Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki
Jeszcze o liczebnikach głównych

     Przed tygodniem na tych lamach pisałem o niektórych kłopotach, jakie sprawiają użytkownikom języka liczebniki główne. Dziś dalszy ciąg tych uwag.

     Warto pamiętać, że liczebniki główne odmieniają się m.in. przez rodzaje (trzej mężczyźni - trzy kobiety, siedmiu mężczyzn -siedem kobiet itp.). Liczebnik dwa wyjątkowo ma trzy formy rodzajowe: dwie kobiety, dwa stoły, dwaj mężczyźni (albo: dwóch mężczyzn). Wyjątkowość liczebnika dwa sprawia trudności w niektórych formach przypadkowych. Nie wszyscy wiedzą choćby, że wzorcowo powinniśmy rozróżniać postaci narzędnika: dwiema (charakterystyczną dla rodzaju żeńskiego, np. z dwiema koleżankami) i dwoma (charakterystyczną dla rodzajów męskich i rodzaju nijakiego, np. z dwoma kolegami, z dwoma oknami). W języku potocznym forma dwoma może być używana do wszystkich typów rzeczowników (z dwoma kobietami, mężczyznami, psami, oknami itp.). Nie wszyscy też zdają sobie sprawę z tego, że w celowniku możliwe są następujące formy: przyglądał się dwóm psom / dwu psom / dwom psom. Oczywiście, trzecia z nich dziś już ma charakter książkowy, ale także jest poprawna - choć już nacechowana stylistycznie, a więc może wystąpić tylko w wyjątkowych kontekstach.

     Wbrew powyższym przykładom najczęstsze błędy w zakresie używania liczebników głównych dotyczą liczebników złożonych. Zgodnie z normą wzorcową konieczna jest odmiana wszystkich członów takich liczebników. Powinniśmy zatem mówić i pisać np. Brakowało nam tysiąca dwustu dziewięćdziesięciu siedmiu złotych, Przyglądała się dwustu siedemdziesięciu czterem tysiącom sześciuset osiemdziesięciu siedmiu ziarenkom ryżu, Wyjechał z czternastoma tysiącami pięciuset dziewięćdziesięcioma ośmioma notatnikami czy: Marzył o czterdziestu dwóch tysiącach czterystu pięćdziesięciu ośmiu książkach. W języku potocznym często nie odmieniamy żadnego z członów takich liczebników (mówimy np. *Brakowało nam tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych), co jest rażącym błędem.

     Od powyższej zasady istnieje jeden ważny wyjątek: jeżeli liczebnik wieloczłonowy kończy się wyrazem jeden, to wyraz ten zawsze pozostaje w formie podstawowej, np. Brakowało nam tysiąca dwustu dziewięćdziesięciu jeden złotych, Wyjechał z czternastoma tysiącami pięciuset dziewięćdziesięcioma jeden notatnikami czy: Marzył o czterdziestu dwóch tysiącach czterystu pięćdziesięciu jeden książkach.


dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW


Tekst pochodzi z Tygodnika

27 czerwca 2010



   

Sychar. Ile jest warta Twoja obrączka? Sychar. Ile jest warta Twoja obrączka?
Anna Jedna
Niniejsza książka to pomoc dla tych, którzy chcą zachować wierność małżeńską, niezależnie od okoliczności i ludzkiej słabości. To także znakomity podręcznik Bożej mądrości i Bożej miłości dla tych, którzy przygotowują się do zawarcia sakramentalnego małżeństwa... » zobacz więcej


Wasze komentarze:
 Jula ;): 03.09.2013, 17:51
 ile liczb mają wszystkie jednostki miary ?
(1)


Autor

Tresć




[ Powrót ]
 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2018 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej