zatwierdzony przez Stolicę Apostolską w 1699 roku, dołączony był również Szkaplerz Niepokalanego Poczęcia, czcigodny sługa Boży i jego pierwsi towarzysze z radością włożyli na siebie niebieski szkaplerz.

     Marianie, podobnie jak koncepcjonistki, nosili szkaplerz pod białym habitem. Zobowiązani na mocy swego powołania do szerzenia czci Niepokalanego Poczęcia Matki Najświętszej, pragnęli również propagować go wśród wiernych. Ojciec Papczyński uzyskał od papieża Innocentego XI, na mocy breve z dnia 20 marca 1681 roku, przywilej zakładania bractw Niepokalanego Poczęcia NMP przy kościołach mariańskich. Były to bractwa wspomagające dusze cierpiące w czyśćcu, założyciel marianów łączył bowiem kult Niepokalanego Poczęcia NMP z niesieniem pomocy zmarłym. Przejęty ideą niewolnictwa maryjnego, chciał on nie tylko sam żyć wolny od zła i grzechu, ale i wspierać w dziele oczyszczenia ze skazy grzechu wszystkich tych, którzy cierpią w czyśćcu.

     Pierwszym, który zwrócił się w 1733 roku do ojców teatynów w Rzymie z prośbą o udzielenie niezbędnego upoważnienia do propagowania niebieskiego szkaplerza (teatyni wówczas jako jedyni mieli władzę delegowania innych kapłanów do błogosławienia i nakładania wiernym Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia) byl czcigodny sługa Boży o. Kazimierz od św. Józefa Wyszyński (1700-1755). Pełnił on wówczas obowiązki prokuratora generalnego marianów. O. Wyszyński chciał uczynić niebieski szkaplerz jednym z elementów pobożnościowych wspomnianych bractw. Z czasem istniejące przy kościołach mariańskich bractwa Niepokalanego Poczęcia zaczęto również nazywać bractwami szkaplerznymi.

     Ojcowie teatyni wielokrotnie odnawiali przywilej udzielony po raz pierwszy o. Wyszyńskiemu. Odnowiciel i reformator zakonu marianów, bł. abp Jerzy Matulewicz również zwróci! się do teatynów w Rzymie z prośbą o podobne upoważnienie, które zostało mu nadane w dniu 1 grudnia 1911 roku.

     Dnia 3 lipca 1992 roku o. Donald Petraitis MIC, przełożony generalny marianów, uzyskał dla siebie i swoich następców wieczyste upoważnienie od generała teatynów do błogosławienia i nakładania Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia NMP. Z otrzymanym przywilejem związane jest również prawo do udzielania odpustu zupełnego w momencie śmierci wiernym, którzy nosili szkaplerz. Otrzymane od ojców teatynów upoważnienie uprawnia przełożonych generalnych marianów do delegowania innych kapłanów do błogosławienia i nakładania niebieskiego szkaplerza.

    I tak, zgodnie ze swoją ponad trzywiekową tradycją, marianie rozpowszechniają wśród wiernych noszenie wspomnianego szkaplerza jako jedną z form szerzenia czci Niepokalanego Poczęcia NMP.

     Aktualność niebieskiego szkaplerza

     Szkaplerz to, obok różańca, jedna z najstarszych i najbardziej popularnych form nabożeństwa do Matki Najświętszej, tzw. sakramentaliów. W licznych objawieniach (św. Dominik, sługa Boża Urszula Benincasa, dzieci z Fatimy) Matka Boża wskazywała na szkaplerz jako na środek uświęcenia i zbawienia. Również Kościół wielokrotnie zalecał jego używanie. Sobór Watykański II wzywał "wszystkich synów Kościoła, aby... praktyki i zbożne ćwiczenia ku Jej czci zalecane w ciągu wieków przez Urząd Nauczycielski cenili wysoko" (KK 67). Papież Paweł VI polecał, aby wierni mieli "w wielkiej czci ćwiczenia i praktyki pobożne związane z nabożeństwem do Najświętszej Maryi Panny, które w ciągu wieków zostały zatwierdzone przez Kościół... Wśród zalecanych przez Kościół ćwiczeń są różaniec do Maryi i szkaplerz... Szkaplerz jest praktyką, która dzięki swej prostocie odpowiada każdemu i która rozpowszechniła się szeroko wśród wiernych chrześcijan dla ich pożytku duchowego.

     Szkaplerz wiąże się bezpośrednio z duchowością maryjną propagowaną przez papieża Jana Pawia II - a związaną z oddaniem się, zawierzeniem, poświęceniem się Matce Bożej. Na ten element wskazał już papież Pius XII, który powiedział: "Współczesną formą pobożności maryjnej jest poświęcenie... Szkaplerz jest znakiem poświęcenia się Maryi". Dotyczy to każdego maryjnego szkaplerza (poza niebieskim najbardziej znany jest szkaplerz karmelitański). Aktualność Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia jest w dzisiejszej kulturze bardzo wyraźna: kto go nosi, deklaruje uroczyście, że nie chce swego życia poświęcić przemijającym sprawom tego świata, ale - jak Maryja - samemu tylko Bogu i żyć "niepokalanie" - bez grzechu. Szkaplerz jest nawiązaniem do tej "nowej" szaty.

     Niebieski szkaplerz jest symbolem uznania nas przez Matkę Bożą za Jej dzieci. Szkaplerz czyni nas w szczególny sposób "Jej własnością".

     Podstawy biblijne

     Szukając biblijnych podstaw niebieskiego szkaplerza, można z całą pewnością wskazać na teologię szaty, obecną tak w Starym, jak w Nowym Testamencie. Pismo święte ukazuje, że spotkanie Bogiem wymagało włożenia specjalnej szaty. Miała być to szata czysta, bez skazy, wyprana (Wj 19,10.14; Kpł 14,9; Lb 19,7), święta (1 Krn 16,29; Ps 96,6), uroczysta (Ezd 3,10).

     W Księdze Apokalipsy mowa jest o osobach, "co swoich szat nie splamiły" (Ap 3,4), o odzianych w białe szaty (Ap 3,5; 6,11; 7,13.14), w szaty płukane we krwi Baranka (Ap 22,14).

     Szkaplerz jest nawiązaniem do tej "nowej" szaty. Noszący szkaplerz wyrażają swe pragnienie świętości, trwania w zjednoczeniu z Bogiem, uczynienia całego życia liturgią na cześć Pana.

     Znaczenie mistyczne

     Szkaplerz ma głębokie znaczenie mistyczne. Jest on nawiązaniem do tzw. opiekuńczego płaszcza Madonny, a więc wierzchniej szaty Maryi, którą rozciąga Ona nad ludźmi uciekającymi się do Niej w potrzebie. Mówi o tym już modlitwa Pod Twoją obronę z III wieku (w najstarszej wersji mamy słowa: "Pod płaszcz Twego miłosierdzia..."). Prawdę tę przedstawia też wiele wizerunków Matki Bożej pochodzących z okresu, w którym pojawił się szkaplerz. W interpretacji mistycznej można więc uważać, że szkaplerz jest skrawkiem szaty Maryi otrzymanej z Jej rąk i zapewniającej nieustanną opiekę temu, kto ją nosi. Stąd też zalecenie, aby noszący szkaplerz często odmawiali modlitwę Pod Twoją obronę.

     Rękojmia zbawienia

     Dnia 16 lipca 1251 roku Najświętsza Maryja Panna ukazała się Św. Szymonowi Stock w Aylesford (Anglia) i trzymając w ręku szkaplerz powiedziała: "Kto umrze odziany w ten szkaplerz, zostanie zachowany od wieczystych płomieni. To znak zbawienia, pewna ochrona w niebezpieczeństwie, zagwarantowanie pokoju i mej szczególnej opieki do końca świata". Druga przekazana przez tradycję obietnica Matki Bożej to tzw. przywilej szabatowy ogłoszony przez papieża Jana XXII w bulli wydanej 3 marca 1322: "W sobotę uwolnię z czyśćca tych wszystkich, których znajdę [ze szkaplerzem]". Te ogólne stwierdzenia dotyczą rów niez szkaplerza Niepokalanego Poczęcia.

     Oczywiście, nie chodzi tu o mechaniczne posługiwanie się szkaplerzem. Szkaplerz jest znakiem pewnej postawy, która rzeczy wiście jest gwarancją otrzymania zbawienia, tym bardziej, że pobożne noszenie go obdarowuje wieloma łaskami obiecanymi przez Matkę Najświętszą i udzielonymi przez Kościół. Ten, kto nosi Niebieski Szkaplerz, daje wyraz pragnieniu upodobnienia się do Maryi Niepokalanej, a więc do unikania wszelkiego grzechu i życia w zjednoczeniu z Bogiem. Osoba, która chce godnie nosić szkaplerz, chce być święta!

     Nic dziwnego, że św. Ludwik Grignon de Montfort uważał, iż godne noszenie szkaplerza to jedna z najważniejszych form pobożności maryjnej.

     Zadania szkaplerza

     Szkaplerz ma do odegrania w dziejach świata rolę podobną do różańca... jeśli rzeczywiście będzie on znakiem nawrócenia, zjednoczenia z Bogiem, codziennego dążenia do świętości. Przypomnijmy w tym miejscu pochodzące z XIII wieku proroctwo ŚW. Dominika, który powiedział do brata Angelusa: "Pewnego dnia przez różaniec i szkaplerz Najświętsza Maryja Panna ocali świat".

Osoby zainteresowane noszeniem Szkaplerza Niepokalanego Poczęcia NMP, związanymi z nim zaleceniami i przypisanymi mu odpustami, prosimy o kierowanie listów pod adresem Centrum Stow. Pomocników Mariańskich.


ANDRZEJ R. MĄCZYŃSKI MIC, KONSTANTY OSIŃSKI

Tekst pochodzi z pisma
Stowarzyszenia Pomocników Mariańskich w Polsce
Z Niepokalaną
Jesień '95


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2019 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej