Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Trzej muszkieterowie i trzech muszkieterów, czyli jak używać liczebników głównych

     W pierwszym tegorocznym numerze "Idziemy" pisałem o liczebnikach zbiorowych, w numerze ósmym - o liczebnikach porządkowych. Dziś przyjrzymy się kilku problemom związanym z liczebnikami głównymi.

     Liczebniki główne to najliczniejsza i najczęściej używana grupa tej części mowy. Nie jest to grupa jednorodna. Liczebniki dwa, trzy, cztery zasadniczo łączą się z rzeczownikami w mianowniku i czasownikami w liczbie mnogiej, w odpowiednim rodzaju, na przykład: dwaj studenci szli, trzy kobiety czytały, cztery psy szczekały. Liczebniki pięć, dziewięć, siedemnaście itd. wymagają już rzeczownika w dopełniaczu i czasownika w liczbie pojedynczej, w rodzaju nijakim, na przykład: pięciu mężczyzn szło, dziewięć kobiet czytało, siedemnaście psów szczekało itp. Rozróżnienie to obowiązuje także w przypadku liczebników złożonych - tu o wyborze odpowiedniego schematu decyduje ostatni człon. Mówimy zatem: Dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt trzy kurczaki uciekły z kurnika, ale: Dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt pięć kurczaków uciekło z kurnika.

     Rzecz jasna, druga z wymienionych grup liczebników jest znacznie liczniejsza i znacznie częściej pojawia się w tekstach, w związku z tym charakterystyczne dla niej formy i typy połączeń często są przenoszone na liczebniki z pierwszej grupy. W ten sposób powstają błędne połączenia typu: *Do końca wyprzedaży zostało już tylko dwa dni (zamiast: Do końca wyprzedaży zostały już tylko dwa dni), *Ubyło trzy osoby z grona kandydatów do tego tytułu (zamiast: Ubyły trzy osoby z grona kandydatów do tego tytułu) itp.

     Tendencję do powyższej fałszywej analogii wzmacnia to, że istnieją sytuacje, w których liczebniki dwa, trzy, cztery łączą się z innymi wyrazami tak jak liczebniki pięć, dziewięć, trzynaście itp. Chodzi o połączenia typu: dwóch chłopców stało, trzech mężczyzn śpiewało, czterech studentów pisało. Tego typu konstrukcje są jak najbardziej poprawne i mogą być używane wymiennie z regularnymi połączeniami: dwaj chłopcy stali, trzej mężczyźni śpiewali, czterej studenci pisali.

     Jak widać, problemów z liczebnikami głównymi nie brakuje, a wymienione wyżej to tylko ich część. O innych - w następnych odcinkach.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

20 czerwca 2010



   


Sychar. Ile jest warta Twoja obrączka? Sychar. Ile jest warta Twoja obrączka?
Anna Jedna
Niniejsza książka to pomoc dla tych, którzy chcą zachować wierność małżeńską, niezależnie od okoliczności i ludzkiej słabości. To także znakomity podręcznik Bożej mądrości i Bożej miłości dla tych, którzy przygotowują się do zawarcia sakramentalnego małżeństwa... » zobacz więcej


Wasze komentarze:

Brak komentarzy



Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2018 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej