Mikołaj z Mościsk

6 czerwca (31 lipca) 1632 - W Krakowie zmarł o. Mikołaj z Mościsk, Mosciciencis, Mościcki, czołowy teolog dominikański w zakresie życia wewnętrznego, autor m.in. "Akademii pobożności", moralista, pisarz religijny, logik. Urodził się 5 sierpnia 1559 w Mościskach w rodzinie mieszczańskiej. Wstąpił do dominikanów i w 1575 w Krakowie złożył śluby zakonne; od 1582 studiował w Bolonii i Padwie; po powrocie do kraju był w latach 1587-88 promotorem bractwa różańcowego przy klasztorze krakowskim, a w latach 1589-93 pełnił obowiązki kaznodziei generalnego przy kościele Bożego Ciała we Lwowie. W 1591 zdobył w studium dominikańskim w Krakowie stopień bakałarza, a w 1594 doktora teologii. Tego roku udał się do Rzymu w sprawach zakonu.

Od 1594 wykładał teologię kazuistyczną w dominikańskim studium generalnym w Krakowie, a w latach 1596-1603 był jego regensem. W międzyczasie, w 1598, otrzymał nominację na przeora lwowskiego i wikariusza ruskiej prowincji, lecz nie doszło do objęcia tego stanowiska. Brał udział w założeniu klasztoru dominikanek w Sochaczewie i w Krakowie Na Gródku. W tym ostatnim domu był przez wiele lat kierownikiem duchowym. Od 1611 wykładał teologię moralną w dominikańskim studium generalnym w Krakowie. Utrzymywał bliski kontakt z bpem krakowskim Marcinem Szyszkowskim. Mikołaj znany był także za granicą ze swych dzieł z zakresu filozofii, teologii moralnej i ascetyki, a zwłaszcza za sprawą swoich podręczników logiki. Jest autorem, jednych z pierwszych w jezyku polskim popularnych pism poświęconych duchowości, głównie ascetyce i mistyce ("Elementarzyk ćwiczenia duchownego" 1626; "Akademia pobożności" 1628, "Infirmeria chrześcijańska").

Intelektualny dorobek Mikołaja z Mościsk można podzielić na pisma teologiczno-moralne i ascetyczno-mistyczne. Te ostatnie, przeznaczone głównie dla zakonnic i osób świeckich, mają charakter praktyczny i cieszyły się sporą popularnością. W swych dziełach Mikołaj z Mościsk skupia się na modlitwie medytacyjnej i modlitwie afektywnej (uczuciowej). Nie neguje udziału rozumu w modlitwie, władze rozumowe traktuje jako stopień przejściowy do kontemplacji. Chętnie nawiązuje do źródeł: Pisma Świętego i Tradycji. Często przytacza myśli Grzegorza Wielkiego i Bernarda z Clairvaux, powołuje się na poglądy św. Tomasza, św. Bonawentury.

Jego pisma mają głównie charakter teoretyczny, choć niektóre wzmianki wskazują, iż sam miał pewne przeżycia tego rodzaju; powstały one jako efekt doświadczeń związanych z kierownictwem duchowym sióstr zakonnych. W swej interpretacji mistyki czerpał z doświadczeń wszystkich ówcześnie znanych szkół, m.in. z hiszpańskiej, nadreńskiej, niderlandzkiej; z polskich autorów uwzględniał Piotra Skargę; do pism Mikołaja odwoływali się późniejsi polscy autorzy, m.in. Mikołaj Łęczycki i Kasper Drużbicki.

Prowadził z arianami dysputy publiczne na rynku krakowskim. Odmówił przyjęcia sufraganii krakowskiej. Zmarł w 1632, choć dzienna data śmierci jest niepewna: 6 czerwca lub 31 lipca.

Zobacz więcej

Należał do najwybitniejszych polskich dominikanów

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna