Pierre'a i Kennedy'ego, czyli kiedy i jak używać apostrofu

Apostrof stosowany jest przedewszystkim w odmiennych wyrazach obcych i służy do oddzielenia oryginalnej postaci zapożyczenia od polskiej końcówki fleksyjnej. Dzięki temu znakowi zachowujemy zatem podstawową, utrwaloną i łatwo identyfikowaną formę wyrazu obcego, ale zarazem włączamy go w różnego rodzaju relacje i związki w zdaniu. Jest to tym ważniejsze, że apostrof pojawia się w wielu nazwach własnych - osobowych i geograficznych. Zbyt daleko idące modyfikacje formalne będące wynikiem spolszczenia mogłyby spowodować trudności w zrozumieniu komunikatu, wprowadzenie apostrofu takie problemy eliminuje. Oto kilka typowych przykładów: Kennedy'ego, Joyce'owi, Robespierre'a, Pierre'em, Montaigne'a. Podobne zasady obowiązują przy odmianie niektórych,, zapożyczonych wyrazów pospolitych, np.: college'u, mgtime'ów, savoir vivre'em itp.

Należy pamiętać, że użycie apostrofu konieczne jest jedynie w niektórych typach wyrazów. Chodzi przede wszystkim o te, które kończą się na niewymawiane -e, np. Delaroche - D. Delaroche'a, Lesage - D. Lesage'a, Savage -D. Savage'a, Remaraue - D. Remarque'a itp. Drugą grupą są nazwiska niesłowiańskie (przede wszystkim anglosaskie) zakończone na -y, np. Kennedy - D. Kennedy'ego, Galsworthy - D. Galsworthy'ego itp. Trzecią - nazwiska zakończone w pisowni na -ais wymawiane jako -e, np. Rabelais [Rabie] - D. Rabelaisgo, Beaumarchais [Bomarsze] - D. Beaumarchais'go itp.

Nawet jednak w przywołanych wyżej typach wyrazów apostrof pojawić się musi tylko w części form fleksyjnych. Decydującą rolę odgrywa przy tym wymowa - zapis w sposób wyrazisty musi odpowiadać wymowie. To dlatego pisze się np. Remarque'owi, ale: Remarkiem, Joyce'a, ale: Joysie czy Robespierre'em, ale: Robespierze itp.

Na koniec warto jeszcze dodać, że apostrof bywa stosowany jeszcze w dwóch innych funkcjach, mianowicie służy do oddzielania nazw własnych od skrótowego oznaczenia daty, np. Solidarność W, Rajd Bieszczady '72, Miss Polonia '98 itp., oraz polskich przyrostków od obcych tematów słowotwórczych w wyrazach pochodnych typu Taine'owski (czyli należący do / charakterystyczny dla Taine'a).

dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW

Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 9 maja 2010

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna