Modlitwa jest wzniesieniem duszy do Boga lub prośbą skierowaną do Niego o stosowne dobra

4 grudnia - Kościoły Wschodu i Zachodu obchodzą dzisiaj wspomnienie św. Jana z Damaszku (Jana Damasceńskiego), mnicha, kapłana, teologa, filozofa, ojca i doktora Kościoła, jednego z najwybitniejszych pisarzy chrześcijańskich. Zmarł ok. 749 w Ławrze św. Saby pod Jerozolimą.

Urodził się w Damaszku w Syrii ok. 650 w rodzinie zamożnego arabskiego chrześcijanina Sarguna ibn Mansura, dygnitarza dworu kalifa, który zarządzał finansami władcy. Przy narodzinach otrzymał imię Mansur. W ślad za ojcem dostał się na służbę u omajjadzkiego kalifa Damaszku, nowej stolicy imperium arabskiego. Mansur pełnił tam przez długi czas w imieniu kalifa urząd administratora dla ludności religii chrześcijańskiej. Już wtedy trudnił się pisarstwem, tworząc prozą i wierszem.

Około 700 z powodu zaostrzenia się polityki muzułmańskiej w stosunku do chrześcijan, został zmuszony porzucić swoją pracę. Wówczas rozdawszy wszystkie dobra ubogim, wstąpił do słynnej laury (ławry) św. Saby koło Jerozolimy i przyjął imię Jan. W ten sposób zaczęło się dla niego intensywne życie oddane studium teologicznemu i modlitwie. Patriarcha jerozolimski, Jan V, udzielił mu święceń kapłańskich w 726 (miał przyjąć je niechętnie) i namówił go do obrony czci obrazów. Jan jeździł często wygłaszać kazania do Jerozolimy, jednak sławę zawdzięczał wielkiej ilości dzieł teologicznych, polemicznych, ascetycznych, moralizatorskich, poetyckich. Przez długie lata był cenionym doradcą teologicznym patriarchy i wielu innych biskupów, którzy zwracali się do niego z prośbą o naświetlenie wielu zagadnień. W tym tkwi geneza dzieł teologicznych Jana z Damaszku.

W swojej trylogii zatytułowanej "Źródło wiedzy" Jan pozostawił pierwszy systematyczny wykład teologii patrystycznej tradycji greckiej. Dla Bizantyjczyków Jan stał się autorem klasycznym, dla Zachodu koronnym świadkiem tradycji greckiej. W tym dziele i w wielu innych traktatach i poematach, Jan ani nie okazał się geniuszem spekulacji i konstrukcji, ani nie posługiwał się metodą scholastyczną. Toteż jest przesadą zwać go wschodnim Tomaszem z Akwinu lub Ojcem scholastyki. Nie należy jednak sądzić, iż był zwykłym kompilatorem. Okres patrystyczny uwieńczył cenną syntezą, w której zebrał istotne elementy Tradycji. Jego zasługą jest to właśnie, że umiał je przekazać w całym bogactwie wiekom średnim. Zmarł nagle mając ponad 100 lat, ok. 749, a jego szczątki zostały pochowane w klasztorze św. Saby.

Dodać trzeba jeszcze, że był świetnym polemistą i był jednym z głównych obrońców kultu obrazów w czasie sporów ikonoklastycznych. Podstawowe stwierdzenia Drugiego Soboru Nicejskiego (787), które zamknęły epokę ikonoklazmu, opierając dopuszczalność kultu obrazów na wcieleniu Słowa Bożego, w szerokiej mierze inspirują się nauczaniem Jana z Damaszku.

Doktorem Kościoła mianował go pap. Leon XIII w 1890. Jan Damasceński opiekuje się aptekarzami i ma pieczę nad chorobami dziecięcymi. W Martyrologium Rzymskim widniał wcześniej pod 27 marca, ale po reformie liturgicznej z 1969, umieszczono jego wspomnienie 4 grudnia i jest to termin zgodny z najstarszymi obchodami i tradycją liturgiczną Greków.

Srebrna ręka, którą ponoć ofiarował jako ex-voto Maryi Pannie z Damaszku (kalif Omar kazał mu obciąć rękę, jednak cud Matki Boskiej ocalił go), zainspirowała artystów ze Wschodu i powstało wyobrażenie Panagia tricheorusa, Matka Boża z trzema rękami.

Przyczynki do lektury:

"Bóg jest niewysłowiony i niepojęty. "Nikt bowiem nie zna Ojca, tylko Syn, ani nikt nie zna Syna, tylko Ojciec". I również Duch Święty zna to, co należy do Boga, podobnie jak duch człowieka zna to, co jest w człowieku. Nikt nigdy nie poznał Boga, tylko ten, komu On sam objawił.

Niemniej jednak Bóg nie zostawił nas w całkowitej niewiedzy. Poznanie Boga zostało bowiem przez Niego zasiane naturalnie we wszystkich. Samo stworzenie, jego zachowanie i zarządzanie nim głoszą wielkość Boskiej natury. Ponadto najpierw przez Prawo i Proroków, a następnie przez swego jednorodzonego Syna, Pana Boga i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa, Bóg objawił poznanie siebie samego w takiej mierze, w jakiej jest dla nas dostępne. Dlatego przyjmujemy, uznajemy i czcimy to, co zostało nam przekazane za pośrednictwem Prawa, Proroków, Apostołów i Ewangelistów, nie szukając niczego poza tymi rzeczami" (Jan Damasceński, "De fide orthodoxa", 1,1).

"Modlitwa jest wzniesieniem duszy do Boga lub prośbą skierowaną do Niego o stosowne dobra" (św. Jan Damasceński).

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna