Jan Heweliusz - Nauka

Wywodził się z patrycjuszowskiej rodziny Hewelke. Po ukończeniu gimnazjum w Gdańsku uczył się prywatnie matematyki i astronomii u Piotra Kriigera, następnie pogłębiał wiedzę w Anglii i Francji, gdzie poznał wielu astronomów. Chętnie też zwiedzał pracownie rytownicze i malarskie. Uczył się pracy w metalu, drewnie i kości słoniowej. Po powrocie do Gdańska (1634) został najpierw ławnikiem, a w 1651 r. rajcą miejskim. Otrzymywał z tego tytułu roczną pensję 300 talarów i miał obowiązek zajmować się stanowieniem prawa w mieście oraz organizowaniem opieki lekarskiej i szpitalnej.

Za pieniądze, które odziedziczył w spadku, zbudował obserwatorium astronomiczne, jedno z najnowocześniejszych w ówczesnej Europie. Wiele znajdujących się w nim urządzeń skonstruował samodzielnie, jak chociażby blisko 50-metrowy teleskop, najdłuższy wówczas na świecie. Zajmował się obserwacją i opisem księżyca, słońca, planet, komet i gwiazd. Udało mu się odkryć nowe gwiazdozbiory - jeden z nich po zwycięstwie Jana III Sobieskiego pod Wiedniem nazwał "Tarczą Sobieskiego". Opublikował kilkanaście pozycji książkowych i kilkadziesiąt artykułów. Pozostawił 17 tomów rękopisów i około 4 tys. listów. W wydanym w 1647 r. dziele "Selenografia" przedstawił topografię Księżyca; opisywał też komety. Samodzielnie wykonał ilustracje do tej fundamentalnej pracy. Miał liczącą ponad 3 tys. tomów własną bibliotekę, a także drukarnię i pracownię miedziorytniczą. Był mistrzem w szlifowaniu soczewek. Zajmował się budową zegarów wahadłowych i słonecznych. Podobnie jak jego ojciec i dziadek był browarnikiem i należał do zrzeszającego ich cechu. Jego żona Katarzyna Rebeschke również była córką browarnika. Słynny astronom otrzymał prawo do samodzielnego warzenia i sprzedaży piwa.

Ceniony i poważany, nazywany był przez ówczesnych Gdańszczan "ulubieńcem królów i książąt i we własnej osobie księciem astronomii". W 1664 r. został przyjęty do grona Królewskiego Towarzystwa Naukowego w Londynie. Proponowano mu stanowisko dyrektora obserwatorium astronomicznego w Paryżu, ale odmówił.

Pracownię Heweliusza odwiedzało wielu wybitnych ludzi, wśród nich władcy polscy: Władysław IV, Jan II Kazimierz i Jan III Sobieski.

Zmarł 28 stycznia 1687 r. w Gdańsku, gdzie pochowany został w podziemiach kościoła św. Katarzyny. W mieście znajduje się jego pomnik przy ul. Korzennej. Imię Heweliusza nosił prom, który zatonął 14 stycznia 1993 r. na Bałtyku. Zginęło wówczas 55 osób. W związku z jubileuszem 400-lecia urodzin astronoma w Polsce trwa Rok Jana Heweliusza.

Wojciech Świątkiewicz Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, 23 stycznia 2011 Wasze komentarze: Elik: 14.10.2008, 20:50 Dziękuję Ci Boże za spowiednika i kierownika, którego postawiłeś na mej drodze, obdarz go potrzebnymi Łaskami. Proszę ucz mnie Jezu miłości i ufności. ...: 09.10.2008, 19:42 Ja w sumie sam nie wiem... Poprosiłem jednego księdza o kierownictwo, już jakieś 3-4 miesiące temu. I nie pasuje mi on ;/. nie wiem czemu - może dlatego, że właśnie spędzam z nim "za dużo" czasu - jest moim katechetą i proboszczem? Myślicie, że jeżeli chcę zrezygnować z tego kierownictwa to powinienem mu powiedzieć, czy nie muszę (byłem u niego jakieś 3 razy, ostatnio 2 miesiące temu...)?? mszarotka: 08.10.2008, 14:53 ja też szukam Tomku.. ABC: 06.10.2008, 13:17 Calkiem niedawno zdecydowalam sie na Kierownika Duchowego, i niesamowita jest ta Laska! Chwala Panu ze posyla nam swoich wyslannikow aby tlumaczyli nam reke Pana Boga w naszym zyciu... Jest dobrze miec spowiednika i osobno kierownika duchowego - tak mysle. Tomaszek: 06.10.2008, 11:23 Ciągle szukam kierownika duchowego i nie mogę znaleść ... Jezu ześlij na mnie odpowiedniego kapłana proszę wiatr: 05.10.2008, 23:47 ADONAI ... TY ...mną ...Kierujesz ! (1) Autor Treść Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna