Co zbierają bibliofile?

W literaturze przedmiotu znaleźć można wiele charakterystyk i podziałów rozmaitych typów bibliofilstwa. Jedna z takich koncepcji, dobrze porządkująca całą kwestię zbieractwa książek, wyróżnia trzy typy.

Po pierwsze, bibliofilstwo popularne, polegające na gromadzeniu w dużej mierze przypadkowych książek o różnorodnej tematyce, niezwiązanych z wykonywanym zawodem czy zainteresowaniami. Bibliofilami w tym rozumieniu są więc osoby, które po prostu lubią otaczać się książkami, które lubią czytać książki własne, a nie np. wypożyczone z biblioteki. Zbiory takich osób często są bardzo bogate, ale zarazem chaotyczne, zwykle też nie ma w nich książek szczególnie cennych.

Po drugie, bibliofilstwo wyspecjalizowane fachowe, które polega na zbieraniu publikacji ściśle związanych z pracą zawodową, działalnością naukową czy hobby. Takimi bibliofilami są np. lekarze, którzy gromadzą nie tylko współczesne, rzeczywiście wykorzystywane przez nich w pracy, lecz także dawne, a więc z punktu widzenia rozwoju nauki przestarzałe książki związane z medycyną. Niejednokrotnie takie kolekcje uzupełniane są o różne przedmioty, np. stare narzędzia czy torby lekarskie.

Po trzecie, bibliofilstwo wyspecjalizowane kolekcjonerskie, polegające na świadomym, planowym gromadzeniu książek jakiegoś typu czy z jakiejś kategorii. To właśnie ten trzeci rodzaj można traktować jako prototypowy, z takimi bowiem kolekcjami powszechnie kojarzeni są bibliofile.

Co to jednak znaczy, że księgozbiór gromadzony jest pod określonym kątem - tematycznym bądź formalnym? Innymi słowy: jakie typy książek zbierają bibliofile? Na takie pytanie bardzo trudno krótko odpowiedzieć, ponieważ pomysłów na kolekcje jest bardzo wiele. Jednym z bardziej popularnych kryteriów jest kolejność i wartość edycji: zbiera się np. pierwsze wydania, edycje krytyczne, wydania limitowane czy też szczególnie bogato ilustrowane itp. Inne kryterium to rzadkość danej publikacji: w tym przypadku przedmiotem zainteresowania (a czasem i pożądania) bibliofila będą np. książki, o których wiadomo, że zachowały się w bardzo malej liczbie egzemplarzy, ale też chociażby książki opublikowane z błędami. Liczna grupa bibliofilów kolekcjonuje druki ze względu na ich oryginalne, cenne oprawy (często wykonane przez znanych introligatorów artystów) czy szczególne opracowanie typograficzne. Dla wielu ważna jest z kolei proweniencja: ci poszukują książek z wpisami własnościowymi czy ekslibrisami poprzednich właścicieli (niejednokrotnie innych znakomitych bibliofilów czy osób ważnych dla kultury lub nauki). Wyrazistą grupę kolekcjonerów stanowią też wspomniani w ubiegłotygodniowym odcinku zbieracze książek z autografami i dedykacjami autorów. Liczni bibliofile zbierają też... druki bibliofilskie, a więc książki czy raczej broszury (zwykle są one niewielkich rozmiarów) wydane w szczególnie staranny sposób na specjalnym papierze, niskonakładowe, często numerowane. Takie książki są ozdobą każdej kolekcji.

dr Tomasz KorpyszAutor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, nr 713 Wasze komentarze: Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy. Autor Treść Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna