Pierwsza w Europie, druga na świecie. 231 lat temu uchwalono Konstytucję 3 maja

Intensywne prace nad Konstytucją 3 maja prowadzone były w ścisłym gronie kilku osób od początku 1791 roku. Za autorów ustawy zasadniczej uznaje się: Stanisława Augusta, ks. Scypiona Piatolłiego (jego sekretarza), Ignacego Potockiego i Hugo Kołłątaja. Coraz gorsza sytuacja międzynarodowa dopingowała twórców i zwolenników dokumentu do podjęcia szybkich i zdecydowanych działań. Przeciwnicy, a było ich wielu na Sejmie Czteroletnim, stanowili duże zagrożenie dla proponowanych reform. Umiejętnie wykorzystano więc niedoinformowanie pewnej grupy posłów - opozycjonistów, którzy nie zdążyli powrócić do stolicy po przerwie wielkanocnej. Pierwotnie planowano, że obrady rozpoczną się 5 maja 1791 r., jednak w obliczu "spisku" konstytucyjnego (ambasada rosyjska zdążyła zawiadomić niektórych oponentów) postanowiono zebrać się wcześniej. Wieczorem, 2 maja w pałacu Radziwiłłowskim zebrali się zwolennicy ustawy. Stamtąd przeszli do rezydencji Stanisława Małachowskiego, marszałka sejmu, gdzie zadeklarowali pisemne jej poparcie. Nazajutrz, o godzinie 11.00 rozpoczęła się historyczna sesja z udziałem króla i uszczuplonego składu osobowego sejmu. Na galeriach tłoczyła się publiczność. Przed Zamkiem Królewskim cisnęli się zaniepokojeni mieszczanie (do Warszawy ściągnięto oddziały pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego) i ciekawska tłuszcza. Podczas obrad Stanisław August wielokrotnie zabierał głos, "tonując" - w pewien sposób - wypowiedzi zagorzałych przeciwników reform (m. in. J. Suchorzewskiego). Zebranym przedstawiono argumenty o dramatycznej sytuacji Polski i groźbie rozbioru. Na zakończenie oracji w sprawie paktów konwentów podkreślił z naciskiem: "Jak raz powiedziałem, tak powtarzać będę do śmierci - król z narodem, naród z królem!". Klęską zakończyły się dysputy i protesty przeciwników reform. W końcu, nie zważając na okrzyki, posłowie otoczyli monarchę, który wypowiedział słowa uroczystej przysięgi i... Stało się! Wielka euforia zapanowała w ławach poselskich i wśród ludu stolicy. Na ramionach zaniesiono marszałków sejmowych do kolegiaty św. Jana. W murach świątyni wygłaszano przemówienia, składano przysięgę i odśpiewano hymn dziękczynny. Warszawa rozbłysła iluminacjami. Dwa dni później, na mocy uchwalonej "Deklaracji zgromadzonych stanów", zlikwidowano wszystkie prawa sprzeczne z Konstytucją, którą podpisała deputacja sejmowa.

Później okazało się, że była to "ostatnia wola konającej Ojczyzny". Pomimo ograniczeń i ustępstw na rzecz dawnych instytucji, ustawa stała się symbolem postępu i przełomowym momentem w społecznym i politycznym życiu kraju. Niestety, niedługo cieszyliśmy się jej postępowymi zapisami. Już w maju 1792 r. rozpoczęło się pierwsze starcie w obronie Konstytucji 3 maja. Stutysięczna armia rosyjska wkroczyła do Rzeczypospolitej.

Corocznie z rocznicą uchwalenia Konstytucji 3 maja przeżywamy uroczystość Królowej Korony Polskiej. Tradycja tego święta sięga początków XX wieku (Pius X zatwierdził je w 1908 r. dla diecezji lwowskiej, a papież Pius XI rozszerzył na cały kraj). W kalendarzu liturgicznym ma rangę najważniejszej uroczystości maryjnej. Królowa Polski wiernie towarzyszy naszym dziejom i kulturze od wieków! Z Austrią, Francją, Portugalią i Węgrami należymy bowiem do "rodziny" krajów, które oddały Maryi swoje insygnia królewskie.

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna