Rozwa瘸nia Mi這嗆 Modlitwy Czytelnia 毒鏚e趾o Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Pere趾i

如iew w liturgii rzymskiej

Wszystko to przydarzy這 si jako zapowied
rzeczy przysz造ch,
spisane za zosta這 ku pouczeniu nas,
kt鏎ych dosi璕a kres czas闚...
(1 Kor 10,11)

W ostatnim artykule pisa貫m o 酥iewie w liturgii protestanckiej. Tekst ten sta si powodem kilku ciekawych dyskusji, w kt鏎ych mia貫m okazj uczestniczy. I powiem szczerze, 瞠 zaniepokoi貫m si, gdy jeden z moich rozm闚c闚 wyzna, 瞠 w por闚naniu z muzyk lutera雟k tradycje ko軼io豉 katolickiego odbiera jako do嗆 ubogie. O zgrozo... Zgadzam si z tym, 瞠 w por闚naniu z chora貫m protestanckim, 酥iew liturgii rzymskiej wydaje si bardziej statyczny. Ow statyczno嗆 wyczuwa si wr璚z intuicyjnie, nie maj帷 wi瘯szej znajomo軼i historii muzyki. W muzyce protestanckiej - jak zaznacza貫m ostatnio - charakterystyczne jest to, 瞠 cz這wiek bezpo鈔ednio wyra瘸 w sztuce ca貫go siebie - swoje rado軼i, w徠pliwo軼i, nadzieje, trwogi... W muzyce liturgii rzymskiej (szczeg鏊nie w przypadku chora逝 gregoria雟kiego) wydaje si, 瞠 uczucia ludzkie schodz na drugi plan, 瞠 muzyka ta jest oderwana od cz這wieka, wyabstrahowana, surowa i bezosobowa... Celowo jednak m闚i: "wydaje si", bo je郵i kto tak naprawd uwa瘸, jest w wielkim b喚dzie.

Wobec powy窺zego artyku od pocz徠ku do ko鎍a po鈍i璚am naszej, rzymskiej liturgii... Chc si w nim zastanowi nie tylko nad histori i genez 酥iew闚 liturgicznych, ale tak瞠 nad ich znaczeniem. Powiem wprost: my郵, 瞠 one nie ograniczaj si do wyra瞠nia ludzkiej natury i odniesienia cz這wiek - B鏬, ale staj si przestrzeni, w kt鏎ej rzeczywi軼ie dochodzi do spotkania stworzenia ze Stw鏎c. Tak. m闚i o dobrze nam znanych pie郾iach ko軼ielnych (czasem niestety przeci庵anych i 酥iewanych przy fa連zywym akompaniamencie organ闚 lub - co gorsze - gitary). Kto zapyta: "A gdzie ta przestrze spotkania z Panem?" Raczej nie w samym wykonaniu (cho nie przecz, 瞠 酥iewanie mo瞠 by modlitw). Drog do odkrycia jej jest zrozumienie i pog喚bianie ducha pie郾i liturgicznej. Zrozumie go, tc znaczy pozna tradycj od korzeni i dostrzec, 瞠 酥iewy te towarzysz liturgii od samego pocz徠ku, trwaj i - podobnie jak sama liturgia - przekraczaj histori Ko軼io豉, wychodz poza czas...

Czy mo瞠my powiedzie dzi cokolwiek o tym, jak wygl康a豉 pierwsza Eucharystia w Wieczerniku? Czy co w trakcie niej 酥iewano i - je郵i tak by這 - to w jaki spos鏏? Wydaje si, 瞠 w kwestii muzyki nie posiadamy 瘸dnych dokument闚 ani przekaz闚. A jednak... W Ewangelii odnajdujemy istotny szczeg馧: 鈍. Marek w swojej relacji Dobrej Nowiny tak oto opisuje ustanowienie Eucharystii:^ gdy jedli, wzi掖 chleb, odm闚i b這gos豉wie雟two, po豉ma i da im, m闚i帷: "Bierzcie, to jest Cia這 moje". Potem wzi掖 kielich i odm闚iwszy dzi瘯czynienie da im i pili z niego wszyscy. I rzek do nich: " To jest moja Krew Przymierza, kt鏎a za wielu b璠zie wylana" [...] Po od酥iewaniu hymnu wyszli w stron G鏎y Oliwnej. (Mk 14,22-26). O jakim hymnie my郵a ewangelista?

Przede wszystkim trzeba mie na uwadze, 瞠 Ostatnia Wieczerza, w czasie kt鏎ej Chrystus przemieni chleb w swoje Cia這, a wino w swoj Krew, by豉 wieczerz paschaln. W tradycji 篡dowskiej 安i皻o Paschy obchodzono na pami徠k wyzwolenia Narodu Wybranego spod jarzma egipskiego. Pami皻amy dobrze opowie嗆 autora natchnionego o tym, jak pewnej nocy Jahwe przeszed przez Egipt, zabijaj帷 ka盥e pierworodne stworzenie. Ocaleniem dla Izraela by豉 krew baranka, kt鏎 kropiono odrzwia dom闚. Na pami徠k tych wydarze Nar鏚 Wybrany obchodzi 鈍i皻o rozpoczynaj帷e si czternastego dnia miesi帷a Nisan. Wa積ym momentem 鈍i皻a by豉 Wigilia Paschalna, podczas kt鏎ej, wed逝g zalece samego Boga, co roku spo篡wano baranka, wspominaj帷 przy tym wydarzenia z przesz這軼i. Gdy ca豉 rodzina 篡dowska zebra豉 si przy stole, w闚czas najstarszy uczestnik wieczerzy (zazwyczaj by to ojciec) wyg豉sza uroczyste przem闚ienie (tak zwan haggad paschaln), przypominaj帷 histori wyj軼ia z Egiptu i wszystkie dobra, kt鏎e Jahwe uczyni dla Izraela. Wtedy te 酥iewano uroczysty hymn pochwalny, czyli Wielki Hallel. Tekst hymnu stanowi造 kolejne Psalmy od 113 do 118. Szczeg鏊ne znaczenie mia ostatni z psalm闚, ten rozpoczynaj帷y si s這wami: Alleluja! Dzi瘯ujcie Panu, bo jest dobry, bo Jego 豉ska trwa na wieki (Psi 18,1). To w豉郾ie o tym 酥iewie wspominaj ewangeli軼i. Wielki Hallel by wykonywany podczas sprawowania pierwszej Eucharystii, za uk豉d hymnu w pewnym sensie mia wp造w na ukszta速owanie si struktury Mszy 鈍i皻ej. Zwyczajem 篡dowskim, tekst Psalm闚 酥iewa - jak wspomnia貫m - ojciec rodziny. Mamy wi璚 podstawy, by przypuszcza, i w czasie Ostatniej Wieczerzy hymn by wykonywany przez Chrystusa. Pozostali uczestnicy wieczerzy w陰czali si w 酥iew, odpowiadaj帷 s這wami: Alleluja i Amen. W ten spos鏏 tworzy豉 si pewna forma muzycznego dialogu, co zreszt dzi tak瞠 obecne jest w Eucharystii cho熲y w prefacji, gdy 酥iewa si:

- Pan z wami.
- I z duchem twoim.
- W g鏎 serca.
- Wznosimy je do Pana.

Warto doda, 瞠 podobnie jak dzi zwie鎍zeniem prefacji jest wsp鏊ny 酥iew (安i皻y, 鈍i皻y, 鈍i皻y Pan B鏬 Zast瘼闚...), tak te Wielki Hallel ko鎍zy si wsp鏊nie 酥iewan modlitw zwan: T雟agion (Trzykro 鈍i皻y...). Co wi璚ej, s這wa Benedictus (B這gos豉wiony, kt鏎y idzie w Imi Pa雟kie...) s dwudziestym sz鏀tym wersetem wspomnianego Psalmu 118, a zatem ko鎍zono nimi uroczysty hymn paschalny.

Prefacja to nie jedyny 酥iew w czasie Eucharystii, kt鏎y nawi您uje do tradycji pocz徠k闚 Ko軼io豉. Spotka貫m si kiedy z tak interpretacj, 瞠 hymn Chwa豉 na wysoko軼i Bogu, kt鏎y 酥iewamy w niedziele i 鈍i皻a, mo瞠 by uwa瘸na za pierwsz pie填 chrze軼ija雟k. J to bowiem anio這wie 酥iewali przy narodzeniu Chrystusa. Cho hymn ten, jak si dzi przypuszcza, ukszta速owa si ostatecznie dopiero w IV lub w V wieku i wtedy wszed na sta貫 do liturgii, to jednak faktem jest, 瞠 Biblia rzeczywi軼ie wspomina o anielskich pieniach: I nagle przy陰czy這 si do anio豉 mn鏀two zast瘼闚 niebieskich, kt鏎e wielbi造 Boga s這wami: " Chwa豉 Bogu na wysoko軼iach, a na ziemi pok鎩 ludziom Jego upodobania (π 2,13n). Inny 酥iew mszalny pochodz帷y z Biblii, kt鏎ego autorem jest sam Jezus, to modlitwa Ojcze nasz. Warto jednak pami皻a, 瞠 Modlitwa Pa雟ka, cho obecna jest w ka盥ej Eucharystii, nie wesz豉 w sk豉d porz康ku sta貫go liturgii. Tak zwane Ordinarium Miss, czyli cz窷ci sta貫 Mszy 安i皻ej, to: Kyrie (Panie zmi逝j si nad nami), Gloria (Chwa豉 na wysoko軼i Bogu), Credo (Wierz w jednego Boga), Sanctus (安i皻y), Agnus Dei (Baranku Bo篡). Ten uk豉d sta si z czasem schematem i wzorem dla kompozytor闚 i jest zachowywany do dnia dzisiejszego. W鈔鏚 muzykolog闚 i liturgist闚 istnieje wiele opinii i hipotez dotycz帷ych czasu i procesu powstania ordinarium. Prawdopodobnie 酥iew Ky鎑, zanim trafi do liturgii, obecny by we wst瘼ie do wszystkich litanii, za w czasie Mszy 鈍i皻ej wykonuje si go prawdopodobnie od V wieku. Podobn genez ma 酥iew Agnus Dei - stanowi zawsze zako鎍zenie litanii, a do liturgii Eucharystii wszed w VII w. Najp騧niej do ordina雝m do陰czono Credo, bo dopiero w IX wieku. W liturgii rzymskiej pojawi這 si ono dopiero w VIII wieku (w liturgii mozarabskiej by這 obecne ju w VI stuleciu) i prawie zawsze by這 酥iewane. Dzi, niestety, rzadko mo瞠my us造sze w ko軼iele muzyczn wersj Wierz w Boga Ojca... Ciekawym zwyczajem by這 tak瞠 陰czenie niekt鏎ych cz窷ci: Ky鎑 wykonywano 陰cz帷 je z Glo鎙, za Sanctus z Agnus Dei. Najstarsze pe軟e cykle mszalne, kt鏎e zachowa造 si, pochodz z XII i wchodz w sk豉d Gradua逝 Quedinburskiego.

如iew liturgiczny wykonywany w czasie Eucharystii naznaczony jest wieczno軼i... Od Boga wychodzi i do Niego zmierza. Podobnie jak my, 酥iewaj帷y chwa喚 Pana, zmierzamy ku wieczno軼i... Czy to nie paradoks? Wydawa這 by si, 瞠 nie ma nic bardziej przemijaj帷ego i ulotnego ni muzyka. Czy komu przysz這- by do g這wy, 瞠 pie郾i, kt鏎e z jednej strony trwaj chwilk i zaraz potem staj si przesz這軼i, z drugiej strony wykraczaj daleko poza t przesz這嗆, a nawet poza granice ca貫go czasu? A jednak... Trzeba nam pami皻a, 瞠 gdy cz這wiek wchodzi w rzeczywisto嗆 liturgii, dosi璕a go kres czas闚, zostaje przenikni皻y "wiecznym teraz". Wiemy, 瞠 ju tu na ziemi przyst瘼ujemy do Jeruzalem Niebia雟kiego, o kt鏎ym 鈍. Jan daje 鈍iadectwo w Ksi璠ze Objawienia: I ujrza貫m niebo nowe i ziemie now, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przemin窸y (Ap 21,1). W czasie Eucharystii minuty i godziny zaczynaj liczy si inaczej, w Chrystusie bowiem, kt鏎y jest centrum ca貫j historii stworzenia, czas staje si wype軟ieniem. T prawd mo瞠my zrozumie tak瞠 dzi瘯i refleksji nad 酥iewem w liturgii rzymskiej. 如iew ten bowiem, mimo, 瞠 czasem wydaje si monotonny i nu膨cy, trwa przez wieki i stanowi pomost 陰cz帷y dwa tysi帷e lat chrze軼ija雟twa. 如iewaj 鈍i璚i w niebie i 酥iewamy my, na ziemi. Wszyscy razem stanowimy wielki ch鏎, kt鏎y nieustannie wychwala Boga Tr鎩jedynego:

Alleluja! Zbawienie i chwa豉 i moc u Boga naszego
Bo Jego wyroki s prawdziwe i sprawiedliwe. Alleluja! Chwalcie Boga naszego wszyscy Jego s逝dzy, Kt鏎zy si Go boicie, wielcy i mali. Alleluja! Bo nadesz造 Gody Baranka, A Jego Ma鹵onka si przystroi豉. Amen. Alleluja!

kl. Micha Wilk SP,
eSPe, nr 61


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentowa tego artyku逝 - Tw鎩 komentarz mo瞠 by pierwszy.



Autor

Tre嗆

Nowo軼i

Modlitwa do 鈍. W豉dys豉wa, kr鏊aModlitwa do 鈍. W豉dys豉wa, kr鏊a

Dialog wychowawczyDialog wychowawczy

Jak si porozumie?Jak si porozumie?

Rozmawiajmy z dzieckiem. Nie warto zwleka a doro軼ie  w闚czas b璠zie ju za p騧noRozmawiajmy z dzieckiem. Nie warto zwleka a doro軼ie w闚czas b璠zie ju za p騧no

O czym nie rozmawia z dzie熤i?O czym nie rozmawia z dzie熤i?

Najbardziej popularne

Godzina ζskiGodzina ζski

Modlitwy do 鈍. RityModlitwy do 鈍. Rity

Litania do 鈍. J霩efaLitania do 鈍. J霩efa

Jezu, Ty si tym zajmij - Akt oddania si JezusowiJezu, Ty si tym zajmij - Akt oddania si Jezusowi

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Poprzednia[ Powr鏒 ]Nast瘼na
 
[ Strona g堯wna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Mi這嗆 | Powo豉nie | Ma鹵e雟two | Niep這dno嗆 | Narzecze雟two | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szcz窷cia | Dekalog | Psalmy | Pere趾i | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatno軼i | Kontakt

© 2001-2021 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej