Trzej muszkieterowie i trzech muszkieterów, czyli jak używać liczebników głównych - Nauka

Liczebniki główne to najliczniejsza i najczęściej używana grupa tej części mowy. Nie jest to grupa jednorodna. Liczebniki dwa, trzy, cztery zasadniczo łączą się z rzeczownikami w mianowniku i czasownikami w liczbie mnogiej, w odpowiednim rodzaju, na przykład: dwaj studenci szli, trzy kobiety czytały, cztery psy szczekały. Liczebniki pięć, dziewięć, siedemnaście itd. wymagają już rzeczownika w dopełniaczu i czasownika w liczbie pojedynczej, w rodzaju nijakim, na przykład: pięciu mężczyzn szło, dziewięć kobiet czytało, siedemnaście psów szczekało itp. Rozróżnienie to obowiązuje także w przypadku liczebników złożonych - tu o wyborze odpowiedniego schematu decyduje ostatni człon. Mówimy zatem: Dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt trzy kurczaki uciekły z kurnika, ale: Dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt pięć kurczaków uciekło z kurnika.

Rzecz jasna, druga z wymienionych grup liczebników jest znacznie liczniejsza i znacznie częściej pojawia się w tekstach, w związku z tym charakterystyczne dla niej formy i typy połączeń często są przenoszone na liczebniki z pierwszej grupy. W ten sposób powstają błędne połączenia typu: *Do końca wyprzedaży zostało już tylko dwa dni (zamiast: Do końca wyprzedaży zostały już tylko dwa dni), *Ubyło trzy osoby z grona kandydatów do tego tytułu (zamiast: Ubyły trzy osoby z grona kandydatów do tego tytułu) itp.

Tendencję do powyższej fałszywej analogii wzmacnia to, że istnieją sytuacje, w których liczebniki dwa, trzy, cztery łączą się z innymi wyrazami tak jak liczebniki pięć, dziewięć, trzynaście itp. Chodzi o połączenia typu: dwóch chłopców stało, trzech mężczyzn śpiewało, czterech studentów pisało. Tego typu konstrukcje są jak najbardziej poprawne i mogą być używane wymiennie z regularnymi połączeniami: dwaj chłopcy stali, trzej mężczyźni śpiewali, czterej studenci pisali.

Jak widać, problemów z liczebnikami głównymi nie brakuje, a wymienione wyżej to tylko ich część. O innych - w następnych odcinkach.

dr Tomasz KorpyszAutor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, 20 czerwca 2010 Wasze komentarze: Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy. Autor Treść Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna