Niezapisane słowa Jezusa

Już Św. Jan Apostoł wskazywał, że nie wszystko, co Jezus czynił i mówił, zostało spisane (J 20,30; 21,25). Starożytne źródła pozabiblijne, zwłaszcza pisma Ojców Kościoła, apokryfy czy papirusy, przekazują wiele pojedynczych zdań, które Chrystus miał wygłosić w czasie swego pobytu na ziemi. Wypowiedzi te są nazywane agrafami, a więc zdaniami niezapisanynii w Ewangeliach.

Ciekawe słowa przypisywane Chrystusowi przekazał Klemens Aleksandiyjski w końcu II wieku: "Widzisz brata swego, widzisz swego Boga". "Proście o rzeczy wielkie, a Bóg doda wam nadto i małe". "Miłość zakrywa mnóstwo grzechów". Inną wypowiedź cytuje List Pseudo-Barnaby z początku II wieku: "Ci, którzy pragną Mnie ujrzeć i posiąść moje Królestwo, muszą je zdobyć przez trud i cierpienia". Natomiast św. Hieronim podał zdanie Jezusa, które znalazł w dawnych pismach: "Weselcie się tylko wtedy, gdy brata waszego ujrzycie w miłości". Wreszcie egipski apokryf z II wieku, Ewangelia Tomasza, zamieszcza obszerny zbiór tego typu zdań Chiystusa, m.in.: "Kochaj swego brata jak własną duszę, strzeż go jak źrenicy twego oka". Nie jest wykluczone, że niektóre z tych powiedzeń mogły pochodzić z nauki Chrystusa przekazywanej w tradycji ustnej. Inne natomiast są jedynie interpretacją, omówieniem czy streszczeniem nauki Jezusa. Współczesne badania wykazały, że spośród wielu wypowiedzi cytowanych w starożytnych pismach jako pochodzących od Jezusa tylko kilka lub kilkanaście jest autentycznych.

Stwierdzenie autentyczności agrafów wymaga zazwyczaj długich i rzetelnych badań. Przykładem jest odkrycie, o jakim przed dwoma laty informowali dwaj amerykańscy badacze. P. Mirecki i Ch. Hedrich. Stwierdzali, że odnaleźli urywki pisma zawierające autentyczne, dotąd "nieznane stówa Jezusa". Analizowali szczątki papirusu zakupione od prywatnej osoby pochodzącej z Egiptu i przechowywane w Muzeum Egiptu w Berlinie: około trzydziestu skrawków dokumentu wielkości znaczków pocztowych oraz dwa większe fragmenty. Badania wskazywały, że papirus zawierał pismo pochodzące prawdopodobnie z II wieku, powstałe w języku koptyjskim, czyli w języku egipskich chrześcijan. Zachowane kawałki papirusu, ułożone w logiczną całość, pozwoliły odczytać słowa Jezusa skierowane do uczniów.

Jedno ze zdań odczytanych z egipskiego papirusu brzmi następująco: "Kto jest blisko mnie, jest blisko ognia, a kto jest daleko ode mnie, jest daleko od życia". Zdanie to jest jednak znane skądinąd. W podobnej formie można je odnaleźć w apokryficznej Ewangelii Tomasza z II wieku, u Orygenesa i Didyma Ślepca. Było więc rozpowszechnione na Wschodzie, przynajmniej w Alek-. sandrii i Egipcie. W słowach tych Jezus wyjaśniał słuchaczowi, że pójście za Nim oznacza przyjęcie trudu, bólu i cierpienia oraz że jeśli ktoś nie podejmie tego ryzyka, znajdzie się daleko od prawdziwego życia i królestwa Bożego. Chociaż to zdanie nie jest znane z Ewangelii, przypomina wiele autentycznych słów Jezusa: "Przyszedłem ogień przynieść na ziemię" (Łk 12,49), "Niedaleko jesteś od królestwa Bożego" (Mk 12,34). Powstało ono na ich podstawie. Nie można więc go zaliczyć do autentycznych agrafów.

Inna wypowiedź Jezusa w odkrytym tekście brzmi: "Jam zwyciężył świat i dlatego nie dopuszczę, aby świat zwycięży! was". Badacze amerykańscy przedstawiali je jako nieznaną dotąd, autentyczną wypowiedź Jezusa. Przypomina ona jednak werset z Ewangelii Św. Jana 16,33: Na świecie doznacie ucisku, ale miejcie odwagę: Jam zwyciężył świat. Z pewnością odkryty fragment jest jedynie przeróbką tekstu Ewangelii kanonicznej. Nie jest on autentycznym, nowym świadectwem o życiu Chrystusa. Należy do apokryficznych "dialogów" Jezusa z uczniami czy do "ewangelii", to znaczy utworów nieznanego pochodzenia i autorstwa, szeroko rozpowszechnionych w pierwszych wiekach po Chrystusie. Wiek II po Chrystusie to właśnie rozkwit takich powiedzeń przekazywanych ustnie lub w różnych kombinacjach w postaci pisemnej.

Przykłady te wskazują, że bardzo ostrożnie należy traktować powiedzenia Jezusa, które można znaleźć u autorów wczesnego chrześcijaństwa. Zresztą sami Ojcowie Kościoła nie nadawali im specjalnego znaczenia. Największą wartość miały bowiem dla nich Ewangelie i całe Pismo Święte, które starali się czytać, zgłębiać, przeżywać i zachwycać się nimi. Niewątpliwie autorzy ci mogą być przykładem umiłowania Biblii i życia wedle jej zasad. Pismo Święte traktowali też jako główne źródło poznania Jezusa. Przypominał o tym św. Hieronim, mówiąc: "Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa".

Nawet jeśli Ojcowie Kościoła cytowali "niezapisane" słowa Jezusa, to musiały one wynikać z Ewangelii i z nią się wiązać. Całe bogactwo myśli czerpali bowiem z Biblii.

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości Modlitwa do bł. ks. Bronisława Markiewicza Litania do bł. ks. Bronisława Markiewicza Modlitwa do św. Hiacynty Mariscotti Modlitwa do bł. ks. Zygmunta Pisarskiego Modlitwa do św. Teofila Modlitwa do św. Martyny

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna