"Panie były wiceministrze...", czyli jeszcze o tytułach

Kolejną ważną zasadą polskiej etykiety językowej (często przyjmowaną ze zdziwieniem lub wręcz krytykowaną przez obcokrajowców) jest swego rodzaju "podwyższanie" przynależnych danej osobie tytułów. Polega ono na tym, że w zwrotach adresatywnych nie stosuje się określeń wskazujących np. na to, że dana osoba jest czyimś zastępcą. Ze względów grzecznościowych do wicepremiera powiemy zatem: "panie premierze", do wiceministra - "panie ministrze", a do zastępcy dyrektora - "panie dyrektorze".

Podobna zasada dotyczy nazw stopni używanych przez służby mundurowe (wojsko, policję, straż pożarną, straż graniczną, straż miejską itp.). Do podpułkownika należy się więc zwracać per "panie pułkowniku", do podinspektora - per "panie inspektorze", a do podkomisarza - per "panie komisarzu". Analogicznie jest w przypadku nazw funkcji używanych w szkolnictwie wyższym - do prorektora powinniśmy mówić: "panie rektorze", a do prodziekana - "panie dziekanie".

Podsumowując: formy adresatywne typu: "panie wiceprezesie", "panie podpułkowniku", "panie prodziekanie", a zwłaszcza typu: "panie zastępco kierownika" są uznawane za niegrzeczne, obraźliwe. Tym bardziej niegrzeczne byłyby konstrukcje, w których podkreślałoby się fakt, że dana osoba już nie pełni jakieś funkcji, np.: "panie były zastępco prezesa" czy "panie były wicepremierze".

W świetle powyższych uwag może pojawić się wątpliwość, jak polską tradycję grzecznościową w omawianym zakresie pogodzić z koniecznością precyzyjnego określania osób, do których się zwracamy w sytuacjach oficjalnych, zwłaszcza na piśmie. Rozwiązanie jest proste: np. w podaniu, odwołaniu, zażaleniu itp. najpierw piszemy (zawsze wielką literą) np. "Wicedyrektor Szkoły Podstawowej im. C. Norwida" czy "Prodziekan Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego", a następnie rozpoczynamy tekst formułą adresatywną (również wielką literą): "Panie Dyrektorze" czy "Panie Dziekanie".

dr Tomasz Korpysz

Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 23 stycznia 2011

Wasze komentarze:

pp: 21.10.2014, 20:30  Jak zatem zwracać się do nadsztygara w kopalni? Nadsztygarze czy sztygarze?  wiatr: 03.11.2008, 05:39   Boże , KTÓRY ...JESTEŚ ..na NIEBIE ... i " Wszędzie ..TWÓJ DUCH ..." ... Błogosław ....Zsyłaj ...Liczne Łaski ...na ...Kapłanów ...Którzy ... Posługują ..w Szpitalach i Towarzyszą ... często ...w ostatnich chwilach ...ludzkiego ..bycia na ziemi ...z Bliskimi ! Niech Twój ..Duch ... Wzmacnia Siły ... Ks. Mieczysława ..aby ...Pełen UFNOŚCI ...i Zawierzenia Wspomożycielce ... przelewał ... TEN SKARB Wiary ..na Tych ..Których ...Mu ...Dasz ! Amen !

(1)

Autor Treść

Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna