św. Urszula

(zm. ok. 304 lub 451)

...za niezłomną wiarę w Chrystusa i w obronie dziewictwa, pomordowane przez Hunów, zakończyły swe życie śmiercią męczeńską w Kolonii... 21 października - U sióstr urszulanek uroczystość św. Urszuli i Towarzyszek, dziewicy i męczennicy (ok. 304 lub 451 w Kolonii), patronki młodzieży, wychowawców, dobrej śmierci oraz uniwersytetów w Paryżu, Coimbrze i Kolonii. Według pasji z X i XI w. ("Fuit tempore pervetusto" i "Regnante Domino") Urszula była córką króla Brytów i w celu uniknięcia małżeństwa z pogańskim księciem Eteriuszem popłynęła z towarzyszącym jej orszakiem 11 000 dziewcząt do Rzymu; w czasie podróży uczyła je prawd wiary, by mogły przyjąć chrzest; w drodze powrotnej wszystkie poniosły śmierć z rąk oblegających Kolonię Hunów, którzy przerażeni widzeniem wstępujących do nieba męczennic zaprzestali oblężenia; wdzięczni za cudowne ocalenie mieszkańcy Kolonii pochowali ciała Urszuli i jej orszaku. Kult Urszuli został zapoczątkowany w Kolonii, gdzie na grobie męczennic postawiono bazylikę (obecnie kościół św. Urszuli); zachowała się inskrypcja z przełomu IV i V w. głosząca, że senator Klemacjusz przybył ze Wschodu, aby odbudować bazylikę dedykowaną "świętym dziewicom"; wykopaliska prowadzone w latach 1942-43 potwierdziły ciągłość kultu od starożytności w okresach karolińskim (VII-IX w.), ottońskim (X-XI w.) aż do XIII i XIV w. Od IX w. pojawiły się ślady czci Urszuli w księgach liturgicznych, numizmatyce i sfragistyce. Jedenaście płomieni w herbie Kolonii są istotnym świadectwem ciągłości kultu św. Urszuli jako patronki Kolonii. Początkowo męczennice o różnych imionach były wymieniane w liczbie 11, a imię Urszula znajdowało się na pierwszym miejscu. Pisano także o 11 000 dziewic, jednak liczba ta powstała prawdopodobnie wskutek błędnego odczytania zapisu w przekazach. Szczególny rozwój kultu nastąpił między XII a XV w. W 1106 w Kolonii odkryto rozległy cmentarz rzymski i znalezione kości uznano za relikwie Urszuli, które następnie rozsyłano do wielu kościołów. Legendę o orszaku Urszuli przekazywała m.in. Elżbieta z Schönau, podając w "Liber revelationum de sacro exercitu Virginum coloniensium" imiona 11 000 towarzyszących jej osób, a także Jakub de Voragine w "Legenda aurea". Urszulę przyzywano podczas wojen, aby zapewnić sobie dobrą śmierć (w łasce Bożej), a także w chwilach cierpienia spowodowanego przez ogień. Jest patronką szczęśliwych małżeństw, nauczycielek, handlarzy suknem oraz sióstr urszulanek - w 1535 Aniela Merici założyła w Brescii Towarzystwo św. Urszuli - ośrodkami kultu Urszuli są powstające od końca XVI w. liczne szkoły urszulanek. W XIV i XV w. powstawały bractwa jej imienia (m.in. w Kolonii), cieszące się dużym zainteresowaniem (powstawały dla nich dzieła sztuki, np. H. Memling, relikwiarz, XV w., Memling in Sint-Jan, Brugia). W Polsce kult Urszuli rozwijał się od XI w. Wspominano ją w księgach liturgicznych, dedykowano jej kościoły i ołtarze (m.in. w Gosprzydowej, Gwizdanowie k. Polkowic i Wilkowie k. Puław), a w XIV w. powstało bractwo im. Urszuli w Krakowie. W ikonografii Urszula przedstawiana jest w szatach królewskich. Do jej atrybutów należą: korona, palma męczeństwa, strzała, łódź, książka, chorągiew z krzyżem. Najczęściej pojawia się w towarzystwie dziewcząt, w typie "płaszcza opieki", pod który chronią się jej towarzyszki (S. Lochner, "Święta Urszula", ok. 1440, katedra St. Peter und Maria, Kolonia), w scenach męczeństwa (obraz z 1496, klasztor Cystersów, Lichtenthal), podczas podróży łodzią (fresk z XV w., katedra św. Jana Chrzciciela, Wrocław) lub jako mistrzyni pośród dziewcząt (Moretto, "Święta Urszula z towarzyszkami", pierwsza połowa XVI w., kościół S. Clemente, Brescia). W sztuce kościelnej pojawiły się również cykle przedstawiające sceny z jej życia (Lochner, "Święta Urszula z towarzyszkami", XV w., katedra St. Peter und Maria, Kolonia; V. Carpaccio, "Legenda św. Urszuli", koniec XV w., Gallerie dell'Accademia, Wenecja). Modlitwy do św. Urszyli i Towarzyszek Modlitwa do św. Urszuli Litania do św. Urszuli i Towarzyszek Zobacz więcej Święte dziewice Urszula i Kordula Oprac. Urszula Borkowska Jeszcze nikt nie skomentował - bądź pierwszy! Autor: Treść: Nowości Nowenna do św. Antoniego z Padwy - dzień 3 Modlitwa do św. Norberta Modlitwa do bł. Marii Karłowskiej Litania do bł. Marii Karłowskiej Test wiedzy o bł. Marii Karłowskiej Modlitwa do św. Marcelina Champagnata Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna

[ Strona główna ]

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt